آیت‌الله دری نجف‌آبادی: تقویت کانون‌های مساجد به تقویت سرمایه اجتماعی نظام کمک می‌کند

آیت‌الله قربانعلی دری نجف‌آبادی، نماینده ولی فقیه در استان مرکزی و امام جمعه اراک  در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان در اراک، به مناسبت فرارسیدن ۱۹ مهرماه، سالروز بیانات آقای شهید ایران در خصوص کانون های مساجد و اهمیت فعالیت این پایگاه های فرهنگی و دینی، با تأکید بر بیانات رهبر شهید انقلاب درباره کانون‌های فرهنگی هنری مساجد، اظهار کرد: اگر مسجد به جایگاه واقعی خود بازگردد، بسیاری از نیازهای فرهنگی و اجتماعی جامعه از همین طریق قابل پاسخ‌گویی خواهد بود.

وی با بیان اینکه کانون‌های فرهنگی هنری مساجد یکی از ظرفیت‌های مهم برای فعال‌سازی کارکرد مسجد هستند، افزود: این کانون‌ها می‌توانند به‌ویژه در ارتباط با نسل جوان، نقش بسیار مهمی در عرصه‌های فرهنگی، هنری، آموزشی، قرآنی، معرفتی و اجتماعی ایفا کنند.

نماینده ولی‌فقیه در استان مرکزی تصریح کرد: امروز جوان ما نیازمند ارتباط، گفت‌وگو، معرفت، نشاط و میدان برای نقش‌آفرینی است. اگر مسجد بتواند این نیازها را به شکل صحیح پاسخ دهد، جوان را از بسیاری از آسیب‌ها و آسیب‌پذیری‌های اجتماعی دور خواهد کرد.

آیت‌الله دری نجف‌آبادی خاطرنشان کرد: از این جهت، تقویت کانون‌های مساجد در حقیقت تقویت سرمایه اجتماعی نظام و کمک به حل مسائل فرهنگی و اجتماعی کشور است و می‌تواند بخشی از بار دستگاه‌های رسمی فرهنگی و اجتماعی را با استفاده از ظرفیت خود مردم، روحانیون، بسیج، خیرین و نیروهای مؤمن و جوان بر دوش بگیرد.

مسجدمحوری نیازمند امام جماعت توانمند و هماهنگی مجموعه‌های مسجدی است

امام جمعه اراک در ادامه با اشاره به الزامات تحقق مسجدمحوری، گفت: مسجدمحوری زمانی تحقق پیدا می‌کند که مسجد را به عنوان یک مجموعه زنده، فعال و اثرگذار در محله ببینیم، نه صرفاً به عنوان یک ساختمان یا محل برگزاری مراسم.

وی افزود: در این زمینه نخستین شرط، حضور و محوریت امام جماعت توانمند و آشنا با مسائل روز است. امام جماعت باید بتواند میان اقشار مختلف محله ارتباط برقرار کند و مسجد را به خانه همه مردم محله تبدیل کند.

آیت‌الله دری نجف‌آبادی با تأکید بر ضرورت هماهنگی میان مجموعه‌های مسجدی، اظهار کرد: در مرحله بعد، باید میان کانون فرهنگی هنری مسجد، بسیج، هیئت، پایگاه‌های قرآنی، خیریه‌ها، مدارس و سایر مجموعه‌های مردمی هماهنگی ایجاد شود. نباید شاهد موازی‌کاری و رقابت میان مجموعه‌های مسجد باشیم؛ همه باید یک هدف را دنبال کنند و آن، خدمت به مردم و تربیت نسل مؤمن، آگاه و مسئولیت‌پذیر است.

وی با تأکید بر لزوم استفاده از ظرفیت جوانان در مسجدمحوری، تصریح کرد: همچنین برای تحقق مسجدمحوری باید از ظرفیت جوانان استفاده بیشتری شود و به آنان مسئولیت داده شود. کانون مسجد نباید صرفاً برگزارکننده چند برنامه مناسبتی باشد؛ بلکه باید برای مسائل واقعی محله، از جمله مسائل تربیتی، خانواده، اشتغال، ازدواج، تحصیل، آسیب‌های اجتماعی و فعالیت‌های فرهنگی برنامه داشته باشد.

نماینده ولی‌فقیه در استان مرکزی در پایان این بخش خاطرنشان کرد: در کنار این موارد، حمایت دستگاه‌های اجرایی، تأمین امکانات، آموزش و توانمندسازی مدیران کانون‌ها و ایجاد ارتباط منظم میان مساجد و نهادهای مسئول ضروری است.

نقش بسیج و کانون‌ها در بحران‌ها؛ سرمایه‌ای برای انسجام اجتماعی

آیت‌الله دری نجف‌آبادی در بخش دیگری از این گفت‌وگو با اشاره به نقش کانون‌های مساجد و بسیج در بحران‌ها، گفت: یکی از تجربیات ارزشمند انقلاب اسلامی، نقش‌آفرینی مردم و نهادهای مردمی در زمان بحران‌هاست. مسجد در بسیاری از حوادث و بحران‌ها نشان داده که می‌تواند به سرعت مردم را سازماندهی و ظرفیت‌های محله را برای خدمت‌رسانی بسیج کند.

وی با بیان اینکه همکاری بسیج با کانون‌های فرهنگی هنری مساجد می‌تواند این ظرفیت را بسیار تقویت کند، افزود: البته همان‌طور که مورد تأکید رهبر معظم انقلاب نیز بوده است، این همکاری باید همراه با همدلی و هماهنگی باشد و نباید میان روحانی مسجد، بسیج و کانون فرهنگی اختلاف و رقابت ایجاد شود.

امام جمعه اراک تصریح کرد: در شرایط جنگ، حوادث طبیعی، بحران‌های اجتماعی و سایر موقعیت‌های اضطراری، مسجد می‌تواند به مرکز اطلاع‌رسانی، همدلی، امدادرسانی، جمع‌آوری کمک‌های مردمی و پشتیبانی از خانواده‌های نیازمند تبدیل شود.

آیت‌الله دری نجف‌آبادی خاطرنشان کرد: این ظرفیت، یک سرمایه بزرگ اجتماعی است. وقتی مردم ببینند مسجد در کنار آنان و در خدمت آنان است، اعتماد و همبستگی اجتماعی افزایش پیدا می‌کند. بسیج نیز با برخورداری از ظرفیت سازماندهی و نیروی انسانی می‌تواند در کنار کانون‌ها و سایر مجموعه‌های مسجدی، این توان را برای خدمت به مردم به کار گیرد.

وی در پایان تأکید کرد: البته این همکاری باید در چارچوب مدیریت واحد مسجد و با محوریت امام جماعت و هماهنگی همه مجموعه‌ها صورت گیرد تا ظرفیت‌های موجود به جای پراکنده شدن، در مسیر خدمت به مردم قرار گیرد.

کانون‌های مساجد؛ پیشگامان عدالت فرهنگی و همگانی‌سازی هنر

آیت‌الله دری نجف‌آبادی در ادامه با اشاره به نقش کانون‌های مساجد در عدالت فرهنگی، اظهار کرد: یکی از وظایف مهم ما ایجاد فرصت‌های برابر فرهنگی برای همه مردم است. نباید دسترسی به کتاب، هنر، آموزش، برنامه‌های فرهنگی و معرفتی تنها در اختیار شهرهای بزرگ یا گروه‌های خاص باشد.

وی افزود: مسجد می‌تواند این عدالت فرهنگی را در متن محله‌ها محقق کند. کانون فرهنگی هنری مسجد اگر فعال باشد، می‌تواند کتابخانه، حلقه‌های مطالعاتی، جلسات معرفتی، برنامه‌های هنری، اکران فیلم، فعالیت‌های قرآنی و برنامه‌های ویژه کودکان و نوجوانان را در اختیار مردم قرار دهد.

نماینده ولی‌فقیه در استان مرکزی با اشاره به طرح‌هایی مانند «شنبه‌های کتاب» و «سینمامسجد» تصریح کرد: طرح‌هایی مانند «شنبه‌های کتاب» و «سینمامسجد» اگر با برنامه‌ریزی صحیح، محتوای مناسب و متناسب با نیاز مخاطب اجرا شوند، می‌توانند ارتباط نسل جوان با مسجد و فعالیت‌های فرهنگی را تقویت کنند.

آیت‌الله دری نجف‌آبادی خاطرنشان کرد: نکته مهم این است که برنامه فرهنگی باید متناسب با نیاز واقعی جوان امروز باشد. همان‌گونه که در فرمایش رهبر معظم انقلاب تأکید شده است، باید «مطالعه و فکر» کرد و سخنی را فراهم آورد که متناسب با نیاز جوانی باشد که در مسجد حضور پیدا می‌کند.

وی در پایان این بخش گفت: کانون مسجد نباید منتظر باشد که جوان به سراغ برنامه‌های ما بیاید؛ باید نیازهای جوان را بشناسد و با زبان و ابزار مناسب با او ارتباط برقرار کند. استفاده صحیح از کتاب، هنر، رسانه، فضای مجازی و فناوری‌های نوین نیز در این مسیر اهمیت فراوانی دارد.

مسجد؛ سنگر خدمت به نیازمندان و حمایت‌های اجتماعی

امام جمعه اراک در بخش پایانی این گفت‌وگو با اشاره به کارکرد اجتماعی مسجد، اظهار کرد: یکی از کارکردهای مهم مسجد، توجه به مسائل اجتماعی مردم و دستگیری از نیازمندان است. کانون‌های فرهنگی هنری مساجد می‌توانند در کنار فعالیت‌های فرهنگی و تربیتی، به یک پایگاه فعال برای شناسایی نیازمندان، جمع‌آوری کمک‌های مردمی و ارائه خدمات اجتماعی در محله تبدیل شوند.

وی افزود: در هر محله، افرادی هستند که نیازمند حمایت و همراهی‌اند؛ خانواده‌های کم‌برخوردار، ایتام، سالمندان، بیماران و کسانی که در شرایط سخت اقتصادی قرار گرفته‌اند. مسجد باید این افراد را بشناسد و با حفظ کرامت آنان، زمینه کمک و حمایت از آنها را فراهم کند.

آیت‌الله دری نجف‌آبادی تصریح کرد: این خدمات می‌تواند از تأمین بسته‌های معیشتی و کمک‌های ضروری گرفته تا کمک به درمان، تأمین جهیزیه، کمک به تحصیل فرزندان خانواده‌های نیازمند، اشتغال و سایر نیازهای اجتماعی را شامل شود.

وی خاطرنشان کرد: همچنین در زمان وقوع حوادث و بحران‌ها، ظرفیت کانون‌های مساجد برای جمع‌آوری کمک‌های مردمی، امدادرسانی و حمایت از آسیب‌دیدگان بسیار ارزشمند است. این اقدامات علاوه بر حل بخشی از مشکلات مردم، موجب تقویت روحیه تعاون، مواسات، ایثار و همبستگی اجتماعی در محله می‌شود.

نماینده ولی‌فقیه در استان مرکزی در پایان تأکید کرد: بنابراین، کانون مسجد باید در کنار کار فرهنگی و هنری، سنگر خدمت به مردم و پناهگاه نیازمندان نیز باشد. اگر مسجد بتواند در کنار تربیت و هدایت معنوی، در مشکلات واقعی مردم نیز حضور داشته باشد، پیوند میان مسجد و جامعه عمیق‌تر و اعتماد مردم به این نهاد مقدس بیشتر خواهد شد.