وقتی یک روضه خانگی، زنان را گره‌گشای محله می‌کند

یک جلسه روضه خانگی می‌تواند فقط محفلی برای برگزاری مراسم مذهبی باشد؛ اما اگر بانوان حاضر در آن، زنان فعال محله را شناسایی کنند، برای نیازهای تازه مسئولیت تعریف کنند و از ظرفیت همدیگر برای پیشبرد کارهای فرهنگی و اجتماعی کمک بگیرند، ماجرا شکل دیگری پیدا می‌کند. در این حالت، جلسه‌های خانگی به حلقه‌هایی از یک شبکه محلی تبدیل می‌شوند؛ شبکه‌ای که فعالیتش به مناسبت‌های مذهبی محدود نمی‌ماند و با تغییر نیازهای محله، نقش‌های تازه‌ای پیدا می‌کند.

به گزارش خبرنگار گروه زنان و خانواده خبرگزاری شبستان، تجربه هیأت سفیران نجابت در یاسوج از همین مسیر شکل گرفته است. زهرا مرادیان، مسئول این هیأت، می‌گوید شناسایی بانوان فعال و سازمان‌دهی توانایی‌های آن‌ها، محور فعالیت مجموعه‌ای است که به‌تدریج از برگزاری مراسم مذهبی به حوزه‌هایی مانند آموزش خانواده، فعالیت‌های خیریه، عفاف و حجاب و استفاده از ظرفیت دختران نوجوان و جوان رسیده است. این هیأت در سال ۱۴۰۲ در مهرواره «هوای نو» برگزیده شد؛ رویدادی که فرصتی برای معرفی چنین تجربه‌هایی فراهم می‌کند.

اما اهمیت این روایت فقط در گستردگی فعالیت‌های یک هیأت نیست؛ در شیوه‌ای است که مرادیان برای پیشبرد کارها توضیح می‌دهد: ابتدا شناسایی نیروهای فعال، سپس توجه به نیازهایی که در جریان فعالیت آشکار می‌شوند و در نهایت، سپردن مسئولیت‌های مشخص به افراد. پرسش دیگر این است که تجربه‌هایی از این دست چگونه می‌توانند از محدوده یک محله فراتر بروند و در اختیار دیگر هیأت‌ها قرار بگیرند؟

از هیأت‌داری تا کنشگری اجتماعی

مرادیان فعالیت مذهبی خود را از سال‌های نوجوانی آغاز کرده است. او می‌گوید از سال ۱۳۷۲، زمانی که دانش‌آموز بود، در هیأت عضویت داشته و بعدها در هیأت جامعه‌الزهرای یاسوج نیز فعالیت کرده است. در سال‌های ابتدایی، برنامه‌ها بیشتر به مناسبت‌های مذهبی اختصاص داشت، اما به‌تدریج آموزش‌های دیگری نیز به آن‌ها اضافه شد.

به گفته او، در دهه ۱۳۸۰، در کنار مراسم مذهبی، کلاس‌های قرآن، ولایت‌شناسی و جلسات پرسش‌وپاسخ درباره ولایت برگزار می‌شد. تدریس کتاب‌هایی از آثار استاد مصباح، آموزش کنشگری فرهنگی، تربیت دانش‌آموزان تراز انقلاب و آموزش مهارت‌هایی مانند خیاطی و گلدوزی نیز در برنامه‌ها قرار داشت. در همین دوره، فعالیت‌هایی مانند تأمین جهیزیه، کمک به ازدواج و آگاهی‌بخشی درباره انتخاب اصلح و مسائل انتخاباتی نیز دنبال شد.

گام بعدی، نزدیک‌ترشدن فعالیت‌ها به محیط زندگی مردم بود. مرادیان می‌گوید در دهه ۱۳۹۰ و از طریق حوزه علمیه، با مؤسسه‌ای قرآنی آشنا شدند که بر فعالیت محله‌محور تمرکز داشت. در این مسیر، «بیت‌الزهرا»ها با هدف تربیت نیروهای تراز انقلاب در منازل شکل گرفتند و آموزش مادران درباره تربیت فرزند، همسرداری و موضوعات مرتبط نیز در دستور کار قرار گرفت.

مرادیان مجوز هیأت خود را حدود سال ۱۳۹۲ دریافت کرده و هیأت سفیران نجابت در سال ۱۴۰۰ به ثبت رسیده است. او که طلبه سطح دو حوزه علمیه و دارای مدرک کارشناسی ارشد اخلاق اسلامی از دانشگاه قم است، در ادامه این مسیر، مؤسسه عفاف و حجاب «بانوی میدان» را نیز شکل داده است؛ مجموعه‌ای فعال در حوزه زن و خانواده، جمعیت، ازدواج، فرزندآوری و کنشگری اجتماعی. به گفته او، این مجموعه مجوزهایی از اداره ارشاد، سازمان آموزش فنی‌وحرفه‌ای، سازمان تبلیغات اسلامی و بهزیستی دریافت کرده است.

وقتی نیازهای محله، نقش‌های تازه می‌سازند

آنچه در روایت مرادیان برجسته است، فقط تعدد برنامه‌ها نیست؛ چگونگی اضافه‌شدن مسئولیت‌های تازه به شبکه است. به گفته او، فعالیت بیت‌الزهراها در ابتدا بر شناسایی بانوان و جذب نیرو متمرکز بود، اما با گذشت زمان، مسائل دیگری در جریان کار خود را نشان دادند و برای پاسخ‌گویی به آن‌ها، نقش‌های مشخصی تعریف شد. برای مثال، با پررنگ‌شدن موضوع جمعیت، رابط جمعیت به شبکه اضافه شد. مشکلات مالی برخی از جلسات نیز ضرورت شناسایی خیران و ایجاد ارتباط با آن‌ها را مطرح کرد؛ به همین دلیل، رابطان خیر برای کمک به تأمین نیازهای بیت‌الزهراها در نظر گرفته شدند.

حضور مادران و کودکان در جلسات نیز مسئله دیگری بود. مرادیان توضیح می‌دهد که گاهی کودکان نظم جلسات را تحت تأثیر قرار می‌دادند و همین مسئله به تعریف نقش رابط مهدکودک انجامید؛ مسئولیتی که قرار بود با سرگرم‌کردن و آموزش کودکان، امکان مشارکت بهتر مادران در جلسات را فراهم کند.

در مراحل بعد، شناسایی دختران متولد دهه‌های ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰ برای مشارکت در فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی در دستور کار قرار گرفت. اجرای سرود و برنامه‌های فرهنگی از جمله زمینه‌های فعالیت آن‌ها بود. همچنین، با توجه به نیاز مجموعه به فعالیت تخصصی‌تر در حوزه عفاف و حجاب، رابطان این بخش نیز به شبکه افزوده شدند.

چرا این هیأت در «هوای نو» برگزیده شد؟

هیأت سفیران نجابت یاسوج در سال ۱۴۰۲ به‌عنوان یکی از برگزیدگان مهرواره «هوای نو» انتخاب شد. مرادیان دلیل این انتخاب را بیش از هر چیز، شبکه‌سازی محله‌محور و استفاده از ظرفیت بانوان برای پیگیری مسائل فرهنگی و اجتماعی می‌داند.

او توضیح می‌دهد که در محله‌های مختلف، بانوانی به‌عنوان بانی فعالیت می‌کنند. این افراد، زنان فعال و توانمند محله خود را شناسایی می‌کنند و با استفاده از ظرفیت آن‌ها، زمینه برگزاری جلسات و اجرای برنامه‌های مختلف را فراهم می‌آورند. در این جلسات، روضه‌خوانی، قرائت قرآن و دعا در کنار موضوعاتی مانند فرزندآوری، عفاف و حجاب و فعالیت‌های خیریه دنبال می‌شود.

مرادیان می‌گوید با بررسی فرم ثبت‌نام و شاخص‌های هیأت‌داری در مهرواره «هوای نو»، متوجه شد بخشی از فعالیت‌های مجموعه‌اش با معیارهای اعلام‌شده هم‌خوانی دارد؛ موضوعی که او را به ثبت‌نام در این مهرواره ترغیب کرد.

هوای نو؛ فرصتی برای یادگیری از تجربه دیگر هیأت‌ها

مرادیان آشنایی با تجربه دیگر هیأت‌ها را یکی از دستاوردهای حضور در مهرواره هوای نو می‌داند. او می‌گوید در جلسه‌ای با حضور برگزیدگان، با فعالیت‌های مختلفی آشنا شده و توانسته است از برخی ایده‌ها برای رشد مجموعه خود استفاده کند. با این حال، از نظر او نمی‌توان همه تجربه‌ها را بدون تغییر در محله‌ای دیگر اجرا کرد؛ چراکه بخشی از ابتکارها به شرایط بومی همان منطقه وابسته‌اند.

مرادیان در عین حال، معتقد است هرچند در جریان این رویداد فرصت آشنایی با فعالیت‌های دیگر مجموعه‌ها فراهم شد اما این ارتباط‌ها پس از آن ادامه پیدا نکرد. با این حال، او همچنان محتوای کانال «هوای نو» را دنبال می‌کند و از بسته‌های فرهنگی، سخنرانی‌ها و مطالب منتشرشده در آن، در فعالیت‌های هیأت خود بهره می‌گیرد.

به‌کارگیری ظرفیت بانوان در شرایط جنگی

شبکه‌ای که مرادیان از شکل‌گیری آن سخن می‌گوید، در شرایط مختلف نیز برای خود مسئولیت‌های تازه‌ای تعریف کرده است. او با اشاره به جنگ ۱۲روزه می‌گوید این مجموعه در پی آن بوده است که بانوان محله‌های مختلف را متناسب با توانایی‌هایشان برای کمک به مواجهه با مسائل مرتبط با جنگ ترکیبی سازمان‌دهی کند.

به گفته او، در شرایط جنگی اخیر نیز از ظرفیت بیت‌الزهراها برای ورود به طرح «جان‌فدا» استفاده شده است. در این مسیر، برای بانوان مأموریت‌هایی تعریف و آموزش‌هایی ارائه می‌شود تا هر فرد متناسب با توانایی و ظرفیت خود نقشی بر عهده بگیرد. مرادیان هدف این فعالیت‌ها را شکل‌گیری یک نهضت زنانه در مواجهه با مسائل جنگ ترکیبی عنوان می‌کند.

دهه فاطمیه؛ تدارک نقشی تازه برای شبکه بانوان

برای دهه فاطمیه امسال، مرادیان از ادامه برگزاری روضه‌ها در بیت‌الزهراها خبر می‌دهد؛ اما می‌گوید مجموعه در نظر دارد برنامه‌هایی متناسب با شرایط اخیر نیز به فعالیت‌های خود اضافه کند.

به گفته او، قرار است سرشاخه‌های اصلی شبکه بانوان دعوت شوند تا درباره راه‌های حمایت از تجمعات شبانه چاره‌اندیشی کنند. بخشی از بانوان می‌توانند در تأمین نذورات مشارکت کنند و برخی دیگر برای حمایت از موکب‌داران و کمک به ادامه فعالیت افرادی که با مشکلات مالی روبه‌رو هستند، راهکار ارائه دهند.

مرادیان تأکید می‌کند که این برنامه هنوز اجرا نشده و در مرحله برنامه‌ریزی است. او امیدوار است با استفاده از ظرفیت بانوان محله‌ها، راهی برای حمایت از تجمعات شبانه، به‌ویژه در ایام فاطمیه، پیدا شود و در ادامه، الگوی کاری مجموعه نیز معرفی شود.

کد خبر 1911359

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha