به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از مشهد؛ یکی از مسایل بنیادین در حوزه مدیریت فرهنگی مساجد، «ایستایی ساختاری» در توانایی پاسخگویی به نیازهای مهارتی و اقتصادی نسل جدید است. کانون‌های فرهنگی هنری مساجد، اگر در ترازوی واقعیت‌های اجتماعی قرار گیرند، با دو چالش همزمان روبرو هستند: نخست، «بی‌ثباتی منابع مالی» که تداوم فعالیت‌ها را با مخاطره مواجه می‌کند، و دوم، «شکاف بین‌نسلی» که ناشی از عدم تطابق برنامه‌های سنتی با نیازهای مهارتی و کارآفرینانه نوجوانان امروز است. در این میان، مسجد اگر نتواند بستری برای «تولید ارزش» و «خلق مهارت» باشد، به جای مرکز ثقل جامعه، به مکانی صرفاً برای انجام مناسک محدود خواهد شد.
در اولین رویداد ملی «حل مسئله و نوآوری‌های مسجدمحور با رویکرد فرهنگ، هنر و رسانه»، نگاه به این چالش از منظر «حل مسئله» تغییر کرد. در این رویداد، ایده‌ای مطرح شد که با فرارفتن از مدل‌های صرفاً آموزشی، به دنبال ایجاد یک «چرخه اقتصادی-فرهنگی» در کانون‌هاست؛ ایده‌ای که با هدف پیوند میان «توانمندسازی جوانان» و «تأمین منابع پایدار کانون»، رتبه برتر را از آن خود کرد.
این رویکرد، نه تنها راهکاری برای حل بحران مالی کانون‌هاست، بلکه با تبدیل مسجد به یک «کارگاه مهارت‌آموزی و کارآفرینی»، فرآیند جذب نسل جوان به حریم مسجد را از حالت «اجبار فرهنگی» به «جذب مصلحتی و مهارتی» تغییر می‌دهد.
زهرا کمالی اصل، مدیر کانون فرهنگی هنری مساجد روستای برزنون نیشابور و از فعالان پرشور حوزه فرهنگی در خراسان، که به همراه تیمی از بچه های مسجدی در این رویداد حضور داشته و موفق به کسب رتبه برتر شده است، راهکاری برای این مساله ارائه دادند. راهکاری که ایده برتر این رویداد شد.
خلق تحول در دل روستا
زهرا کمالی اصل در آغاز گفتگو، تجربه‌ی خود را در مدیریت کانون فرهنگی هنری مساجد نیشابور بازگو کرد و گفت: «من کارشناسی روان‌شناسی دارم و از سال ۱۳۹۵ فعالیت در کانون فرهنگی هنری مساجد روستای برزنون را آغاز کرده‌ام. در این سال‌ها همواره تلاش کرده‌ایم کانون را از قالب برنامه‌ها و کلاس‌های محدود فراتر ببریم و سعی کرده‌ایم مسجد را به فضایی گرم، صمیمی و متعلق به نوجوانان و جوانان تبدیل کنیم؛ جایی که آن‌ها بتوانند خود را بیان کنند، استعدادهایشان را کشف کنند و مهارت‌های مختلف را بیاموزند.»
وی با اشاره به برنامه‌های اجرا شده در این مسیر، افزود: «ما با تمرکز بر نیازهای دختران، برنامه‌ی «پاتوق دختران مروارید» را با محوریت پایگاه مسجد شکل دادیم. همچنین فعالیت‌های متنوعی از جمله بازی‌های بومی و محلی، کلاس‌های تربیتی، فعالیت‌های هنری، صنایع دستی، نشست‌های کتاب‌خوانی و گروه‌های سرود را در دستور کار قرار دادیم تا نوجوان وقتی وارد مسجد می‌شود، تنها یک مخاطب منفعل نباشد، بلکه خود را عضوی از جریان فعالیت‌ها بداند.»
ایده «مالی» را با هدف اشتغال‌زایی برای جوانان و درآمدزایی برای کانون‌ها
کمالی در ادامه، به ریشه‌های اصلی ایده‌ای که منجر به کسب رتبه برتر در رویداد ملی شد، اشاره کرد و افزود: «ایده‌ی ما از دل یک دغدغه واقعی شکل گرفت. ما مشاهده کردیم که بسیاری از نوجوانان و جوانان استعدادهای درخشانی دارند، اما فرصت مناسبی برای یادگیری مهارت، تجربه‌گری و حتی کسب درآمد در اختیارشان نیست. از سوی دیگر، کانون‌های مساجد نیز برای تداوم فعالیت‌های خود، نیازمند منابع مالی و درآمدهای پایدار هستند.»
وی با تشریح جزئیات طرح پیشنهادی خود، بیان کرد: «بر همین اساس، ایده «مالی» را با هدف اشتغال‌زایی برای جوانان و درآمدزایی برای کانون‌ها مطرح کردیم. نگاه ما این است که مسجد می‌تواند بستری برای مهارت‌آموزی، کارآفرینی و کشف استعداد باشد. به این معنا که نوجوان با یادگیری یک مهارت، بتواند محصول یا خدماتی ارائه دهد و به درآمد برسد. در کنار این، کانون نیز با حمایت از این فعالیت‌ها، بخشی از منابع مالی مورد نیاز خود را تأمین می‌کند تا در نهایت یک چرخه خودکفا و پایدار شکل بگیرد.»
کمالی در پایان بر ضرورت توجه به نیازهای نسل جدید در حریم مسجد تأکید کرد و گفت: «اگر می‌خواهیم نسل جدید را با مسجد همراه کنیم، باید به علایق آن‌ها توجه کنیم. نوجوان امروز به دنبال خلاقیت، تجربه و دیده شدن است. امیدوارم ایده «مالی» از مرحله‌ی یک طرح نظری فراتر رفته و به تجربه‌ای عملی تبدیل شود که منجر به توانمندسازی جوانان و پویایی بیشتر کانون‌های مساجد در سراسر کشور گردد.»
نظر شما