خبرگزاری شبستان-خراسان جنوبی؛ زینب روحانی مقدم- گاهی یک میدان، فراتر از یک چهارراه و چند خیابان، به قرارگاه دل‌هایی تبدیل می‌شود که هنوز برای سرنوشت سرزمینشان می‌تپند؛ جایی که اشک‌ها، لبخندها، آرزوها و دغدغه‌های مردم در کنار یکدیگر معنا پیدا می‌کنند و از میان هیاهوی زندگی روزمره، صدایی آرام اما ریشه‌دار به گوش می‌رسد؛ صدای مسئولیت‌پذیری، همدلی و امید.
در روزگاری که جامعه بیش از هر زمان دیگری به روایت‌های امیدبخش، الگوهای واقعی و فرصت‌های مشارکت نیاز دارد، گاهی یک اجتماع مردمی می‌تواند سرآغاز اتفاقاتی بزرگ‌تر از حضور چند ساعته در یک میدان باشد؛ اتفاقاتی که از یک روایت الهام‌بخش آغاز می‌شوند، در دل انسان‌ها ریشه می‌دوانند و سرانجام در کوچه‌ها و محلات، به خدمت، همدلی و حل مشکلات مردم تبدیل می‌شوند.
اینجاست که مفهوم کشوردوستی، از مرز شعارها عبور می‌کند و در قامت نوجوانی ظاهر می‌شود که برای آبادانی محله‌اش قدم برمی‌دارد، دختری که برای دوخت لباس فرم دانش‌آموزان کم‌برخوردار آستین همت بالا می‌زند، خانواده‌ای که سفره‌اش را با نیازمندان تقسیم می‌کند و انسانی که به‌جای چشم‌انتظاری برای تغییر، خود آغازگر آن می‌شود.
«کشوردوست» در بیرجند، تلاشی برای زنده نگه‌داشتن همین روحیه است؛ اجتماعی مردمی که از ۱۷ شهریور ۱۴۰۵، سه‌شنبه‌ها در میدان مادر شکل گرفته تا میان احساس تعلق به وطن و مسئولیت عملی در برابر جامعه، پلی ماندگار بسازد؛ پلی که یک سوی آن شور حضور مردم و سوی دیگرش، نقش‌آفرینی در میدان واقعی زندگی است.
در این میان، آنچه به این اجتماع هویت می‌بخشد، تنها گردهمایی هفتگی مردم نیست؛ بلکه تلاش برای یافتن پاسخ این پرسش اساسی است که چگونه می‌توان احساسات و انگیزه‌های مردمی را به حرکت‌هایی مستمر، هدفمند و اثرگذار تبدیل کرد.
سید جواد موسوی‌خواه، مسئول شبکه مردمی تحول اجتماعی خراسان جنوبی، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان از خراسان جنوبی، با تشریح اهداف، رویکردها و برنامه‌های «کشوردوست»، از تلاش برای تقویت اجتماعات مردمی، معرفی الگوهای واقعی کنشگری، ایجاد پیوند میان ظرفیت‌های اجتماعی و مسائل جامعه و تبدیل شور میدان به جریان مستمر خدمت در محلات سخن گفت.
کشوردوست؛ تولد یک ایده برای تبدیل احساس به مسئولیت
موسوی‌خواه با اشاره به شکل‌گیری ایده «کشوردوست» اظهار کرد: این اجتماع مردمی از پیوند دو موضوع شکل گرفت؛ نخست، گفتمان رهبر شهید انقلاب درباره به میدان آوردن مردم و نقش‌آفرینی آنان در حل مسائل کشور و دوم، تجربه‌ای که در میدان و در جریان حضور و سازماندهی اجتماعات مردمی به دست آوردیم.
وی افزود: در روزهای ابتدایی، استقبال مردم از اجتماعات بسیار چشمگیر بود؛ به‌گونه‌ای که در یکی از تجمعات معلم، پیش از مطرح‌شدن طرح «جان‌فدا»، حدود سه هزار نفر از مردم را ثبت‌نام کرده بودیم. با این حال، به‌تدریج و با کاهش نسبی حضور در برخی اجتماعات، این پرسش جدی برای ما شکل گرفت که چرا ظرفیت عظیم مردمی، به همان اندازه به کنشگری مستمر تبدیل نمی‌شود؟
مسئول شبکه مردمی تحول اجتماعی خراسان جنوبی ادامه داد: برداشت ما این بود که یکی از مسائل اصلی، نبود مسیر و الگوی روشن برای نقش‌آفرینی است.بسیاری از مردم انگیزه دارند و می‌خواهند برای کشورشان کاری انجام دهند، اما نمی‌دانند چه کاری می‌توانند انجام دهند، از کجا باید شروع کنند بسیاری از مردم انگیزه دارند و می‌خواهند برای کشورشان کاری انجام دهند، اما نمی‌دانند چه کاری می‌توانند انجام دهند، از کجا باید شروع کنند و چگونه می‌توانند توانایی‌های خود را در مسیر حل مسائل جامعه به کار بگیرند.
موسوی‌خواه با اشاره به تجربه‌های مردمی پس از شهادت رهبر انقلاب بیان کرد: در آن روزها، صحنه‌های تأثیرگذاری از حضور مردم در کوچه کشوردوست شاهد بودیم؛ مردمی که اشک می‌ریختند و برخی با حسرت از مسئولیت‌هایی سخن می‌گفتند که احساس می‌کردند باید زودتر به آنها عمل می‌کردند.
وی افزود: این تجربه، پرسش دیگری را برای ما ایجاد کرد؛ اینکه چگونه می‌توان این احساس عمیق و این تعلق قلبی را به مسئولیت‌پذیری و اقدام ماندگار تبدیل کرد؟ به همین دلیل احساس کردیم میدان، در کنار شور و حماسه، به روایت، الگو و فرصت اقدام نیاز دارد.
وی با اشاره به انتخاب عنوان «کشوردوست» گفت: این نام برگرفته از کوچه شهید فریبرز کشوردوست، ورزشکار شهیدی است که به بیت رهبر انقلاب منتهی می‌شد. تلاش کردیم از این عنوان برای تقویت احساس تعلق ملی، وحدت و مسئولیت مشترک استفاده کنیم و نشان دهیم کشوردوستی مفهومی عملی و قابل الگوبرداری است.
موسوی‌خواه تأکید کرد: کشوردوست از همین نیاز متولد شد؛ اینکه مردم فقط برای کشورشان احساس مسئولیت نکنند، بلکه بدانند چگونه می‌توانند این احساس را به عمل تبدیل کنند.کشوردوست از همین نیاز متولد شد؛ اینکه مردم فقط برای کشورشان احساس مسئولیت نکنند، بلکه بدانند چگونه می‌توانند این احساس را به عمل تبدیل کنند.
از همدلی در میدان تا امیدآفرینی در جامعه
مسئول شبکه مردمی تحول اجتماعی خراسان جنوبی با تشریح اهداف این اجتماع مردمی اظهار کرد: در طراحی کشوردوست چند هدف را به‌صورت هم‌زمان دنبال می‌کنیم که نخستین آنها تقویت اجتماعات مردمی و پیوندهای مؤمنانه و اجتماعی است.
وی افزود: معتقدیم حضور مستمر مردم در کنار یکدیگر می‌تواند به تقویت همبستگی، اعتماد اجتماعی و احساس مسئولیت مشترک کمک کند. حضور مستمر مردم در کنار یکدیگر می‌تواند به تقویت همبستگی، اعتماد اجتماعی و احساس مسئولیت مشترک کمک کند. در کنار این موضوع، امیدآفرینی از طریق روایت تجربه‌های واقعی و موفق مردمی نیز یکی از محورهای اصلی برنامه است.
موسوی‌خواه با بیان اینکه امیدآفرینی نباید تنها به توصیه‌های کلی محدود شود، ادامه داد: تلاش می‌کنیم به‌جای اینکه صرفاً از ضرورت امیدواری و مسئولیت‌پذیری صحبت کنیم، انسان‌هایی را معرفی کنیم که با امکانات محدود، کارهای بزرگ و اثرگذاری انجام داده‌اند؛ از نوجوانان و فعالان مسجدی گرفته تا شهروندان و مسئولانی که برای حل مسائل مردم قدمی برداشته‌اند.
وی معرفی شاخص‌ها و الگوهای عملی کشوردوستی را از دیگر اهداف این اجتماع برشمرد و گفت: می‌خواهیم نشان دهیم کشوردوست‌بودن فقط یک احساس یا شعار نیست؛ هر فردی که نسبت به سرنوشت جامعه بی‌تفاوت نباشد و برای حل مسئله‌ای از مسائل مردم مسئولیت بپذیرد، می‌تواند مصداقی از کشوردوستی باشد.هر فردی که نسبت به سرنوشت جامعه بی‌تفاوت نباشد و برای حل مسئله‌ای از مسائل مردم مسئولیت بپذیرد، می‌تواند مصداقی از کشوردوستی باشد.
مسئول شبکه مردمی تحول اجتماعی خراسان جنوبی ادامه داد: هدف دیگر ما تبدیل شور میدان به جریان محله است؛ به این معنا که مردم پس از پایان برنامه، صرفاً شنونده چند روایت نباشند، بلکه از طریق آشنایی با گروه‌های فعال، مشارکت در قرارهای مردمی و ارتباط با ظرفیت‌های اجتماعی، فرصت نقش‌آفرینی واقعی پیدا کنند.
موسوی‌خواه با تأکید بر اینکه کشوردوست صرفاً یک مراسم هفتگی نیست، تصریح کرد: تلاش ما این است که پیوندهای مؤمنانه تقویت شود، امید اجتماعی گسترش پیدا کند و حضور مردم در میدان به مسئولیت‌پذیری و نقش‌آفرینی مستمر در محلات بینجامد.
وی افزود: در نگاه ما، رهبر شهید انقلاب نیز الگویی از کشوردوستی بود و انتخاب این عنوان با همین نگاه صورت گرفت؛ اینکه مردم بتوانند کشوردوستی را نه‌فقط در کلام، بلکه در رفتار، خدمت به مردم، مواسات، حل مسائل جامعه و فداکاری برای کشور تجربه کنند.
روایت انسان‌های اثرگذار؛ از دختر ۱۷ساله تا فعالان مسجدی
موسوی‌خواه با اشاره به اهمیت معرفی الگوهای واقعی در برنامه‌های کشوردوست اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین رویکردهای ما این است که به‌جای توصیه صرف به امیدواری یا مسئولیت‌پذیری، نمونه‌های واقعی آن را به مردم نشان دهیم یکی از مهم‌ترین رویکردهای ما این است که به‌جای توصیه صرف به امیدواری یا مسئولیت‌پذیری، نمونه‌های واقعی آن را به مردم نشان دهیم؛ زیرا روایت یک تجربه موفق می‌تواند بیش از بسیاری از توصیه‌های کلی، در ذهن و زندگی مخاطب اثر بگذارد.
وی افزود: برای مثال، در یکی از برنامه‌ها زندگی فاطمه غلامی، دختر ۱۷ساله‌ای را روایت کردیم که ارتباط قلبی با امام زمان(عج) و سبک زندگی معنوی او، محور این روایت بود. این برنامه بازخوردهای تأثیرگذاری داشت؛ از جمله بانویی که به گفته خودش، پس از شنیدن روایت زندگی فاطمه تصمیم گرفت حجاب را در زندگی خود رعایت کند.
مسئول شبکه مردمی تحول اجتماعی خراسان جنوبی ادامه داد: در نمونه‌ای دیگر، خانم برنا را معرفی کردیم که با راه‌اندازی یک جریان مردمی حفظ قرآن، در چهار محله به تربیت حافظان قرآن پرداخته است. همچنین حجت‌الاسلام موسوی را معرفی کردیم که با الگوی تربیتی و مسجدی خود توانسته است دست‌کم ۲۰۰ نوجوان را به مسجد جذب کند.
موسوی‌خواه با بیان اینکه این افراد نمونه‌هایی از کشوردوستی در عمل هستند، گفت: این افراد به‌جای انتظار برای دیگران، در محیط زندگی خود مسئولیت پذیرفته‌اند و منشأ اثر شده‌اند. تلاش ما این است که چنین تجربه‌هایی دیده شوند و فرصت الگوبرداری از آنها برای دیگران فراهم شود.
وی با اشاره به بخش‌های مختلف برنامه کشوردوست افزود: بخش‌هایی مانند «قرار کشوردوست»، «تریبون کشوردوست»، «شهروند کشوردوست» و «مسئول کشوردوست» با هدف آشناکردن مردم با فرصت‌های واقعی مشارکت و ایجاد ارتباط میان ظرفیت‌های مردمی و مسائل جامعه طراحی شده‌اند.
وی تصریح کرد: نمی‌خواهیم مردم فقط تماشاگر الگوهای موفق باشند؛ بلکه می‌خواهیم هر شهروند متناسب با توانایی‌ها و علاقه‌مندی‌های خود، به کنشگری مؤثر و الگویی از کشوردوستی تبدیل شود.
موسوی‌خواه با اشاره به استقبال مخاطبان از برخی روایت‌ها گفت: بازخوردهای عاطفی و تربیتی برنامه‌ها برای ما ارزشمند است؛ زیرا نشان می‌دهد یک روایت می‌تواند بر تصمیم و رفتار افراد اثر بگذارد و حتی زمینه شکل‌گیری ارتباطات و فعالیت‌های اجتماعی تازه را فراهم کند.
نوجوانان؛ قهرمانان کوچک حل مسائل بزرگ جامعه
مسئول شبکه مردمی تحول اجتماعی خراسان جنوبی با اشاره به جایگاه نوجوانان در برنامه‌های کشوردوست اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌هایی که به آن توجه ویژه داشته‌ایم، نسل نوجوان است. معتقدیم نوجوان امروز فقط به شنیدن توصیه‌های تربیتی نیاز ندارد؛ بلکه باید الگوهای واقعی را ببیند، توانمندی‌های خود را باور کند و فرصت نقش‌آفرینی در جامعه داشته باشد.نوجوان امروز فقط به شنیدن توصیه‌های تربیتی نیاز ندارد؛ بلکه باید الگوهای واقعی را ببیند، توانمندی‌های خود را باور کند و فرصت نقش‌آفرینی در جامعه داشته باشد.
وی افزود: به همین دلیل تلاش کرده‌ایم کشوردوست از یک‌سو محلی برای معرفی نوجوانان کنشگر و تجربه‌های موفق آنان باشد و از سوی دیگر، زمینه‌ای فراهم کند تا نوجوانان بیشتری برای حل مسائل جامعه احساس مسئولیت کنند.
موسوی‌خواه با اشاره به نمونه‌هایی از فعالیت‌های نوجوانان در حوزه اجتماعی بیان کرد: در برنامه‌های خود تلاش کرده‌ایم نوجوانانی را به مردم معرفی کنیم که پیش از حضور در کشوردوست، برای حل مسائل واقعی جامعه قدم برداشته بودند؛ از گروه نوجوانانی که برای احیای یک پارک محلی اقدام کردند تا دختران نوجوانی که با راه‌اندازی کارگاه خیاطی، برای دانش‌آموزان کم‌برخوردار لباس فرم دوختند.
وی ادامه داد: همچنین گروه‌هایی از نوجوانان را معرفی کرده‌ایم که برای کاهش شکاف‌های اجتماعی در فضای شهری فعالیت داشته‌اند یا با تمرکز بر مسائل آموزشی محلات حاشیه شهر، به آموزش و پشتیبانی تحصیلی دانش‌آموزان پرداخته‌اند.
مسئول شبکه مردمی تحول اجتماعی خراسان جنوبی تأکید کرد: این فعالیت‌ها لزوماً محصول کشوردوست نبوده‌اند؛ اما معرفی آنها در میدان فرصتی فراهم کرده است تا توانمندی نوجوانان دیده شود، تجربه‌هایشان به دیگران منتقل شود و زمینه ارتباط و الگوبرداری از این گروه‌ها شکل بگیرد.
موسوی‌خواه با اشاره به نمونه‌ای از کنشگری جدید نوجوانان پس از آشنایی با برنامه‌های کشوردوست گفت: جمعی از دختران نوجوان با تأثیرپذیری از فضای برنامه و الگوهای معرفی‌شده، مسئله سالمندان را به‌عنوان یکی از مسائل اجتماعی انتخاب کردند و برای شناسایی و تجمیع ظرفیت‌های مرتبط با این حوزه وارد عمل شدند.
وی افزود: این اتفاق برای ما اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا نشان می‌دهد اثرگذاری یک برنامه فرهنگی نباید صرفاً در احساسات و هیجانات لحظه‌ای خلاصه شود. نقطه مطلوب زمانی است که نوجوان پس از شنیدن یک روایت، خودش مسئله‌ای را شناسایی کند و برای حل آن قدم بردارد.
موسوی‌خواه با بیان اینکه کشوردوست در حوزه نوجوانان همچنان در ابتدای مسیر قرار دارد، گفت: برای سنجش دقیق‌تر آثار این برنامه، به پیگیری مستمر فعالیت نوجوانان و ارزیابی نتایج اقدامات آنان نیاز داریم.
وی خاطرنشان کرد: اگر بخواهم مهم‌ترین دستاورد کشوردوست در حوزه نوجوانان را بیان کنم، باید بگویم تلاش کرده‌ایم نوجوان از جایگاه تماشاگر فعالیت‌های اجتماعی خارج شود و خودش را یک کنشگر مؤثر در سرنوشت جامعه بداند؛نمی‌خواهیم نوجوانان فقط شنونده روایت قهرمانان باشند، بلکه می‌خواهیم باور کنند خودشان نیز می‌توانند قهرمان حل مسائل محله و جامعه‌شان باشند.نمی‌خواهیم نوجوانان فقط شنونده روایت قهرمانان باشند، بلکه می‌خواهیم باور کنند خودشان نیز می‌توانند قهرمان حل مسائل محله و جامعه‌شان باشند.
قرار کشوردوست؛ وقتی همدلی به حل مسئله می‌رسد
موسوی‌خواه با تأکید بر مسئله‌محوربودن برنامه کشوردوست اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین وجوه تمایز این اجتماع، توجه به مسائل واقعی مردم و تلاش برای اتصال ظرفیت‌های مردمی به نیازهای جامعه است. معتقدیم امیدآفرینی زمانی عمیق و ماندگار می‌شود که مردم علاوه بر شنیدن روایت‌های امیدبخش، آثار مشارکت خود را در زندگی واقعی یکدیگر مشاهده کنند.
وی افزود: به همین دلیل، بخشی با عنوان «قرار کشوردوست» طراحی کرده‌ایم که مأموریت آن شناسایی مسائل واقعی مردم و اتصال ظرفیت‌های مردمی برای کمک به حل آنهاست.
مسئول شبکه مردمی تحول اجتماعی خراسان جنوبی با اشاره به نمونه‌هایی از این اقدامات بیان کرد: در یکی از این قرارها، ظرفیت خیاطان به یک گروه نوجوانانه متصل شد تا با همکاری یکدیگر برای دانش‌آموزان کم‌برخوردار لباس فرم طراحی و تولید کنند. در این تجربه، صرفاً تهیه لباس مطرح نبود، بلکه مهارت حرفه‌ای خیاطان با انگیزه و توان کنشگری نوجوانان پیوند خورد.
موسوی‌خواه ادامه داد: در حوزه آموزش نیز زمینه نقش‌آفرینی نوجوانان برای کمک به رفع مشکلات تحصیلی دانش‌آموزان محلات حاشیه‌نشین فراهم شده است. همچنین تجربه احیای پارک مائده در مهرشهر به همت نوجوانان، از نمونه‌هایی است که در کشوردوست معرفی شده و در مسیر تقویت کنشگری محلی مورد توجه قرار گرفته است.
وی با اشاره به اقدامات مردمی در حوزه مواسات گفت: توزیع مستمر غذای گرم توسط خانواده‌ها میان خانواده‌های نیازمند، تأمین لوازم‌التحریر برای دانش‌آموزان کم‌برخوردار شهرستان زیرکوه و مشارکت در رفع مشکلات عمرانی منازل خانواده‌های نیازمند، از جمله اقداماتی است که در قالب قرارهای مردمی پیگیری شده است.
مسئول شبکه مردمی تحول اجتماعی خراسان جنوبی افزود: حل مسئله همیشه به معنای کمک مالی یا تأمین یک نیاز مادی نیست. برای نمونه، خانواده‌ای که با مسئله تربیتی فرزند خود مواجه بود، از طریق کشوردوست به فعالان و مربیان تربیتی متصل شد تا بتواند از ظرفیت تخصصی آنان برای پیگیری مسئله استفاده کند.
وی این تجربه را نمونه‌ای از اهمیت ارتباط‌سازی در فعالیت‌های اجتماعی دانست و گفت: گاهی یک ارتباط درست می‌تواند آغاز مسیر حل مسئله باشد. به همین دلیل،نقش کشوردوست فقط اجرای مستقیم فعالیت‌ها نیست؛ بلکه شناسایی ظرفیت‌ها، ایجاد ارتباط میان گروه‌های مردمی و نیازهای واقعی جامعه و فراهم‌کردن زمینه مشارکت و تقویت فعالیت‌های موجود را نیز دنبال می‌کنیم.نقش کشوردوست فقط اجرای مستقیم فعالیت‌ها نیست؛ بلکه شناسایی ظرفیت‌ها، ایجاد ارتباط میان گروه‌های مردمی و نیازهای واقعی جامعه و فراهم‌کردن زمینه مشارکت و تقویت فعالیت‌های موجود را نیز دنبال می‌کنیم.
موسوی‌خواه تأکید کرد: نمی‌خواهیم کشوردوست خودش مجری همه اقدامات اجتماعی باشد؛ بلکه می‌خواهیم میدان به محلی برای پیدا شدن مسئله، شناسایی ظرفیت و شکل‌گیری اقدام مردمی تبدیل شود.
وی افزود: مردم باید ثمره حضورشان در میدان را در لباس فرم یک دانش‌آموز، بهبود وضعیت تحصیلی یک نوجوان، آبادانی یک پارک محلی، سفره یک خانواده نیازمند یا حل دغدغه تربیتی یک خانواده ببینند. این همان هدفی است که از ابتدا دنبال کرده‌ایم؛ تبدیل شور میدان به جریان محله و پیوندزدن حضور مردم با حل مسائل واقعی جامعه.
از میدان مادر تا کوچه‌ها و محلات؛ افق پیش‌روی کشوردوست
مسئول شبکه مردمی تحول اجتماعی خراسان جنوبی با اشاره به برنامه‌های آینده این اجتماع مردمی اظهار کرد: برای آینده کشوردوست، صرفاً به دنبال افزایش تعداد برنامه‌ها یا جمعیت حاضر در میدان نیستیم. گسترش اجتماعات مردمی برای ما اهمیت دارد، اما معتقدیم موفقیت واقعی زمانی اتفاق می‌افتد که گستره حضور مردم افزایش پیدا کند، عمق نقش‌آفرینی آنان بیشتر شود و آثار این حضور ماندگار بماند.
وی افزود: یکی از مسیرهای پیش‌روی ما، تبدیل کشوردوست به حلقه اتصال ظرفیت‌های مردمی است؛ به‌گونه‌ای که هر فرد علاقه‌مند به فعالیت اجتماعی بتواند متناسب با توانایی و علاقه خود، فرصت واقعی برای نقش‌آفرینی پیدا کند.
موسوی‌خواه ادامه داد: برای مثال، فردی که دغدغه آموزش دارد، به یک گروه پشتیبانی تحصیلی متصل شود؛ کسی که دغدغه سالمندان دارد، با هسته‌های فعال این حوزه ارتباط بگیرد و نوجوانی که می‌خواهد برای محله‌اش کاری انجام دهد، مسیر مشخصی برای آغاز فعالیت پیش روی خود ببیند.
وی امتداد روایت‌های میدان به محلات را از دیگر برنامه‌های آینده دانست و گفت: امروز در کشوردوست گروه‌های موفق مردمی را معرفی می‌کنیم، اما در گام بعدی می‌خواهیم از مرحله معرفی فراتر برویم و زمینه الگوبرداری و تکثیر تجربه‌های موفق را فراهم کنیم.امروز در کشوردوست گروه‌های موفق مردمی را معرفی می‌کنیم، اما در گام بعدی می‌خواهیم از مرحله معرفی فراتر برویم و زمینه الگوبرداری و تکثیر تجربه‌های موفق را فراهم کنیم.
مسئول شبکه مردمی تحول اجتماعی خراسان جنوبی افزود: برای مثال، اگر یک گروه نوجوان توانسته است مسئله‌ای را در محله خود حل کند، چرا نوجوانان محلات دیگر نتوانند با استفاده از تجربه آن گروه، برای مسائل محله خودشان اقدام کنند؟ البته قرار نیست کشوردوست متصدی اجرای همه این فعالیت‌ها شود؛ مأموریت ما شناسایی، اتصال، پشتیبانی و تقویت هسته‌های مردمی است.
موسوی‌خواه با اشاره به برنامه‌های رسانه‌ای این مجموعه بیان کرد: تکمیل زنجیره رسانه‌ای کشوردوست را نیز دنبال می‌کنیم. معتقدیم روایت یک تجربه موفق نباید با پایان برنامه در میدان تمام شود؛ به همین دلیل، توسعه بخش‌هایی مانند «قاب کشوردوست»، «رادیو کشوردوست» و «حوالی کشوردوست» در دستور کار قرار دارد تا تجربه‌های موفق به مخاطبان بیشتری منتقل شود و بتوانیم سراغ افرادی برویم که تحت تأثیر این روایت‌ها، تصمیم یا اقدام تازه‌ای داشته‌اند.
وی تقویت قرارهای مردمی و مشارکت مسئله‌محور را از دیگر اولویت‌ها برشمرد و افزود: می‌خواهیم «قرار کشوردوست» از یک فرصت کمک‌رسانی مقطعی فراتر برود و مردم را به مشارکت در حل مسائل مشخص جامعه، از جمله نیازهای تربیتی نوجوانان، آموزش، سالمندان، فعالیت‌های قرآنی و مواسات اجتماعی دعوت کند.
مسئول شبکه مردمی تحول اجتماعی خراسان جنوبی با تأکید بر ضرورت ارزیابی نتایج اقدامات گفت: برای ما مهم است بدانیم پس از هر سه‌شنبه چه اتفاقی افتاده است؛ چند ارتباط جدید شکل گرفته، چه افرادی به فعالیت‌های مردمی پیوسته‌اند، چه گروه‌هایی تقویت شده‌اند و کدام اقدام به نتیجه رسیده است. حتی می‌خواهیم بخشی از این نتایج دوباره به میدان بازگردد تا مردم ببینند مشارکتشان چه ثمری داشته است.
وی تصریح کرد: در کنار این اقدامات، حفظ استمرار، کیفیت و هویت مردمی برنامه و تقویت پیوندهای مؤمنانه نیز ضروری است؛ زیرا بدون یک اجتماع زنده و منسجم، نمی‌توان انتظار نقش‌آفرینی اجتماعی پایدار داشت.حفظ استمرار، کیفیت و هویت مردمی برنامه و تقویت پیوندهای مؤمنانه نیز ضروری است؛ زیرا بدون یک اجتماع زنده و منسجم، نمی‌توان انتظار نقش‌آفرینی اجتماعی پایدار داشت.
موسوی‌خواه خاطرنشان کرد: افق ما این است که کشوردوست از یک برنامه هفتگی اثرگذار، به یک جریان اجتماعی پیونددهنده تبدیل شود؛ جریانی که در آن مردم، الگوهای کشوردوستی را بشناسند، یکدیگر را پیدا کنند و برای حل مسائل جامعه کنار هم قرار بگیرند.
وی ادامه داد: به تعبیر دیگر، می‌خواهیم هر سه‌شنبه در میدان مادر، آغازگر اتفاقاتی باشیم که در طول هفته در محلات ادامه پیدا می‌کنند.
سنجش موفقیت با تغییر در زندگی مردم؛ نه فقط جمعیت میدان
موسوی‌خواه با اشاره به میزان استقبال مردم از برنامه کشوردوست اظهار کرد: این اجتماع در همین مدت توانسته است مخاطبان و همراهان خود را پیدا کند و بازخوردهای امیدوارکننده‌ای از مردم دریافت کرده‌ایم؛ با این حال، استقبال مردم را صرفاً با تعداد حاضران در میدان ارزیابی نمی‌کنیم.
وی افزود: برای ما مهم است که مردم تا چه اندازه با محتوای برنامه ارتباط برقرار می‌کنند، چه میزان در گفت‌وگوها و قرارهای مردمی مشارکت دارند و آیا پس از پایان برنامه، اتفاق تازه‌ای در زندگی یا فعالیت اجتماعی آنان رخ می‌دهد یا خیر.
مسئول شبکه مردمی تحول اجتماعی خراسان جنوبی ادامه داد: پس از معرفی برخی الگوهای مردمی، شاهد شکل‌گیری ارتباطات جدید، علاقه‌مندی برای حضور در فعالیت‌های قرآنی و مشارکت در حمایت از فعالیت‌های تربیتی نوجوانان بوده‌ایم. همچنین روایت برخی شخصیت‌ها بازخوردهای عاطفی و تربیتی قابل توجهی در میان مخاطبان داشته است.
موسوی‌خواه تأکید کرد: این بازخوردها برای ما ارزشمند است؛ زیرا نشان می‌دهد میدان می‌تواند علاوه بر محل اجتماع مردم، فرصتی برای شناخت ظرفیت‌های اجتماعی و آغاز مشارکت‌های جدید باشد میدان می‌تواند علاوه بر محل اجتماع مردم، فرصتی برای شناخت ظرفیت‌های اجتماعی و آغاز مشارکت‌های جدید باشد. البته هنوز در ابتدای مسیر هستیم و برای شناخت دقیق‌تر میزان استقبال و اثرگذاری برنامه، باید نظرات و رفتار مخاطبان را به‌صورت مستمر ارزیابی کنیم.
وی با بیان اینکه هدف اصلی کشوردوست تنها افزایش جمعیت میدان نیست، گفت: می‌خواهیم در کنار گسترش حضور مردم، عمق ارتباط و نقش‌آفرینی آنان نیز افزایش پیدا کند. برای سنجش اثربخشی برنامه، تنها به تعداد حاضران یا میزان کمک‌های جمع‌آوری‌شده توجه نداریم؛ بلکه برای ما مهم است چه مسئله‌ای پیگیری شده، چه ارتباطی شکل گرفته، چند نفر نقش‌آفرین شده‌اند و چه نتیجه‌ای برای مردم حاصل شده است.
مسئول شبکه مردمی تحول اجتماعی خراسان جنوبی با اشاره به اهمیت تداوم فعالیت‌های مردمی پس از پایان هر اجتماع افزود: تفاوت یک برنامه مسئله‌محور با یک مراسم صرفاً مناسبتی در همین‌جاست؛ اثر برنامه نباید با خاموش‌شدن تجهیزات میدان پایان پیدا کند، بلکه باید در زندگی مردم ادامه یابد.
موسوی‌خواه در ادامه اظهار کرد: کشوردوست تلاشی برای پیوندزدن احساس تعلق به کشور با مسئولیت‌پذیری اجتماعی است؛ تلاشی که در آن، هر شهروند می‌تواند با توجه به توانایی‌های خود سهمی در حل مسائل جامعه داشته باشد.
وی در پایان گفت: کشوردوست هر هفته سه‌شنبه‌ها، ساعت ۲۱، در میدان مادر بیرجند برگزار می‌شود و تلاش داریم این اجتماع، علاوه بر تقویت همدلی و امید اجتماعی، زمینه‌ساز شکل‌گیری ارتباطات مؤثر، مشارکت‌های مردمی و اقدامات ماندگار در محلات باشد.
نظر شما