خبرگزاری شبستان، گروه بین‌الملل: مسجد شیخ ابوالخیر، قدیمی‌ترین مسجد شهر اهناسیا در غرب استان بنی‌سویف مصر، در سال ۱۹۱۵ میلادی، برابر با سال ۱۳۳۵ هجری قمری، ساخته شد. بانی این مسجد، شیخ محمد بن عبدالله بن عبدالواحد، مشهور به شیخ ابوالخیر، از شاگردان شیخ محمد امین کردی، عارف و مشایخ طریقت نقشبندیه، بود.
محمد نور ابوالخیر، نوه شیخ ابوالخیر، درباره تاریخچه این مسجد گفت که بنای آن در زمینی به مساحت ۶۰۰ متر مربع احداث شد و مقبره شیخ نیز در کنار آن قرار دارد. شیخ ابوالخیر مقبره خود را چند روز پیش از وفاتش بنا کرد.
زمین محل ساخت مقبره در آن زمان خانه‌ای متعلق به زنی بود که ابتدا از فروش آن به شیخ برای توسعه مسجد خودداری می‌کرد. اما زمانی که از نزدیک بودن زمان درگذشت شیخ ابوالخیر آگاه شد، برای تحقق خواسته او با فروش خانه موافقت کرد.
نوه شیخ می‌گوید که این زن بعدها برای اهالی منطقه تعریف کرد که شیخ ابوالخیر را در خواب دیده است که قرارداد خانه را تنظیم کرده و بهای آن را پرداخته بود. اما شیخ بر پرداخت کامل بهای خانه اصرار داشت و پس از تنظیم قرارداد فروش، مقبره در محل آن ساخته شد.
از آن زمان تاکنون، مریدان شیخ ابوالخیر از کشورهای مختلف عربی و آفریقایی و همچنین مشایخ طریقت‌های صوفیانه برای شرکت در مراسم مولد او به این مکان می‌آیند. این مراسم به‌طور رسمی در اداره اوقاف و نهادهای امنیتی مصر ثبت شده است.
نوه شیخ ابوالخیر همچنین گفت که مسجد در سال ۱۹۵۰ میلادی به دست پدرش، شیخ ابوالخیر، با همکاری عطیه سید، کدخدای وقت اهناسیا، محمد براوی از اهالی این منطقه و با کمک‌های مالی مردم شهر بازسازی و توسعه یافت.
این مسجد ظرفیت پذیرش حدود ۸۰۰ نمازگزار را دارد و یک سرویس بهداشتی بزرگ نیز در مجموعه آن تعبیه شده است. نمای اصلی مسجد حدود ۳۰ متر طول دارد و با الهام از معماری اسلامی طراحی شده است. این بنا در ضلع غربی خود دو ورودی دارد که یکی ورودی اصلی مسجد و دیگری مسیر دسترسی به سرویس‌های بهداشتی است.
مساحت شبستان مسجد بیش از ۴۰۰ متر مربع است. سقف چوبی آن بر ۱۲ ستون استوار شده و در بخش میانی سقف، نورگیری از چوب و شیشه تعبیه شده است. تزئینات عربی و نقوش اندلسی بر دیوارهای مسجد، همراه با نقاشی‌هایی از اسمای حسنای الهی که در امتداد دیوارها اجرا شده‌اند، از ویژگی‌های معماری داخلی آن به شمار می‌روند.
در دیوار شرقی مسجد، محراب نماز با نقوش و تزئینات اسلامی قرار دارد و در کنار آن منبری چوبی با ظرافت ساخته شده است. بخش‌هایی از این منبر با عاج و آبنوس تزئین شده و مقرنس‌های در و بخش بالایی آن نیز نقوشی زراندود دارند.
مناره مسجد با ارتفاع ۴۰ متر، به سبک مناره‌های مملوکی ساخته شده است. پلکانی مارپیچ در داخل آن قرار دارد که در گذشته مؤذن از آن برای فراخواندن نمازگزاران به نماز استفاده می‌کرد. نمازخانه بانوان نیز در کنار مقبره شیخ قرار گرفته است. به دلیل شهرت این مسجد، ساختمان اداره اوقاف منطقه در مجاورت آن ساخته شده و خیابانی که مسجد در آن قرار دارد نیز به نام شیخ ابوالخیر نام‌گذاری شده است.
این مسجد علاوه بر جایگاه مذهبی خود، از جاذبه‌های مورد توجه مردم استان بنی‌سویف و پیروان طریقت‌های صوفیانه است که از استان‌های مختلف مصر برای زیارت مقبره شیخ به آنجا می‌روند.
اهالی شهر اهناسیا از اداره اوقاف استان بنی‌سویف خواسته‌اند این مسجد تاریخی را به دلیل اهمیت مذهبی و پیشینه آن در برنامه توسعه و مرمت بناهای مذهبی قرار دهد.
اهمیت این مسجد با زندگی شیخ ابوالخیر نیز پیوند خورده است؛ شخصیتی که به زهد، رسیدگی به مشکلات مردم کم‌برخوردار و مقابله با واسطه‌گری، رشوه، الحاد و رفتارهای غیراخلاقی شهرت داشت.
شیخ ابوالخیر در ۲۷ محرم سال ۱۳۷۱ هجری قمری، برابر با ۲۱ اکتبر ۱۹۵۱ میلادی، درگذشت.
نظر شما