به گزارش خبرگزاری شبستان از فارس، آیت‌الله لطف‌الله دژکام در خطبه‌های نماز جمعه امروز شیراز، با اشاره به ضرورت مراقبت از انگیزه‌ها و رفتارهای سیاسی، اظهار کرد: انسان باتقوا در رفتار خود از مسیر درست خارج نمی‌شود و تصمیم‌ها و اقداماتش باید با معیارهای الهی سنجیده شود؛ ازاین‌رو، مسئولان، مدیران و فعالان اجتماعی بیش از دیگران باید مراقب باشند که برای رسیدن به هدف، از اصول اخلاقی فاصله نگیرند.
وی با اشاره به توصیف امیرالمؤمنین علی(ع) از ویژگی‌های پرهیزکاران افزود: رفتار انسان‌های باتقوا بر پایه علم، بردباری، نیکوکاری و خداترسی استوار است و این صفات باید در زندگی فردی و اجتماعی ما نیز دیده شود.
وقتی رقابت سیاسی به عبور از اصول می‌رسد
امام جمعه شیراز در توضیح بخشی از کلام امیرالمؤمنین(ع) در نهج‌البلاغه، به عبارت «قَدْ خَفَّتْ أَجْسَامُهُمْ» اشاره کرد و گفت: این تعبیر را می‌توان فراتر از ویژگی ظاهری بدن معنا کرد. برخی عالمان و شارحان نهج‌البلاغه، آن را به مستقیم بودن رفتار انسان‌های باتقوا و نداشتن انحراف در مسیر زندگی تفسیر کرده‌اند.
دژکام برای توضیح این برداشت، رفتار انسان باتقوا را به تیری تشبیه کرد که از چوبی صاف و بدون انحنا ساخته می‌شود تا پس از رها شدن از کمان، مستقیم به سمت هدف حرکت کند. به گفته وی، همان‌گونه که کجی در ساختار تیر می‌تواند مسیر آن را تغییر دهد، انحراف در رفتار انسان نیز او را از مقصد درست دور می‌کند.
وی با بیان اینکه گاهی افراد برای توجیه یک اقدام، دلایل متعددی مطرح می‌کنند، اما در درون خود از انگیزه واقعی آن آگاه‌اند، خاطرنشان کرد: باید پیش از هر چیز رفتار و نیت خود را ارزیابی کنیم؛ به‌ویژه در عرصه سیاست که ممکن است فرد برای رسیدن به پیروزی، هر روشی را مجاز بداند.
نماینده ولی‌فقیه در استان فارس خطاب به فعالان سیاسی و افراد تأثیرگذار در جامعه تصریح کرد: برخی تصور می‌کنند باید به هر قیمتی در رقابت سیاسی پیروز شوند، اما پرسش اساسی این است که این پیروزی با چه هزینه‌ای به دست می‌آید؟ برای پاسخ به این پرسش باید سیره امیرالمؤمنین علی(ع) را در نهج‌البلاغه مرور کنیم و ببینیم آن حضرت در موقعیت‌های دشوار چگونه رفتار می‌کردند.
وی با اشاره به مواجهه امیرالمؤمنین(ع) با معاویه ادامه داد: حضرت علی(ع) می‌توانستند برای غلبه بر معاویه به پیمان‌شکنی و بی‌وفایی متوسل شوند، اما چنین نکردند؛ زیرا پایبندی به فرمان‌ها و حدود الهی را بر پیروزی به هر قیمت ترجیح می‌دادند. این سیره، درسی برای رفتار سیاسی امروز ماست.
الگوی ماندگار سیاست‌ورزی در مکتب اهل‌بیت(ع)
دژکام با اشاره به ماندگاری سیره امیرالمؤمنین(ع) پس از گذشت قرن‌ها گفت: امروز نیز رفتار آن حضرت یکی از معیارهای اخلاق و عدالت به شمار می‌رود و بسیاری از مفاهیم انسانی و حقوق بشری در جهان، به برکت ایستادگی اهل‌بیت(ع) بر اصول و ارزش‌های انسانی معنا یافته است.
وی با اشاره به ایام متعلق به حضرت فاطمه زهرا(س) و یادآوری حماسه عاشورا افزود: مکتب اهل‌بیت(ع) به ما آموخته است که در مسیر حق نباید به سازش‌کاری و ذلت تن داد. همان‌گونه که امام حسین(ع) در کربلا بر عزت و آزادگی ایستادگی کردند، انسان مؤمن نیز باید در رفتار خود صادق و استوار باشد.
امام جمعه شیراز تأکید کرد: انقلاب اسلامی با این هدف شکل نگرفته است که برای پیروزی از روش‌های ماکیاولیستی استفاده کند؛ بلکه باید اثبات کنیم که با روش اسلامی نیز می‌توان در میدان‌های مختلف به موفقیت رسید. امیرالمؤمنین(ع) در میدان‌های بدر، خیبر و حنین به پیروزی دست یافتند، اما در هیچ‌یک از این میدان‌ها از اصول و ارزش‌های الهی فاصله نگرفتند.
وی با تأکید بر اینکه تقوای سیاسی نباید به یک شعار محدود شود، خواستار توجه جدی مسئولان، مدیران و فعالان سیاسی به این اصل شد.
گذشت از جایگاه به نفع فرد شایسته‌تر
نماینده ولی‌فقیه در استان فارس در ادامه، واگذاری مسئولیت به افراد شایسته را از جلوه‌های مهم تقوای سیاسی دانست و با اشاره به شخصیت حضرت احمد بن موسی شاهچراغ(ع) اظهار کرد: شیراز به وجود مبارک حضرت احمد بن موسی(ع) افتخار می‌کند. اگر آن حضرت به دنبال دنیا و ریاست بودند، شرایط ظاهری برای دستیابی به چنین جایگاهی فراهم بود؛ اما از آن گذشتند، برادر بزرگوارشان حضرت امام رضا(ع) را شایسته‌تر دانستند و بر بیعت خود با ایشان تأکید کردند.
دژکام این رفتار را نمونه‌ای از ترجیح صلاحیت و شایستگی بر خواسته‌های شخصی توصیف کرد و با یادآوری جایگاه میرزای شیرازی بزرگ در تاریخ شیراز افزود: پس از رحلت شیخ انصاری، هنگامی که موضوع مرجعیت مطرح شد، میرزای شیرازی از پذیرش این جایگاه خودداری کرد و فرد دیگری را که شایسته‌تر می‌دانست، معرفی کرد.
وی در توضیح این ماجرا به آیت‌الله نجم‌آبادی اشاره کرد و گفت: نقل شده است که آیت‌الله نجم‌آبادی با وجود برخورداری از دانش فراوان، میرزای شیرازی را از خود عاقل‌تر می‌دانست و معتقد بود مرجعیت شیعه به تدبیر و عقلانیت ویژه‌ای نیاز دارد.
امام جمعه شیراز با بیان اینکه گاهی خدمت به دین و جامعه در کنار رفتن و فراهم کردن میدان برای فرد شایسته‌تر معنا پیدا می‌کند، خاطرنشان کرد: انسان باید بتواند برای خدا از یک جایگاه یا مسئولیت صرف‌نظر کند تا کسی که صلاحیت بیشتری دارد، آن مسئولیت را بر عهده بگیرد. چنین گذشتی از ارزش معنوی بالایی برخوردار است.
وی این موضوع را در انتخابات و واگذاری مسئولیت‌ها نیز مهم دانست و تصریح کرد: دستیابی به یک جایگاه به‌تنهایی نشان‌دهنده شایستگی فرد برای تصدی آن نیست. باید اهلیت و صلاحیت افراد را در نظر گرفت و اجازه نداد رقابت‌های سیاسی به لجاجت و کشمکش‌های غیرسازنده تبدیل شود.
انتقاد برای اصلاح، نه عیب‌جویی و تخریب
دژکام در بخش دیگری از سخنان خود، میان انتقاد سازنده و عیب‌جویی تفاوت قائل شد و گفت: کسی که اندکی خوف خدا داشته باشد، به رفتارهای نادرست، لجاجت و کشمکش‌های بی‌دلیل نزدیک نمی‌شود.
وی با بیان اینکه از انتقاد استقبال می‌کند، افزود: بنده از انتقاد لذت می‌برم، اما انتقاد با گیر دادن و عیب‌جویی تفاوت دارد. گاهی فردی قصد اصلاح ندارد و تنها به دنبال پیدا کردن ایراد از طرف مقابل است.
نماینده ولی‌فقیه در استان فارس توضیح داد: اگر نگاه ما به دیگران بر پایه دشمنی و کینه باشد، حتی اقدامات مثبت آنان نیز در نظرمان به اشکال و ایراد تبدیل می‌شود؛ درحالی‌که باید کار خوب را خوب بدانیم و اگر خطایی وجود دارد، همان خطا را منصفانه مطرح کنیم و خواستار اصلاح آن باشیم.
وی با تأکید بر ضرورت بررسی انگیزه‌های درونی افراد ادامه داد: همه ما باید رفتار خود را ارزیابی کنیم و ببینیم اقداماتمان با چه نیتی انجام می‌شود. نباید ارزش‌های دینی و انقلابی را در ظاهر برجسته کنیم، اما در باطن انگیزه دیگری داشته باشیم.
دژکام در پایان این بخش، با اشاره به ابیاتی از حافظ شیرازی درباره بوی ریا و ضرورت خودانتقادی، نسبت به گرفتار شدن رفتارها در ریا، نفاق و دورویی هشدار داد و گفت: انسان باید پیش از نقد دیگران، خودش را زیر ذره‌بین قرار دهد و بسنجد که آیا آنچه انجام می‌دهد واقعاً برای خدا و در مسیر ارزش‌های دینی است یا خیر.
مشارکت در پویش تهیه یک‌هزار جهیزیه
امام جمعه شیراز در بخش دیگری از خطبه‌ها، از اقدام بسیج سازندگی برای تأمین یک‌هزار سری جهیزیه برای زوج‌های جوان یاد کرد و این حرکت را شایسته حمایت و مشارکت عمومی دانست.
وی با اشاره به دشواری تأمین جهیزیه برای بسیاری از خانواده‌ها اظهار کرد: در شرایطی که تهیه لوازم اولیه زندگی مشترک به یکی از دغدغه‌های جدی خانواده‌ها تبدیل شده است، اقدام بسیج سازندگی برای فراهم کردن یک‌هزار سری جهیزیه، حرکتی ارزشمند است که باید مورد توجه و پشتیبانی مردم قرار گیرد.
دژکام درباره شیوه مشارکت در این پویش گفت: در این طرح پیش‌بینی شده است هر خانواده با پرداخت ۱۱۰ هزار تومان در تأمین جهیزیه‌ها سهیم شود. در صورت استقبال مناسب مردم، امکان تهیه بیش از یک‌هزار سری جهیزیه نیز وجود خواهد داشت.
وی از مؤمنان و مردم استان فارس خواست در این اقدام خداپسندانه مشارکت کنند و افزود: ممکن است پرداخت ۱۱۰ هزار تومان برای بسیاری از خانواده‌ها فشار مالی قابل توجهی ایجاد نکند، اما جمع شدن همین مبالغ در کنار یکدیگر می‌تواند زمینه انجام کاری بزرگ را فراهم کند.
امام جمعه شیراز با تأکید بر اینکه ارزش این حرکت تنها به تعداد جهیزیه‌های تهیه‌شده محدود نیست، خاطرنشان کرد: در کنار کمک مالی، احساس همدلی و همراهی اجتماعی که از چنین مشارکتی شکل می‌گیرد، اهمیت فراوانی دارد.
وی با اشاره به تأکید رهبر معظم انقلاب بر انسجام اجتماعی، خیرخواهی، نیکوکاری و کمک به دیگران را از عوامل تقویت‌کننده پیوندهای اجتماعی دانست و گفت: نباید ارزش معنوی و اجتماعی چنین اقدام‌هایی را صرفاً با تعداد اقلام یا جهیزیه‌های تأمین‌شده سنجید.
نظر شما