به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از استان گلستان، در شهرها و روستاهای گلستان، مساجد تنها محل برگزاری آیین‌های عبادی نیستند؛ بسیاری از آن‌ها بستری برای شکل‌گیری فعالیت‌های فرهنگی، هنری، آموزشی و اجتماعی به شمار می‌روند. کانون‌های فرهنگی هنری مساجد نیز در همین بستر فعالیت می‌کنند و با فراهم کردن زمینه حضور و مشارکت مردم، به‌ویژه نوجوانان و جوانان، بخشی از نیازهای فرهنگی محلات و روستاها را دنبال می‌کنند.
آخرین آمار، از فعالیت ۸۶۵ کانون فرهنگی هنری مسجد در ۱۴ شهرستان گلستان حکایت دارد؛ شبکه‌ای که گستره آن از مناطق شهری تا روستاهای دور و نزدیک استان امتداد یافته است. از مجموع این کانون‌ها، ۵۹۸ کانون در مناطق روستایی و ۲۶۷ کانون در مناطق شهری مستقر هستند. این ارقام نشان می‌دهد که بخش عمده فعالیت کانون‌های مساجد گلستان در روستاها جریان دارد و این مراکز می‌توانند نقشی مؤثر در دسترس‌پذیر کردن برنامه‌های فرهنگی در مناطق مختلف ایفا کنند.
گرگان در صدر، کلاله و مراوه‌تپه در رتبه‌های بعدی
نگاهی به پراکندگی شهرستانی کانون‌ها، از سهم متفاوت مناطق استان در این شبکه فرهنگی حکایت دارد. گرگان با ۱۵۸ کانون، بیشترین تعداد کانون‌های فرهنگی هنری مساجد را در میان شهرستان‌های گلستان به خود اختصاص داده است. پس از آن، کلاله با ۱۱۰ کانون و مراوه‌تپه با ۹۷ کانون قرار دارند؛ آماری که حضور قابل توجه کانون‌ها در این شهرستان‌ها را نشان می‌دهد.
مینودشت با ۶۸ کانون و آق‌قلا با ۶۲ کانون نیز در ردیف شهرستان‌های دارای تعداد بالای کانون قرار می‌گیرند. در ادامه این فهرست، گنبدکاووس با ۵۹ کانون، کردکوی، گالیکش و علی‌آبادکتول هر کدام با ۵۴ کانون، رامیان و آزادشهر هر کدام با ۳۴ کانون، بندرگز با ۳۱ کانون، گمیشان با ۲۸ کانون و بندرترکمن با ۲۲ کانون فعالیت دارند.
این پراکندگی، تصویری از حضور کانون‌های فرهنگی هنری در بخش‌های مختلف جغرافیایی گلستان ارائه می‌دهد؛ ظرفیتی که در صورت بهره‌گیری متناسب با نیازهای هر منطقه، می‌تواند زمینه اجرای برنامه‌های فرهنگی نزدیک به زندگی روزمره مردم را فراهم کند.
از تنوع مذهبی تا مشارکت اجتماعی
ترکیب مذهبی کانون‌های ثبت‌شده نیز بازتابی از تنوع جمعیتی و مذهبی استان گلستان است. بر اساس اطلاعات ارائه‌شده، ۵۵۷ کانون در بخش شیعه و ۳۰۸ کانون در بخش اهل سنت ثبت شده‌اند. همچنین در جدول آماری، ۳۱ کانون در بخش خواهران درج شده است؛ ظرفیتی که می‌تواند در بررسی میزان مشارکت زنان در فعالیت‌های فرهنگی مسجدمحور مورد توجه قرار گیرد.
البته این دسته‌بندی‌ها لزوماً به معنای تفکیک کامل فعالیت کانون‌ها نیست؛ بلکه در کنار پراکندگی جغرافیایی، بخشی از اطلاعات موجود درباره ساختار این شبکه فرهنگی را نشان می‌دهد.
۶۷ هزار عضو؛ سرمایه‌ای برای فعالیت‌های فرهنگی محله‌محور
آنچه در کنار تعداد کانون‌ها اهمیت دارد، جمعیت اعضای این مراکز است. بر اساس آمار، مجموع اعضای کانون‌های فرهنگی هنری مساجد گلستان به ۶۷ هزار و ۵۵۸ نفر می‌رسد؛ جمعیتی که می‌تواند پشتوانه‌ای برای اجرای برنامه‌های فرهنگی، هنری، آموزشی و اجتماعی با مشارکت مردم باشد.
ظرفیت کانون‌ها تنها به شمار اعضا یا تعداد مراکز محدود نمی‌شود. ارتباط مستقیم با محله، آشنایی با نیازهای خانواده‌ها و امکان حضور مستمر نوجوانان و جوانان در محیط مسجد، از جمله ویژگی‌هایی است که می‌تواند به اثربخشی فعالیت‌های این مراکز کمک کند. شناسایی استعدادهای محلی، تقویت مهارت‌های فردی و اجتماعی و فراهم کردن فرصت مشارکت نسل جوان در برنامه‌های جمعی، از زمینه‌هایی است که کانون‌ها می‌توانند در آن نقش‌آفرینی کنند.
در مناطق روستایی نیز حضور این مراکز اهمیت ویژه‌ای دارد؛ چراکه فعالیت مستمر و متناسب با نیازهای محلی می‌تواند فرصت دسترسی به برنامه‌های فرهنگی و آموزشی را افزایش دهد و زمینه مشارکت بیشتر ساکنان را فراهم سازد.
در مجموع، فعالیت ۸۶۵ کانون فرهنگی هنری مسجد در ۱۴ شهرستان گلستان، از گستردگی یک ظرفیت مردمی در حوزه فرهنگ حکایت دارد. بهره‌گیری از این ظرفیت، بیش از هر چیز به کیفیت برنامه‌ها، شناخت نیازهای هر منطقه و فراهم کردن زمینه حضور مؤثر اعضا وابسته است؛ عواملی که می‌توانند آمار موجود را به فعالیت‌هایی ملموس و اثرگذار در زندگی فرهنگی شهرها و روستاهای استان پیوند دهند.
نظر شما