به گزارش خبرنگار گروه مسجد و کانون های مساجد خبرگزاری شبستان، مسجد زمانی می‌تواند به کانونی زنده و اثرگذار در محله تبدیل شود که درهای آن به روی نیازها، دغدغه‌ها و استعدادهای مردم باز باشد؛ از نوجوانانی که به دنبال فضایی برای یادگیری و فعالیت هستند تا بانوانی که می‌خواهند توانایی‌های خود را در عرصه تولید و مشاغل خانگی به کار بگیرند. در این میان، کانون‌های فرهنگی هنری مساجد با تکیه بر ظرفیت‌های مردمی و ایده‌های خلاقانه می‌توانند زمینه حضور نسل جوان و مشارکت خانواده‌ها در فعالیت‌های مسجد را فراهم کنند.
تجربه کانون فرهنگی هنری ام‌المؤمنین(س) در شهر ایلام، نمونه‌ای از این رویکرد است کانونی که از آبان‌ماه ۱۴۰۲ با مدیریت و پیگیری مدیر آن فعالیت خود را آغاز کرد و با تمرکز بر جذب نوجوانان و جوانان، برگزاری برنامه‌های فرهنگی و قرآنی، ارتباط با خانواده‌های شهدا و حمایت از تولیدات خانگی بانوان، مسیر تازه‌ای برای نقش‌آفرینی مسجد در زندگی محله گشوده است.
از مسجدی کم‌رفت‌وآمد تا شکل‌گیری گروه فعالان مسجدی
زیبا شهبازی، مدیر کانون فرهنگی هنری ام‌المؤمنین(س) ایلام، در گفتگو با خبرنگار گروه مسجد و کانون های مساجد خبرگزاری شبستان با اشاره به انگیزه خود برای راه‌اندازی فعالیت‌های فرهنگی در مسجد، اظهار کرد: زمانی که فعالیت خود را آغاز کردم، با وجود برخورداری مسجد از امکانات مناسب و حسینیه‌ای بزرگ، تعداد نمازگزاران بسیار اندک بود و حضور نوجوانان و جوانان نیز به چشم نمی‌آمد. همین وضعیت به دغدغه‌ای برای من تبدیل شد تا برای ایجاد تحرک در مسجد و جذب نسل جوان کاری انجام دهم. در این مسیر با دشواری‌هایی نیز مواجه بودم، اما تلاش کردم با طراحی برنامه‌هایی متناسب با نیاز نوجوانان و جوانان، زمینه حضور و مشارکت آنان را فراهم کنم.
مدیر کانون فرهنگی هنری ام‌المؤمنین(س) با اشاره به استفاده از ظرفیت دستگاه‌ها و مجموعه‌های محلی برای جذب مخاطب، ادامه داد: یکی از اقداماتی که انجام دادیم، اطلاع‌رسانی درباره برگزاری کلاس‌های رایگان با همکاری جمعیت هلال احمر بود. در این برنامه‌ها، نوجوانان و جوانان می‌توانستند از آموزش‌های رایگان بهره‌مند شوند و گواهی معتبر دریافت کنند. این اقدام در جذب افراد به مسجد مؤثر بود و زمینه آشنایی بیشتر آنان با فعالیت‌های کانون را فراهم کرد.
شهبازی با بیان اینکه پس از آن، گروهی با عنوان فعالان مسجد تشکیل شد، گفت: در این گروه، دختران نوجوان و جوان حضور دارند که امروز خودشان برای اجرای برنامه‌ها ایده‌پردازی می‌کنند و پیگیر ادامه فعالیت‌ها هستند. این مشارکت به‌گونه‌ای پیش رفته است که حتی در زمان نبودن من، اعضای گروه برنامه‌های خود را دنبال می‌کنند و برای برگزاری کلاس‌ها و نشست‌های جدید با مدرسان هماهنگ می‌شوند. برای نمونه، اعضای گروه در حال برنامه‌ریزی برای برگزاری کلاس سبک زندگی بودند و پیگیری کردند که این برنامه با حضور مدرس برگزار شود. این روند نشان می‌دهد که وقتی نوجوانان و جوانان در فعالیت‌های مسجد نقش واقعی داشته باشند، خودشان نیز برای استمرار برنامه‌ها احساس مسئولیت می‌کنند.
دیدار با خانواده‌های شهدا؛ پیوند عاطفی مسجد با محله
مدیر کانون فرهنگی هنری ام‌المؤمنین(س) یکی از برنامه‌های مورد استقبال کانون را دیدار با خانواده‌های شهدا عنوان کرد و گفت: در این برنامه، گروهی متشکل از بانوان، معلمان و دختران نوجوان و جوان به دیدار خانواده‌های شهدا می‌روند و با هماهنگی قبلی، محفل‌هایی با قرائت زیارت عاشورا و سوره‌هایی از قرآن کریم در منازل آنان برگزار می‌کنند.
وی با اشاره به آثار عاطفی این دیدارها اظهار کرد: در یکی از این برنامه‌ها به منزل خانواده شهید جمال‌زاده رفتیم. همسر شهید در شرایط روحی دشواری قرار داشت و پس از برگزاری محفل و دیدار اعضای گروه، با ما تماس گرفت و از تأثیر مثبت این حضور بر حال خود گفت. چنین تجربه‌هایی نشان می‌دهد که حضور گروه‌های مسجدی در کنار خانواده‌های شهدا، علاوه بر زنده نگه داشتن یاد شهیدان، می‌تواند به تقویت ارتباطات انسانی و همدلی با خانواده‌های آنان کمک کند.
وی ابراز امیدواری کرد با استمرار فعالیت‌های گروهی، تقویت مشارکت نوجوانان و جوانان و حمایت از توانمندی‌های بانوان، کانون فرهنگی هنری ام‌المؤمنین(س) بتواند دامنه خدمات خود را گسترش دهد و نقش مؤثرتری در تقویت پیوند مسجد با خانواده‌ها و جامعه محلی ایفا کند.
از محفل شهدا تا گفت‌وگو درباره مسائل روز جوانان
مدیر کانون فرهنگی هنری ام‌المؤمنین(س) با اشاره به اینکه دیدارهای خانوادگی صرفاً به برگزاری مراسم محدود نمی‌شود، بیان کرد: در هر دیدار، متناسب با نیاز و شرایط مخاطبان، موضوعی فرهنگی یا اجتماعی نیز مورد توجه قرار می‌گیرد. گاهی درباره حجاب و عفاف صحبت می‌شود، گاهی موضوع فرزندآوری و خانواده مطرح است و در برخی محافل نیز مباحثی مانند مهدویت مورد توجه قرار می‌گیرد. این دیدارها فرصت مناسبی برای گفت‌وگو با خانواده‌ها و نوجوانان فراهم می‌کند و کمک می‌کند مسائل و دغدغه‌های روز در فضایی صمیمی و با بهره‌گیری از ظرفیت‌های فرهنگی و دینی بررسی شوند.
شهبازی همچنین از شکل‌گیری ارتباطی مستمر میان اعضای گروه و خانواده‌های شهدا خبر داد و گفت: برای هر خانواده شهید، یکی از بانوان حاضر در گروه به‌عنوان رابط معرفی می‌شود تا در صورت وجود نیاز یا مسئله‌ای، ارتباط خانواده با گروه حفظ شود. به این ترتیب، ارتباط‌ها به یک دیدار مناسبتی محدود نمی‌ماند و امکان پیگیری نیازهای خانواده‌ها نیز فراهم می‌شود.
حمایت از مشاغل خانگی؛ فرصتی برای توانمندسازی بانوان
مدیر کانون فرهنگی هنری ام‌المؤمنین(س) در ادامه به فعالیت‌های این کانون در حمایت از بانوان و مشاغل خانگی اشاره کرد و گفت: در کنار برنامه‌های فرهنگی، تلاش کرده‌ایم زمینه معرفی و فروش محصولاتی را که بانوان محله تولید می‌کنند، فراهم کنیم، به‌ویژه محصولاتی که به دست زنان سرپرست خانوار یا بانوان علاقه‌مند به فعالیت‌های خانگی تهیه می‌شوند. برخی از بانوان محصولاتی مانند ترشی و دیگر خوراکی‌های خانگی تولید می‌کنند و از طریق ارتباطات شکل‌گرفته در کانون، این محصولات را به اعضای گروه معرفی می‌کنیم. بانوان و خانواده‌های حاضر در فعالیت‌های مسجد نیز با خرید این محصولات، از تولیدکنندگان حمایت می‌کنند.
شهبازی با اشاره به دیگر نمونه‌های تولیدات خانگی بانوان اظهار کرد: دفترچه‌های دست‌ساز دخترانه، سجاده‌های تزئینی و محصولات تهیه‌شده با هنر هویه‌کاری از جمله تولیداتی هستند که برای معرفی و فروش آنها تلاش کرده‌ایم. همچنین برخی از این محصولات برای تهیه هدیه و بسته‌های مناسبتی دختران در آستانه سن تکلیف مورد استفاده قرار می‌گیرند. تلاش ما این است که میان تولیدکنندگان و خریداران ارتباطی شکل بگیرد تا بانوان بتوانند محصولات خود را عرضه کنند و انگیزه بیشتری برای ادامه کار داشته باشند. در این مسیر، ظرفیت ارتباطی کانون و همراهی اعضای گروه نقش مهمی دارد.
مدیر کانون فرهنگی هنری ام‌المؤمنین(س) با اشاره به ظرفیت‌های استان ایلام در حوزه صنایع دستی و تولیدات محلی، ابراز امیدواری کرد که با گسترش این ارتباطات و تقویت شیوه‌های معرفی محصولات، زمینه عرضه تولیدات بانوان به بازارهای گسترده‌تر نیز فراهم شود.
ترکیب فعالیت‌های قرآنی، آموزشی و فرهنگی در مسجد
شهبازی با تأکید بر اینکه برنامه‌های کانون تنها به فعالیت‌های اجتماعی و کارآفرینی محدود نیست، گفت: تعدادی از معلمان نیز به‌صورت جهادی با کانون همکاری می‌کنند و در کنار برنامه‌های قرآنی، برای رفع اشکال درسی دانش‌آموزان دوره ابتدایی، از جمله در درس‌های فارسی و ریاضی، وقت می‌گذارند. این همکاری‌ها کمک می‌کند مسجد بتواند پاسخ‌گوی بخشی از نیازهای آموزشی کودکان و خانواده‌ها نیز باشد و در کنار فعالیت‌های دینی و فرهنگی، زمینه یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان را فراهم کند.
مدیر کانون فرهنگی هنری ام‌المؤمنین(س) با اشاره به تجربه حضور در دوره‌های آموزشی و تبادل تجربه میان فعالان کانون‌های مساجد اظهار کرد: چنین دوره‌هایی فرصت مناسبی برای آشنایی با ایده‌ها و تجربه‌های دیگران است. هر کانون متناسب با شرایط و ظرفیت‌های خود، راهکارهایی برای جذب مخاطب و پیشبرد فعالیت‌ها دارد و انتقال این تجربه‌ها می‌تواند به بهبود برنامه‌های فرهنگی و اجتماعی مساجد کمک کند.
نظر شما