به گزارش خبرگزاری شبستان از فارس، آیت‌الله لطف‌الله دژکام، صبح چهارشنبه در همایش سراسری معاونان پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه در شیراز اظهار کرد: بسیاری از مسائل کشور با تغییر رویکرد قابل حل است و در حوزه پیشگیری از جرم نیز باید از مدیریت واکنشی فاصله گرفت و به سمت حکمرانی پیش‌نگر حرکت کرد.
دژکام با اشاره به تغییر جایگاه مدیر در الگوی حکمرانی گفت: در این نگاه، مدیر بیش از آنکه صرفاً فرمان بدهد، باید نقش تسهیل‌گر داشته باشد.
به گفته وی، اگر قرار است حکمرانی به عنوان یک رویکرد جدی دنبال شود، نخست باید بازیگران اصلی این عرصه شناسایی شوند و سپس به هر دستگاه و بخش اجتماعی فرصت داده شود تا وظیفه واقعی خود را بر عهده بگیرد.
نماینده ولی‌فقیه در فارس تأکید کرد: دستگاه قضایی نباید تصور کند که در حوزه پیشگیری از جرم باید همه نقش‌ها را به تنهایی بر عهده بگیرد؛ بلکه یکی از وظایف آن، فراهم کردن زمینه مشارکت سایر بخش‌هاست تا هر دستگاه و مجموعه اجتماعی در جایگاه خود ایفای نقش کند.
حکمرانی اسلامی با الگوهای ترجمه‌ای شکل نمی‌گیرد
امام جمعه شیراز در ادامه، مسئله بومی‌سازی نظریه حکمرانی را مورد توجه قرار داد و گفت تجربه کشورهای مختلف در مدیریت آسیب‌های اجتماعی می‌تواند برای ما قابل استفاده باشد، اما شناخت و استفاده از تجربه دیگران به تنهایی کافی نیست.
وی افزود: باید بتوانیم از میان نظریه‌های موجود، بهترین دیدگاه‌ها را انتخاب کنیم و در نهایت متناسب با مبانی فکری و فرهنگی خودمان به نظریه‌پردازی برسیم.
دژکام با طرح این پرسش که در حکمرانی اسلامی جایگاه خداوند چگونه تعریف می‌شود، اظهار کرد: اگر قرار است حکمرانی را در چارچوب فرهنگ اسلامی معنا کنیم، نمی‌توان نقش خداوند را در این نظام نادیده گرفت.
وی بخشی از پرسش‌ها و چالش‌های امروز در برابر حاکمیت را ناشی از نبود نظریه‌پردازی دقیق درباره نقش خداوند در جامعه و نظام حکمرانی دانست و گفت: در نگاه اسلامی، خداوند هم در عرصه طبیعی و هم در حوزه قانون و ارزش‌های جامعه نقش دارد و این جایگاه باید در الگوی حکمرانی به روشنی تعریف شود.
نماینده ولی‌فقیه در فارس خاطرنشان کرد: ترجمه الگوهای حکمرانی غربی، بدون توجه به مبانی فرهنگی و اعتقادی جامعه، نمی‌تواند پاسخگوی مسائل جامعه ما باشد.
مردم باید در پیشگیری از آسیب‌ها نقش داشته باشند
دژکام در بخش دیگری از سخنان خود، نقش مردم را در حکمرانی مورد توجه قرار داد و گفت آموزه‌های دینی، مسئولیت اجتماعی مردم را مورد تأکید قرار داده‌اند و باید سازوکاری فراهم شود که جامعه بتواند در پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی و جرائم نقش واقعی داشته باشد.
وی افزود: پیشگیری زمانی می‌تواند اثرگذار باشد که مردم نیز بخشی از این فرایند باشند و مسئولیت اجتماعی آنان در ساختار حکمرانی دیده شود.
پیشگیری از جرم، از سبک زندگی آغاز می‌شود
امام جمعه شیراز در ادامه سخنان خود، پیشگیری واقعی از جرم را نیازمند نگاه به آینده دانست و گفت اگر هدف، کاهش جرائم در سال‌های آینده است، باید امروز عوامل شکل‌دهنده جرم در نسل آینده را مورد توجه قرار دهیم.
وی با اشاره به آموزه‌های دینی درباره تأثیر رفتار والدین بر نسل‌های بعدی افزود: ترویج حلال‌خواری در جامعه، می‌تواند نسل آینده را در برابر بسیاری از آسیب‌ها مصون کند و پیشگیری باید با چنین نگاه عمیقی دنبال شود.
دژکام با بیان اینکه در روایات و آموزه‌های دینی دستورالعمل‌های فراوانی برای این نوع پیشگیری وجود دارد، گفت: پیشگیری از جرم صرفاً به اقدامات قضایی و انتظامی محدود نمی‌شود و بخشی از آن به شیوه زندگی و رفتارهای روزمره جامعه بازمی‌گردد.
بازار سالم، بخشی از پیشگیری اجتماعی است
نماینده ولی‌فقیه در فارس همچنین بر ضرورت سالم‌سازی فضای اقتصادی تأکید کرد و گفت برای سالم کردن بازار و تفکیک حلال از حرام باید برنامه‌ریزی و اقدام جدی صورت گیرد.
به گفته وی، این موضوع از کسب‌وکارها و نظام بانکی تا فعالیت‌های اقتصادی روزمره مردم را دربرمی‌گیرد و نمی‌توان نسبت به آثار اجتماعی و اخلاقی آن بی‌تفاوت بود.
دژکام تأکید کرد: دستگاه قضایی نیز می‌تواند از این مسیر در حوزه پیشگیری نقش‌آفرینی کند و در کنار اقدامات بازدارنده، به سراغ عوامل ریشه‌ای شکل‌گیری جرم برود.
شهر را پیش از ساختن باید برای آسیب‌ها سنجید
امام جمعه شیراز در بخش پایانی سخنان خود به موضوع «پیوست‌نگاری اجتماعی» پروژه‌های شهری اشاره کرد و تجربه اجرای این رویکرد در پروژه‌های کلان شهری شیراز را مورد توجه قرار داد.
وی گفت پیش از اجرای هر پروژه باید بررسی شود که یک طرح چه پیامدهای اجتماعی به دنبال خواهد داشت و آیا ممکن است به شکل مستقیم یا غیرمستقیم زمینه‌ساز جرم و آسیب اجتماعی شود یا خیر.
دژکام با اشاره به تعدد پروژه‌های شهری افزود: ده‌ها پروژه در شهر اجرا می‌شود و ضروری است پیش از طراحی و اجرای آنها، آثار اجتماعی‌شان مورد بررسی قرار گیرد تا محیط شهری به شکلی طراحی شود که از شکل‌گیری آسیب و جرم جلوگیری کند و در عین حال، رفاه، سلامت و نشاط مردم را افزایش دهد.
وی خاطرنشان کرد: اگر هدف، داشتن شهری سالم و ایمن است، پیشگیری باید از همان مرحله طراحی پروژه‌ها آغاز شود؛ چراکه بی‌توجهی به پیامدهای اجتماعی طرح‌های شهری می‌تواند در آینده هزینه‌های بیشتری برای جامعه ایجاد کند.
نظر شما