به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از خراسان جنوبی، دکتر محمدحسن الهی‌زاده، دانشیار تاریخ اسلام دانشگاه بیرجند، شامگاه (۳٠ مهر) در میز دانشگاهیان و مردم با موضوع «سیره حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) در نگاه و اندیشه رهبر شهید انقلاب» با اشاره به جایگاه ویژه حضرت فاطمه زهرا(س) در تاریخ اسلام، گفت: نگاه رهبر شهید انقلاب به سیره حضرت زهرا(س)، نگاهی متمایز و دارای ابعاد جدید است که بررسی آن می‌تواند نکات ارزشمندی درباره شخصیت، فضایل و نقش اجتماعی و تاریخی آن حضرت روشن کند.
وی با بیان اینکه سیره حضرت زهرا(س) همواره مورد توجه شیعیان و اهل سنت بوده است، افزود: در طول تاریخ کتاب‌ها و آثار متعددی درباره زندگی و شخصیت آن حضرت به نگارش درآمده، اما با پیروزی انقلاب اسلامی، تحول عمیقی در نگرش به اهل بیت(ع) و شیوه بررسی سیره آنان شکل گرفت و رهبر شهید انقلاب از چهره‌های پیشگام در تبیین این رویکرد بودند.
دانشیار تاریخ اسلام دانشگاه بیرجند با اشاره به جایگاه زن در اندیشه اسلامی اظهار کرد: انقلاب اسلامی زنان را به متن اجتماع آورد و تبیین سیره حضرت زهرا(س) از سوی رهبر شهید انقلاب، نقش مهمی در تقویت این نگاه داشت؛ به‌گونه‌ای که امروز حضور زنان در عرصه‌های مختلف اجتماعی، فرهنگی و سیاسی ضرورتی انکارناپذیر است.
الهی‌زاده با بیان اینکه بررسی سیره حضرت زهرا(س) در بیانات رهبر شهید انقلاب ابعاد متعددی دارد، ادامه داد: با بررسی سخنرانی‌ها، دیدارها و خطبه‌های ایشان، نزدیک به ۳۰۰ مورد اشاره به حضرت زهرا(س) مشاهده می‌شود که از میان آن‌ها می‌توان محورهای مهمی درباره فضایل، شخصیت و نقش تاریخی آن حضرت استخراج کرد.
وی یکی از محورهای مورد تأکید رهبر شهید انقلاب را فضایل حضرت زهرا(س) در سنین جوانی دانست و گفت: درباره سن شهادت آن حضرت در منابع تاریخی دیدگاه‌های مختلفی وجود دارد. در بخش قابل توجهی از منابع شیعه، سن شهادت حضرت زهرا(س) ۱۸ سال ذکر شده، در حالی که برخی منابع تاریخی سن دیگری را مطرح کرده‌اند. رهبر شهید انقلاب در بیان‌های خود، با اشاره به اختلاف روایت‌ها، سن آن حضرت را حدود ۲۳ تا ۲۵ سال مطرح کرده‌اند.
دانشیار تاریخ اسلام دانشگاه بیرجند با اشاره به جایگاه علمی و معنوی حضرت زهرا(س) افزود: یکی از موضوعات مورد توجه در سیره آن حضرت، محدثه بودن ایشان و ارتباط با فرشتگان است. در باور شیعه، گفت‌وگوهای حضرت زهرا(س) با فرشتگان و مطالب حاصل از آن در قالب «مصحف فاطمه(س)» شناخته می‌شود که از جمله موضوعات مورد تأکید در تبیین فضایل آن حضرت بوده است.
وی ادامه داد: احترام ویژه پیامبر اکرم(ص) به حضرت زهرا(س)، از جمله بوسیدن دست ایشان، نیز در این چارچوب قابل بررسی است؛ چراکه این رفتار تنها بیانگر عاطفه پدرانه نبود، بلکه نشان‌دهنده جایگاه و کمالات ویژه حضرت زهرا(س) بود. روایات متعددی نیز درباره مقام و منزلت آن حضرت در سخنان پیامبر اسلام(ص) نقل شده است.
الهی‌زاده با اشاره به لقب «ام‌ابیها» برای حضرت زهرا(س) گفت: این لقب به معنای مادر پدر است و بیانگر جایگاه ویژه آن حضرت در حمایت از پیامبر اکرم(ص) است. در سال‌های دشوار آغاز بعثت، به‌ویژه دوران محاصره اقتصادی مسلمانان در شعب ابی‌طالب، پیامبر(ص) با سختی‌های فراوانی روبه‌رو بودند و حضرت زهرا(س) با وجود سن کم، در کنار پدر حضور داشتند.
وی افزود: پس از رحلت حضرت ابوطالب(ع) و حضرت خدیجه(س)، پیامبر اکرم(ص) دو پشتیبان مهم خود را از دست دادند و در چنین شرایطی، نقش حضرت زهرا(س) در حمایت عاطفی و همراهی با پدر برجسته‌تر شد. لقب ام‌ابیها به‌خوبی بیانگر این جایگاه و روحیه فداکاری و مسئولیت‌پذیری آن حضرت است.
دانشیار تاریخ اسلام دانشگاه بیرجند با بیان اینکه رهبر شهید انقلاب بر جامعیت شخصیت حضرت زهرا(س) تأکید داشتند، اظهار کرد: حضرت فاطمه زهرا(س) الگویی جامع برای زنان جامعه اسلامی هستند و می‌توان ابعاد مختلف شخصیت ایشان را در پنج حوزه دختری نمونه، همسری شایسته، مادری نمونه، مجاهدت در راه حق و عبادت و بندگی خدا بررسی کرد.
وی با اشاره به جایگاه حضرت زهرا(س) در خانواده پیامبر(ص) گفت: آن حضرت در مقام دختری، جایگاهی ویژه نزد پیامبر اکرم(ص) داشتند و میزان احترام و محبت پیامبر(ص) به ایشان نشان‌دهنده منزلت والای حضرت زهرا(س) بود. همچنین در زندگی مشترک با امیرالمؤمنین علی(ع)، با وجود دشواری‌های فراوان زندگی و مسئولیت‌های سنگین آن حضرت، الگویی از همراهی، احترام و مسئولیت‌پذیری ارائه کردند.
الهی‌زاده با اشاره به نقش مادری حضرت زهرا(س) افزود: تربیت فرزندانی همچون امام حسن(ع)، امام حسین(ع) و حضرت زینب کبری(س)، از جلوه‌های مهم شخصیت آن حضرت است. این بزرگان هر یک در تحولات تاریخ اسلام نقشی ماندگار ایفا کردند و خانواده حضرت زهرا(س) الگویی ارزشمند برای خانواده‌های مسلمان به شمار می‌رود.
وی مجاهدت را از دیگر ابعاد شخصیت حضرت فاطمه زهرا(س) برشمرد و اظهار کرد: حضور آن حضرت در کنار پیامبر اکرم(ص) در حوادث دشوار صدر اسلام، از جمله جنگ احد و کمک به مداوای پیامبر(ص) پس از مجروح شدن، بیانگر روحیه ایثار، مسئولیت‌پذیری و حضور فعال ایشان در عرصه‌های حساس جامعه اسلامی است.
دانشیار تاریخ اسلام دانشگاه بیرجند با اشاره به جایگاه عبادی حضرت زهرا(س) گفت: گزارش‌های تاریخی و روایی متعددی درباره عبادت، شب‌زنده‌داری و دعاهای آن حضرت وجود دارد. در برخی روایات آمده است که حضرت زهرا(س) در عبادت شبانه، دیگران را بر خود مقدم می‌داشتند و برای مردم دعا می‌کردند؛ موضوعی که جلوه‌ای از روحیه معنوی و توجه ایشان به دیگران است.
الهی‌زاده با تأکید بر اهمیت علمی شخصیت حضرت زهرا(س) بیان کرد: خطبه فدکیه یکی از مهم‌ترین شواهد برای شناخت عمق دانش، قدرت استدلال و جایگاه علمی آن حضرت است. این خطبه که در منابع تاریخی و ادبی نقل شده، از نظر فصاحت، بلاغت و عمق معارف، جایگاهی برجسته دارد و می‌تواند ابعاد مختلف اندیشه حضرت زهرا(س) را برای مخاطبان روشن کند.
وی افزود: خطبه فدکیه نشان می‌دهد که حضرت زهرا(س) از توانایی علمی و بیانی بالایی برخوردار بودند و با تسلط بر معارف دینی، مسائل اعتقادی و اجتماعی زمان خود را تبیین می‌کردند. بررسی این خطبه در کنار دیگر گزارش‌های تاریخی، امکان شناخت دقیق‌تری از شخصیت علمی و فکری آن حضرت فراهم می‌کند.
دانشیار تاریخ اسلام دانشگاه بیرجند در بخش دیگری از سخنان خود به تأثیرگذاری تاریخی حضرت زهرا(س) در تحولات سیاسی و اجتماعی جهان اسلام اشاره کرد و گفت: جایگاه نسبی و معنوی حضرت فاطمه(س) در مباحث مربوط به جانشینی پیامبر اکرم(ص) و نسبت خاندان پیامبر با خلافت، در دوره‌های مختلف تاریخی مورد توجه بوده است.
الهی‌زاده با اشاره به شکل‌گیری حکومت فاطمیان در شمال آفریقا و مصر اظهار کرد: فاطمیان با انتساب خود به حضرت زهرا(س)، حکومتی را بنیان گذاشتند که نام آن برگرفته از نام آن حضرت بود. این حکومت در ادامه، مرکز خود را به مصر منتقل کرد و شهر قاهره را بنیان گذاشت. تأسیس این حکومت و شکل‌گیری نهادهای علمی همچون الازهر، از نمونه‌هایی است که می‌توان در بررسی تأثیر نام و جایگاه حضرت زهرا(س) در تحولات تاریخی جهان اسلام به آن پرداخت.
وی در پایان تأکید کرد: سیره حضرت زهرا(س) در نگاه رهبر شهید انقلاب، مجموعه‌ای از فضایل اخلاقی، معنوی، علمی، خانوادگی و اجتماعی را در بر می‌گیرد و معرفی این ابعاد می‌تواند زمینه بهره‌گیری زنان و نسل جوان از الگوی زندگی آن حضرت را فراهم کند.
نظر شما