به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از ستاد اقامه نماز، حجت‌الاسلام ضیایی، امام جمعه شهرستان خداآفرین با اشاره به اهمیت «نماز در سیره و عمل رهبر شهید انقلاب اسلامی» به تشریح راهکارهای تقویت فرهنگ نماز، افزایش حضور قلب نمازگزاران، نقش مسجد در تربیت نسل جوان و ضرورت تحول در شیوه‌های تبلیغ و آموزش معارف دینی پرداخت.
مسجد باید به پایگاه تفکر و دانایی تبدیل شود
حجت‌الاسلام ضیایی با تأکید بر اینکه اقامه نماز تنها به برگزاری یک فریضه عبادی محدود نمی‌شود، اظهار داشت: برای افزایش حضور قلب در نماز باید نگاه نمازگزار به این فریضه تغییر کند و زمینه‌ای فراهم شود تا فرد با آگاهی، شناخت و تفکر در برابر خداوند قرار گیرد.
وی با اشاره به آموزه‌های قرآن کریم، اساس تعبد را مبتنی بر عقلانیت دانست و گفت: خداوند متعال در آیات قرآن با ترسیم شگفتی‌های آفرینش، انسان را به تفکر و اندیشیدن دعوت می‌کند؛ بنابراین اگر می‌خواهیم نمازگزار هنگام حضور در مسجد و اقامه نماز از حضور قلب بیشتری برخوردار باشد، باید فضای مسجد را به محیطی برای «تفکر و دانایی» تبدیل کنیم.
وی افزود: هنگامی که نمازگزار با ذهنی بیدار و آگاه از عظمت آفرینش در برابر خداوند می‌ایستد، خشوع در برابر خالق این عظمت می‌تواند به امری طبیعی و درونی تبدیل شود.
امام جمعه خداآفرین، پیوند مسجد با مباحث علمی، معرفتی و تربیتی را یکی از زمینه‌های مهم برای دستیابی به حضور قلب حقیقی در نماز عنوان کرد و گفت: مسجد می‌تواند علاوه بر محل اقامه نماز، محل گفت‌وگو، یادگیری، معرفت‌افزایی و رشد فکری اقشار مختلف جامعه باشد.
مسجد؛ پایگاه فرهنگی برای پاسخ به نیازهای خانواده و جوانان
وی در ادامه با تأکید بر ضرورت توجه به ابعاد کمتر مورد توجه قرار گرفته در فعالیت‌های دینی، اظهار داشت: توجه به ابعاد مغفول دین که تأثیر مستقیمی بر ترویج سبک زندگی دین‌مدارانه دارد، می‌تواند کارکرد مساجد را به‌عنوان پایگاه‌های فرهنگی و اجتماعی در حل مسائل فردی و اجتماعی مردم افزایش دهد.
حجت‌الاسلام ضیایی پیشنهاد کرد برنامه‌های فرهنگی و مهارتی متناسب با نیاز گروه‌های مختلف در مساجد برگزار شود و افزود: برای بانوان جوان می‌توان کارگاه‌هایی در زمینه مهارت‌های خانه‌داری، همسرداری، فرزندپروری، سلامت و مراقبت‌های روانی برگزار کرد.
وی ادامه داد: برای دختران نوجوان نیز می‌توان آموزش مهارت‌های معاشرتی، آداب اجتماعی، آراستگی، نظافت و بهداشت فردی را در قالب برنامه‌های جذاب و متناسب با نیاز آنان ارائه کرد.
امام جمعه خداآفرین درباره ظرفیت مسجد برای پسران نوجوان و جوان نیز گفت: آموزش مدیریت و سواد مالی، آشنایی با روش‌های کسب درآمد و برپایی بازارچه‌های کارآفرینی به‌ویژه در فصل تابستان، می‌تواند بخشی از برنامه‌های مسجد برای توانمندسازی نسل جوان باشد.
وی همچنین بر توجه به آموزش‌های اصیل و مهارت‌های مورد تأکید در آموزه‌های اسلامی تأکید کرد و افزود: احیای توصیه‌های نبوی(ص) درباره آموزش مهارت‌هایی همچون تیراندازی، شنا و سوارکاری نیز می‌تواند در برنامه‌های تربیتی مورد توجه قرار گیرد.
تقویت امکانات مسجد، حضور روحانی و مشارکت مردم را افزایش می‌دهد
حجت‌الاسلام ضیایی در بخش دیگری از سخنان خود، تقویت زیرساخت‌ها و امکانات مساجد را مورد تأکید قرار داد و اظهار داشت: توجه به امکانات رفاهی خانواده‌های روحانیون و فراهم کردن شرایط مناسب برای حضور و فعالیت آنان می‌تواند در تقویت نقش مسجد مؤثر باشد.
وی افزود: افزایش فعالیت‌های فرهنگی در مساجد، از جمله ایجاد کتابخانه، فضاهای ورزشی و امکانات مورد نیاز خانواده‌ها، موجب می‌شود مسجد از یک مکان صرفاً برای برگزاری نماز و مراسم مذهبی، به یک پایگاه اجتماعی و فرهنگی تبدیل شود.
امام جمعه خداآفرین خاطرنشان کرد: این رویکرد از یک سو انگیزه روحانیون را برای حضور پررنگ‌تر در میان مردم افزایش می‌دهد و از سوی دیگر اهالی روستا و محله را به استفاده بیشتر از ظرفیت‌های مسجد ترغیب می‌کند.
ترویج نماز و حجاب با محبت و ایجاد محیط مناسب امکان‌پذیر است
وی با بیان اینکه نماز را نمی‌توان از جهان‌بینی و نگرش انسان جدا کرد، گفت: نماز ویترینی است که در پس آن تفکر و جهان‌بینی عمیقی قرار دارد و اگر این اندیشه اصلاح شود، نماز نیز به شکل صحیح‌تری در زندگی فرد جایگاه پیدا می‌کند.
حجت‌الاسلام ضیایی ادامه داد: اگر محیط مسجد فضایی غنی، امن، جذاب و متناسب با نیازهای فکری و اجتماعی افراد باشد، نماز نیز می‌تواند به‌طور طبیعی جایگاه حقیقی خود را در زندگی آنان پیدا کند.
وی با تأکید بر اهمیت روش‌های تربیتی غیرمستقیم اظهار داشت: برای نمازخوان و محجبه شدن نوجوانان، صرفاً آموزش و دیکته مستقیم احکام نمی‌تواند کارساز باشد؛ زیرا محبت و ارتباط عاطفی، بستر شکل‌گیری تعهد نسبت به دستورات دینی است.
مسجد می‌تواند بخشی از نیازهای علمی دانش‌آموزان را تأمین کند
امام جمعه خداآفرین همچنین به ظرفیت مساجد برای پشتیبانی از فعالیت‌های آموزشی و علمی اشاره کرد و گفت: با توجه به شرایط کنونی، مجازی‌شدن بخشی از آموزش‌ها و محدودیت فضای آموزشی، مسجد می‌تواند از ظرفیت‌های بالقوه خود برای جبران بخشی از کمبودهای زیرساختی مراکز آموزشی استفاده کند.
وی افزود: حتی می‌توان در صورت فراهم بودن امکانات، فضاهای علمی کوچک مانند آزمایشگاه‌های آموزشی و افلاک‌نماهای کوچک را در مساجد ایجاد کرد تا دانش‌آموزان منطقه بتوانند از ظرفیت مسجد برای فعالیت‌های علمی و آموزشی نیز بهره‌مند شوند.
امام جماعت موفق علاوه بر دانش دینی، به مهارت اجتماعی نیاز دارد
حجت‌الاسلام ضیایی درباره ویژگی‌های امام جماعت موفق نیز اظهار داشت: ائمه جماعت علاوه بر برخورداری از سواد دینی و آگاهی از مسائل روز، بیش از هر چیز به مهارت‌های مدیریتی و روابط اجتماعی قوی نیاز دارند.
وی تصریح کرد: امام جماعت توانمند می‌تواند با استفاده از مهارت‌های مدیریتی و ارتباطی خود، ظرفیت‌ها و تخصص‌های موجود در محله را شناسایی و فعال کند و در این الگو ضرورتی ندارد که امام جماعت شخصاً در همه علوم و تخصص‌ها صاحب دانش باشد.
امام جمعه خداآفرین گفت: مهم آن است که امام جماعت بتواند افراد توانمند محله را شناسایی، میان آنان ارتباط ایجاد و از ظرفیت‌های موجود برای حل مسائل فرهنگی، اجتماعی، آموزشی و حتی اقتصادی محله استفاده کند.
فضاسازی فرهنگی، مقدمه تعمیق باورهای دینی در جامعه است
وی در پایان با ارائه تحلیلی جامعه‌شناختی از میزان پایبندی اقشار مختلف جامعه به آموزه‌های دینی، اظهار داشت: بخش قابل توجهی از جامعه را می‌توان در قالب طیفی توصیف کرد که میزان پایبندی آنان به اصول و فروع دین، تا حد زیادی تحت تأثیر فضای فرهنگی و اجتماعی حاکم بر جامعه قرار دارد.
حجت‌الاسلام ضیایی افزود: اگر دو سر این طیف، یعنی متدینین آگاه و افرادی که با اصول دینی مخالفت جدی دارند را کنار بگذاریم، گروه قابل توجهی باقی می‌مانند که پیش از تعمیق عقاید، نیازمند فضاسازی مناسب فرهنگی و اجتماعی هستند.
وی خاطرنشان کرد: زمانی که فضای شهر و فرهنگ غالب جامعه، سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی را در عرصه‌های مختلف زندگی نشان دهد، زمینه گرایش افراد به این سبک زندگی با آرامش و رضایت بیشتری فراهم می‌شود و پس از آن می‌توان برای تعمیق باورها و تقویت معرفت دینی آنان برنامه‌ریزی کرد.
امام جمعه خداآفرین در مجموع، تقویت مسجد به‌عنوان پایگاه معرفت، آموزش، تربیت، نشاط اجتماعی و حل مسائل مردم را از الزامات توسعه فرهنگ نماز دانست و بر ضرورت حرکت از روش‌های صرفاً مستقیم و آموزشی به سمت ایجاد محیط‌های جذاب، معرفتی و محبت‌محور تأکید کرد.
نظر شما