به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از استان کرمانشاه، سعید قادری فصیح امروز در نشست خبری که به مناسبت روز شوراهای حل اختلاف و تأکید بر نقش‌آفرینی رسانه‌ها در ترویج فرهنگ صلح، سازش و تحقق عدالت توافقی برگزار شد، اظهارکرد: صلح و سازش در کرمانشاه از پشت درهای دادگاه فراتر رفته و به محله‌ها، مساجد، مدارس، اصناف و حتی روستاها رسیده است؛ به‌گونه‌ای که در هفت ماه نخست سال ۱۴۰۵ بیش از ۵۵ درصد پرونده‌های ارجاعی به شوراهای حل اختلاف استان با سازش مختومه شده و ۱۱ پرونده قتل عمد نیز به گذشت و مصالحه انجامیده است.
وی افزود: رهنگ صلح و گذشت زمانی به یک سرمایه اجتماعی تبدیل می‌شود که حل اختلاف، تنها به صدور حکم قضایی محدود نماند و مردم پیش از رسیدن اختلافات به مرحله درگیری و تشکیل پرونده، گفت‌وگو و سازش را به‌عنوان نخستین راه انتخاب کنند؛ رویکردی که معاونت حل اختلاف دادگستری استان کرمانشاه با توسعه ظرفیت‌های مردمی و تخصصی در حال پیگیری آن است.
قادری‌فصیح، با اشاره به بیست‌وچهارمین سالروز تشکیل شوراهای حل اختلاف ،تصریح کرد: مأموریت اصلی معاونت حل اختلاف، توسعه روش‌های جایگزین رسیدگی قضایی و ترویج فرهنگ صلح و سازش است و در همین راستا، برنامه‌های استان در چهار محور داوری، میانجیگری، شوراهای حل اختلاف و صلح‌یاری دنبال می‌شود.
وی با اشاره به رشد شاخص سازش در استان افزود: در سال ۱۴۰۳ حدود ۳۳.۶۸ درصد پرونده‌های ارجاعی به شوراهای حل اختلاف به سازش منتهی شد، این میزان در سال ۱۴۰۴ به حدود ۴۴ درصد رسید و در هفت ماه نخست سال ۱۴۰۵ نیز میانگین سازش در استان به ۵۵.۲۷ درصد افزایش یافت.
قادری‌فصیح این روند را نشانه تقویت ظرفیت‌های مردمی در حل اختلافات دانست و گفت: هدف‌گذاری برنامه عملیاتی دادگستری برای سال جاری، دستیابی به ۴۵ درصد سازش بود، اما عملکرد استان در هفت ماه نخست سال از این هدف فراتر رفته است.
معاون حل اختلاف دادگستری استان کرمانشاه با تأکید بر نقش مردم و بزرگان محلی در ایجاد صلح و آرامش اجتماعی بیان کرد: صلح‌یاری برای نخستین بار در ماده ۱۱۳ قانون برنامه هفتم توسعه مورد توجه و ساماندهی قانونی قرار گرفت و در استان کرمانشاه نیز تاکنون بیش از یک‌هزار و ۲۰۰ نفر در این حوزه جذب و برای آنان ابلاغ فعالیت صادر شده است.
وی ادامه داد: تلاش کرده‌ایم صلح‌یاران را در قالب هیئت‌های سه‌نفره و پنج‌نفره سازماندهی کنیم و از ظرفیت آنان در مساجد، کلانتری‌ها، دانشگاه‌ها، مدارس، اصناف، اتحادیه‌ها، باشگاه‌های ورزشی و اماکن مذهبی بهره ببریم.
قادری‌فصیح با اشاره به اهمیت پیشگیری از اختلافات در روستاها تصریح کرد: بسیاری از اختلافات روستایی بر سر مرزبندی زمین‌های کشاورزی، سهمیه آب و مسائل ارث و میراث شکل می‌گیرد که اگر بزرگان محلی و هیئت‌های صلح‌یاری به‌موقع ورود کنند، می‌توانند مانع تبدیل این اختلافات به درگیری و پرونده قضایی شوند.
وی از تدوین طرحی با عنوان «روستای صلح» خبر داد و گفت: این طرح با محوریت دهیاران و با هدف تبدیل آنان به سفیران صلح و سازش تدوین و به مرکز حل اختلاف قوه قضاییه ارسال شده است. در این طرح، هیئت‌های صلح‌یاری روستاها با پشتیبانی پاسگاه‌های انتظامی، مسئولیت پیش‌بینی، پیشگیری و تلاش برای حل اختلافات پیش از تشکیل پرونده قضایی را برعهده خواهند داشت.
معاون حل اختلاف دادگستری استان کرمانشاه با اشاره به نقش صلح‌یاران و بزرگان در پرونده‌های حساس اجتماعی اظهار کرد: در پنج سال گذشته ۱۲۲ پرونده قتل عمد در استان با تلاش مجموعه‌های فعال در حوزه صلح و سازش به مصالحه منتهی شده است.
وی افزود: در سال ۱۴۰۱ تعداد ۲۵ پرونده، در سال ۱۴۰۲ تعداد ۳۷ پرونده، در سال ۱۴۰۳ تعداد ۲۷ پرونده و در سال ۱۴۰۴ تعداد ۲۲ پرونده قتل عمد با گذشت اولیای دم به سازش رسید و در هفت ماه نخست سال جاری نیز ۱۱ پرونده دیگر به همین سرانجام انجامید.
قادری‌فصیح خاطرنشان کرد: این آمار نشان می‌دهد که مردم استان کرمانشاه و بزرگان و معتمدان محلی از ظرفیت ارزشمندی برای حل اختلافات برخوردارند و احترام به جایگاه ریش‌سفیدان و مصلحان اجتماعی می‌تواند در جلوگیری از خشونت و بازگشت آرامش به خانواده‌ها نقش مؤثری داشته باشد.
وی با اشاره به تأیید و معرفی دو ابتکار استان کرمانشاه از سوی مرکز حل اختلاف قوه قضاییه به سایر استان‌ها گفت: این اقدامات به‌عنوان تجربه‌های موفق برای بهره‌برداری در سطح کشور معرفی شده‌اند.
ساماندهی نیروهای شوراهای حل اختلاف در دستور کار است
قادری‌فصیح در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به وضعیت نیروی انسانی شوراهای حل اختلاف استان گفت: در مجموع ۵۷۱ نفر در مجموعه شوراهای حل اختلاف استان فعالیت دارند که ۴۲۹ نفر از آنان فاقد شغل هستند.
وی افزود: حدود ۸۸ نفر از کارکنان شوراها در آزمون‌های مربوط به دادگاه‌های صلح پذیرفته شده‌اند و مراحل گزینش خود را طی می‌کنند تا به مجموعه محاکم صلح جذب شوند. همچنین پیگیری برای تعیین تکلیف و ساماندهی سایر نیروها از طریق مسئولان مرکز حل اختلاف قوه قضاییه در حال انجام است.
معاون حل اختلاف دادگستری استان کرمانشاه در پایان با قدردانی از تلاش کارکنان شوراهای حل اختلاف، قضات، میانجیگران، داوران، صلح‌یاران و بزرگان محلی تأکید کرد: صلح و سازش تنها مسئولیت دستگاه قضایی نیست، بلکه یک مسئولیت اجتماعی و همگانی است و رسانه‌ها نیز می‌توانند با ترویج فرهنگ گفت‌وگو، گذشت و اصلاح ذات‌البین، در کاهش اختلافات و تقویت آرامش اجتماعی نقش‌آفرینی کنند.
وی با اشاره به ضرورت نهادینه‌سازی فرهنگ صلح از سنین کودکی و نوجوانی گفت: یکی از اقدامات شاخص معاونت حل اختلاف، راه‌اندازی کلینیک‌های صلح و صلح‌یاری در مدارس است که با هدف آموزش مهارت‌های زندگی اجتماعی و حل مسالمت‌آمیز اختلافات دنبال می‌شود.
قادری‌فصیح افزود: این طرح در سال ۱۴۰۳ با پنج مدرسه آغاز شد، در سال ۱۴۰۴ به ۱۷ مدرسه رسید و در سال جاری تنها در مرکز استان در ۵۲ مدرسه اجرا شده است.
وی ادامه داد: در این مدارس با اعزام کارشناسان حقوقی و روان‌شناسان، موضوعاتی همچون کنترل خشم، مدیریت احساسات، گذشت، بخشش، فرهنگ عذرخواهی و حل اختلاف از مسیر گفت‌وگو به دانش‌آموزان آموزش داده می‌شود. همچنین برنامه‌ریزی برای برگزاری مسابقه دانش‌آموزی با محوریت تمرین سازش میان این مدارس در دستور کار قرار دارد.
معاون حل اختلاف دادگستری استان کرمانشاه با اشاره به توسعه میانجیگری به‌عنوان یکی از روش‌های جایگزین رسیدگی قضایی اظهار کرد: تاکنون بیش از ۸۰ میانجیگر در استان جذب شده‌اند و پس از پیگیری‌های انجام‌شده و تعامل با قضات، در هفت ماه نخست سال ۱۴۰۵ تعداد ۴۸۸ پرونده به میانجیگران ارجاع شده است.
وی افزود: این در حالی است که از زمان پیش‌بینی میانجیگری در قانون در سال ۱۳۹۲ تا پایان سال ۱۴۰۴، استفاده قابل توجهی از این ظرفیت در استان صورت نگرفته بود؛ اما اکنون با فرهنگ‌سازی و همکاری مجموعه قضایی، شاهد فعال شدن این شیوه هستیم.
قادری‌فصیح همچنین از رشد فعالیت داوران حرفه‌ای خبر داد و گفت: طی دو سال و هفت ماه گذشته بیش از ۵۰ داور حرفه‌ای در استان جذب شده‌اند و در هفت ماه نخست سال جاری ۱۱۳ پرونده از مراجع قضایی به داوران حرفه‌ای ارجاع شده است؛ در حالی که این تعداد در کل سال ۱۴۰۴ تنها ۲۵ پرونده بود.
وی با بیان اینکه داوری می‌تواند به کاهش اطاله دادرسی و هزینه‌های مردم کمک کند، افزود: داوران حرفه‌ای با برخورداری از مجوز مرکز حل اختلاف قوه قضاییه، در چارچوب مقررات به اختلافات رسیدگی می‌کنند و آرای آنان نیز از پشتوانه قانونی و قابلیت اجرای قضایی برخوردار است.
معاون حل اختلاف دادگستری استان کرمانشاه با اشاره به ساختار فعالیت شوراها گفت: در حال حاضر ۱۰۸ شعبه شورای حل اختلاف در استان فعال است که ۴۵ شعبه در مرکز استان و سایر شعب در شهرستان‌ها به مردم خدمت‌رسانی می‌کنند.
وی افزود: همچنین ۹ شعبه تخصصی درون‌سازمانی در حوزه‌هایی همچون اصناف، صنعت و معدن، امور عشایری، اوقاف و امور خیریه، بنیاد شهید، امور پزشکی، صنف آسانسور و انجمن شرکت‌های عمرانی فعالیت دارند همچنین مزیت شعب تخصصی این است که بسیاری از اختلافات مرتبط با قراردادها و فعالیت‌های صنفی، پیش از آنکه به پرونده قضایی تبدیل شوند، در همان مجموعه‌ها مورد بررسی و تلاش برای سازش قرار می‌گیرند.
قادری فصیح یکی دیگر از ظرفیت‌های قانونی مهم را ماده ۱۳ قانون شوراهای حل اختلاف عنوان کرد و گفت: این ماده امکان مراجعه مستقیم شهروندان به شوراهای حل اختلاف را برای حل برخی اختلافات حقوقی و مدنی و جرایم قابل گذشت، بدون نیاز به تشکیل پرونده قضایی در دادگستری فراهم می‌کند.
وی افزود: در سال ۱۴۰۴ تعداد ۲ هزار و ۸۱ پرونده از این طریق مطرح شد که هزار و ۵۶۲ پرونده به سازش انجامید. در هفت ماه نخست سال ۱۴۰۵ نیز ۲ هزار و ۴۵۷ پرونده با استفاده از این ظرفیت مورد رسیدگی قرار گرفت که هزار و ۹۵۶ پرونده آن به صلح و سازش منتهی شد همچنین توافق حاصل از این فرایند در قالب گزارش اصلاحی تنظیم می‌شود و از ضمانت اجرای قانونی برخوردار است؛ بنابراین مردم می‌توانند بدون ورود به فرایند طولانی دادرسی، اختلافات خود را در چارچوب قانون حل‌وفصل کنند.
معاون حل اختلاف دادگستری استان کرمانشاه در بخش دیگری از سخنان خود به اقدامات ابتکاری این معاونت اشاره کرد و گفت: راه‌اندازی استودیو صبر با هدف آگاهی‌بخشی به شهروندان درباره روش‌های جایگزین رسیدگی قضایی، یکی از اقدامات شاخص استان بوده است.
وی افزود: در این طرح با همکاری صداوسیمای استان، نظرات کارشناسی ۵۰ کارشناس در حوزه‌های مرتبط ضبط و در برنامه‌های مختلف برای آگاهی مردم پخش شده است.
قادری‌فصیح ادامه داد: ساماندهی شعب شوراهای حل اختلاف در کنار مراجع قضایی، ایجاد شعب تخصصی در اصناف و سازمان‌ها، راه‌اندازی کلینیک‌های صلح در مدارس، برگزاری همایش‌های صلح و سازش با حضور بزرگان و رؤسای قبایل و طوایف و اجرای پویش‌های مردمی با عناوینی همچون «به عشق امام حسین(ع) می‌بخشم» و «به عشق حضرت زهرا(س) می‌بخشم» از دیگر اقدامات انجام‌شده
نظر شما