به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از مسلمون حول العالم، گروهی از خبرنگاران از روند مرمت مسجد تاریخی روستای «آسان-ایلگا» در منطقه کوکمور تاتارستان بازدید کردند؛ مسجدی که در سال ۱۷۴۲ ساخته شده و از قدیمی‌ترین مساجد چوبی باقی‌مانده در این منطقه محسوب می‌شود.
این مسجد با مساحت ۱۳۰.۷ مترمربع، به‌عنوان یک بنای میراثی با اهمیت منطقه‌ای ثبت شده است. در این بازدید، شیخ کامل سمیع‌الله، مفتی تاتارستان و رئیس اداره دینی مسلمانان جمهوری، ایوان گوشین، رئیس کمیته حفاظت از اماکن میراث فرهنگی، سرگئی دیمیتری‌یف، رئیس منطقه کوکمور، منیر یوسفوف، رئیس شورای بزرگان و شامل جلالی‌یف، امام مسجد، حضور داشتند.
آغاز مرمت مسجد از کارگاه تا محل اصلی
عملیات مرمت این مسجد از ماه می ۲۰۲۶ آغاز شد. در نخستین مرحله، سازه چوبی مسجد به‌طور کامل باز و برای بررسی اجزای آن به کارگاهی در روستای سوکوری در منطقه لایشوو منتقل شد تا بخش‌های آسیب‌دیده شناسایی و جایگزین شوند.
پس از پایان این مرحله، عملیات مونتاژ دوباره سازه در محل اصلی مسجد در روستای آسان-ایلگا آغاز شد. مراحل بعدی پروژه شامل مرمت فضای داخلی، تجهیز امکانات و خدمات مورد نیاز و ساماندهی محوطه پیرامون مسجد خواهد بود.
معماری مسجد؛ نمونه‌ای از هنر چوبی تاتارستان
مسجد آسان-ایلگا دارای سه فضای داخلی شامل شبستان اصلی، شبستان کوچک و ورودی داخلی است. شبستان اصلی تقریباً نیمی از مساحت بنا را به خود اختصاص داده است.
در مرکز سقف مسجد، مناره‌ای چوبی و هشت‌ضلعی در سه طبقه قرار دارد که پلکانی داخلی و شیب‌دار به بخش بالایی آن منتهی می‌شود. طبقه فوقانی مناره نیز دارای روزنه‌هایی بدون شیشه است.
این بنا همچنین دارای طبقه زیرین و ایوانی با سقف شیب‌دار دوطرفه است که بر دو ستون مستقل استوار شده است. محراب مسجد نیز از نمای جنوبی بنا بیرون آمده و سقفی شیب‌دار از سه طرف آن را پوشانده است؛ ویژگی‌هایی که جلوه‌ای متمایز به معماری این مسجد تاریخی بخشیده‌اند.
حفاظت از چنین مساجدی در جامعه مسلمان تاتار تنها به حفظ یک بنای تاریخی محدود نمی‌شود، بلکه بخشی از تلاش برای انتقال میراث دینی و فرهنگی میان نسل‌هاست؛ میراثی که در معماری مساجد چوبی، سنت‌های محلی و تاریخ حضور اسلام در منطقه بازتاب یافته است.
از بلغارهای ولگا تا تاتارستان امروز
پیشینه اسلام در تاتارستان به بلغارهای ولگا بازمی‌گردد؛ دولتی که در سال ۹۲۲ میلادی و در دوره حکومت «الموش» اسلام را به‌عنوان دین رسمی پذیرفت. در همان دوره، هیئتی از سوی خلیفه عباسی، المقتدر بالله، به این منطقه اعزام شد که احمد بن فضلان، جهانگرد و نویسنده مشهور، نیز در میان اعضای آن حضور داشت.
تاتارستان در سال ۲۰۲۲ هزار و یکصدمین سالگرد پذیرش رسمی اسلام در بلغارهای ولگا را گرامی داشت؛ رویدادی که یکی از نقاط عطف تاریخ اسلام در منطقه ولگا به شمار می‌رود.
قازان ۲۰۲۶؛ پایتخت فرهنگ جهان اسلام
در سال ۲۰۲۶، قازان، پایتخت جمهوری تاتارستان، از سوی سازمان جهانی اسلام، آموزش، علوم و فرهنگ «ایسسکو» به‌عنوان پایتخت فرهنگ جهان اسلام انتخاب شده است. این عنوان فرصتی برای معرفی گسترده‌تر میراث اسلامی تاتارستان و ظرفیت‌های فرهنگی و تاریخی این منطقه فراهم کرده است.
مساجد تاریخی، معماری چوبی، آثار مرتبط با تاریخ مسلمانان ولگا و دیگر بناهای دینی می‌توانند بخشی از این میراث را در معرض دید علاقه‌مندان به تاریخ و گردشگری فرهنگی قرار دهند.
تجربه مسجد ماسکارا؛ نگاهی به آینده مسجد آسان-ایلگا
شیخ کامل سمیع‌الله، مفتی تاتارستان، در جریان این بازدید به تجربه مرمت مسجد تاریخی ماسکارا اشاره کرد؛ مسجدی که پس از بازسازی به یکی از مقاصد مورد توجه بازدیدکنندگان تبدیل شده است.
او با اشاره به قدمت بیشتر مسجد آسان-ایلگا ابراز امیدواری کرد که مرمت این بنا نیز بتواند زمینه جذب علاقه‌مندان به تاریخ و میراث اسلامی منطقه را فراهم کند.
تجربه مسجد ماسکارا نشان می‌دهد که حفاظت از مساجد چوبی تاریخی تاتارستان، در کنار حفظ ارزش‌های معماری و دینی آنها، می‌تواند ظرفیت تازه‌ای برای معرفی تاریخ اسلام در منطقه ولگا و توسعه گردشگری فرهنگی ایجاد کند؛ ظرفیتی که تحقق آن در مورد مسجد آسان-ایلگا، پس از تکمیل مراحل مرمت و ساماندهی بنا، روشن‌تر خواهد شد.
نظر شما