به گزارش خبرگزاری شبستان از استان قم، ۱۹ مهر یادآور یکی از رهنمودهای مهم رهبر شهید انقلاب درباره کانون‌های فرهنگی هنری مساجد است؛ رهنمودی که در دیدار علما و روحانیون خراسان شمالی در سال ۱۳۹۱ بیان شد و در آن بر چند اصل اساسی تأکید گردید: «فراموش نکردن» کانون‌های فرهنگی هنری مساجد، «همکاری با بسیج»، «مؤثر کردن» کانون‌ها، مطالعه و شناخت نیازهای جوان، مجهز شدن به «سلاح معرفت و استدلال» و در نهایت، پذیرش جوانان با «روی خوش»، سماحت و مدارا.
در همین راستا گفتگویی انجام داده ایم با دکتر معصومه ظهیری استاد حوزه و دانشگاه و دبیر ستاد راهبری زن وخانواده حوزه های علمیه کشور که بخش اول این گفتگو (shabestan.news/xmdXW) منتشر شد وبخش دوم امروز تقدیم مخاطبان می شود.
وی با بیان اینکه در شرایط جنگ یا بحران، کانون و بسیج می‌توانند مکمل یکدیگر باشند گفت: این دو در حوزه‌های زیر می توانند مکمل یکدیگر باشند:
۱. اطلاع‌رسانی و مقابله با شایعه
شبکه جوانان مسجد می‌تواند رسانه محلی و منبع اطلاع‌رسانی معتبر باشد.
۲. امداد و پشتیبانی
آموزش کمک‌های اولیه، سازماندهی نیروهای داوطلب، کمک به سالمندان، کودکان، زنان و خانواده‌های آسیب‌دیده.
۳. اسکان و خدمات محلی
مسجد در صورت برخورداری از امکانات لازم می‌تواند بخشی از ظرفیت اسکان اضطراری و خدمات محلی را در اختیار قرار دهد.
۴. حمایت روانی و معنوی
برگزاری برنامه‌های آرامش‌بخش، قرآنی، مشاوره‌ای و اجتماعی برای کاهش اضطراب و افزایش تاب‌آوری.
۵. حفظ ارتباط اجتماعی
در بحران، خطر اصلی فقط آسیب فیزیکی نیست؛ بلکه انزوا، ترس، شایعه و فروپاشی اعتماد اجتماعی نیز وجود دارد.
مسجد می‌تواند محل حفظ ارتباط مردم با یکدیگر و با شبکه رسمی خدمت‌رسانی باشد.
۶. روایتگری و جهاد تبیین
وی همچنین در ادامه با بیان اینکه کانون‌های دارای نیروهای رسانه‌ای می‌توانند روایت صحیح، امیدآفرین و مستند از حوادث را تولید کنند افزود: تجربه فعالیت کانون‌های مساجد در بحران‌های اخیر نیز نشان داده که این ظرفیت می‌تواند به شبکه‌ای برای موکب، خدمات مردمی، روایتگری و پشتیبانی تبدیل شود.
وی در پاسخ به این سوال که دولت، مجلس و دستگاه‌ها برای «مؤثر کردن» کانون‌ها چه باید بکنند گفت: مطالبه اصلی نباید صرفاً «بودجه بیشتر» باشد؛ بلکه باید گفت اعتبار، اختیار، آموزش، زیرساخت و هماهنگی پنج ضلع حمایت از کانون مؤثر هستند.
الف) وظیفه دولت
دولت باید:
۱. طرح مسجدمحوری را از سطح شعار به برنامه اجرایی تبدیل کند.
۲. در هر استان، «برش مسجدمحوری» تدوین کند.
۳. دستگاه‌های اجرایی را مکلف به همکاری با مساجد منتخب محله‌ای کند.
۴. از موازی‌کاری دستگاه‌های فرهنگی جلوگیری کند.
۵. اعتبارهای فرهنگی دستگاه‌ها را تا حد امکان به سمت برنامه‌های مسئله‌محور محله‌ای هدایت کند.
۶. زیرساخت‌های فرهنگی مساجد، به‌ویژه کتابخانه، تجهیزات رسانه‌ای، اینترنت، سالن و امکانات هنری را تقویت کند.
۷. نظام آموزش مدیران کانون‌ها را ایجاد کند.
۸. برای کانون‌های فعال و اثرگذار، حمایت مبتنی بر عملکرد ایجاد کند.
ب) وظیفه مجلس
مجلس می‌تواند:
۱. در قوانین بودجه سنواتی، ردیف و اعتبار پایدار برای تقویت کانون‌های فرهنگی هنری مساجد پیش‌بینی کند.
۲. بر اجرای بند «ث» ماده ۷۵ برنامه هفتم نظارت جدی داشته باشد.
۳. دستگاه‌های مشمول طرح مسجدمحوری را مکلف به ارائه گزارش عملکرد کند.
۴. سهم مساجد و کانون‌ها از اعتبارات فرهنگی محله‌محور را شفاف کند.
۵. از تبدیل بودجه فرهنگی به اعتبارات پراکنده و کم‌اثر جلوگیری کند.
۶. مشوق‌های قانونی برای مشارکت خیرین در تجهیز مساجد و کانون‌ها فراهم کند.
ج) وظیفه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
وزارت فرهنگ باید از «مدیریت برنامه‌ها» به سمت «توانمندسازی شبکه» حرکت کند.
یعنی به جای اینکه همه فعالیت‌ها از مرکز طراحی شود، کانون‌ها توانمند شوند تا بر اساس نیاز محله برنامه طراحی کنند.
وظایف کلیدی:
تربیت مدیر فرهنگی مسجد؛
آموزش رسانه و تولید محتوا؛
تقویت هنر مسجدی؛
توسعه کتابخانه‌ها؛
حمایت از گروه‌های سرود و تئاتر؛
حمایت از تولیدات رسانه‌ای نوجوانان؛
شبکه‌سازی کانون‌های موفق؛
انتقال تجربه کانون‌های موفق به دیگر مساجد؛
پیوند کانون‌ها با دانشگاه‌ها و مراکز علمی.
د) وظیفه بسیج
بسیج می‌تواند در چهار حوزه پشتیبان اصلی کانون‌ها باشد:
سازماندهی + آموزش + پشتیبانی + بحران
به‌خصوص لازم است در هر مسجد، مأموریت‌های کانون و پایگاه بسیج به صورت روشن تقسیم شود تا رقابت سازمانی جای همکاری را نگیرد.
ظهیری همچنین با بیان اینکه عدالت فرهنگی فقط به معنای ساخت فرهنگسرا در مناطق محروم نیست گفت:عدالت فرهنگی یعنی:کودک روستا، نوجوان حاشیه شهر و جوان محله کم‌برخوردار نیز بتواند به کتاب، هنر، آموزش، رسانه، مربی و فعالیت فرهنگی باکیفیت دسترسی داشته باشد. از این منظر، شبکه گسترده مساجد یکی از مناسب‌ترین بسترهای عدالت فرهنگی است. زیرا مسجد در بسیاری از موارد، نزدیک‌ترین مرکز عمومی به محل زندگی مردم است. بنابراین اگر در هر مسجد یک کتابخانه فعال، یک مربی توانمند، یک هسته رسانه‌ای، یک گروه هنری و یک برنامه نوجوانان وجود داشته باشد، عملاً شبکه بزرگی از عدالت فرهنگی شکل می‌گیرد.
وی ادامه داد: کانون مؤثر، کانونی نیست که فقط برنامه برگزار کند؛ کانونی است که جوان را می‌شناسد، مسئله محله را می‌فهمد، محتوای مناسب تولید می‌کند، با بسیج و امام جماعت همکاری می‌کند، خانواده را وارد میدان می‌کند، از هنر و رسانه بهره می‌گیرد، در بحران کنار مردم می‌ایستد و برای حل مسائل واقعی محله اقدام می‌کند.
ظهیری تاکید کرد: از این منظر، حمایت از کانون‌های مساجد هزینه صرف فرهنگی نیست؛ بلکه سرمایه‌گذاری برای افزایش سرمایه اجتماعی، پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی، تربیت نسل جوان، عدالت فرهنگی، تاب‌آوری جامعه و مردمی‌سازی فرهنگ است.
این استاد حوزه و دانشگاه تصریح کرد:مطالبه امروز باید این باشد:کانون‌ها را فقط حفظ نکنیم؛ کانون‌ها را فقط بودجه ندهیم؛ کانون‌ها را «توانمند و مؤثر» کنیم. و این همان ترجمه عملی فرمایش ۱۹ مهر است:
«فراموش نکنید» → «مؤثر کنید» → «توانمند کنید» → «به جوان بسپارید» → «مسئله محله را حل کنید».
نظر شما