اسماعیل مجللی، پژوهشگر و مؤلف کتاب «شبیه نامه»، با اشاره به پیشینه این آیین کهن، به خبرنگار خبرگزاری شبستان در اراک، گفت: هرساله در جمعه دوم فصل پاییز، مشهد اردهال شاهد و ناظر اجرای آیین هزارسالهای به نام قالیشویان است که در این روز شاهد اجتماعی چند هزار نفره در این روستا هستیم. اینجانب چندین نوبت شاهد این اجتماع بزرگ و این آیین زیبا بودهام.
وی در تبیین ریشه های تاریخی این مراسم افزود: آیین قالیشویان در مشهد اردهال و به بهانه حضور امامزاده علی بن محمد باقر (ع) برگزار میگردد و به نوعی تکرار واقعه شهادت این بزرگوار را تداعی میکند. در روایات چنین آمده که مردم فین همزمان با دوران زعامت و امامت امام پنجم شیعیان به مدینه حضور یافتند و در محضر امام باقر (ع) از ایشان تقاضای یک پیشوا و مقتدایی را نمودند که امام باقر فرزند گرامیشان سلطان علی را به سمت کاشان روانه سازند.
این پژوهشگر ادامه داد: ایشان پس از حضور در این منطقه با توطئه دشمنان در یک نبرد نابرابر در منطقه اردهال به شهادت میرسند و مردم فین پس از شنیدن خبر سراسیمه به طرف اردهال حرکت میکنند، ولی زمانی میرسند که حضرت شهید شده اند. آنها حضرت را در قالی میپیچند و در نهر آبی که در آن نزدیکی است، شستشو میدهند و دفن میکنند. از آن زمان تاکنون همه ساله در دومین جمعه مهر ماه و با حضور هزاران نفر از مردم فین و کاشان آیین سنتی مذهبی قالیشویان برگزار میشود و افراد با در دست گرفتن چوب هایی با فریاد «یا حسین»، قالیچه ای را از امامزاده تحویل گرفته و در نهر آب نزدیک مدفن ایشان شستشو داده و به حرم بازمیگردانند.
مجللی در خصوص فلسفه چوب هایی که در این مراسم به دست گرفته می شود، خاطرنشان کرد: چوب هایی که افراد در دومین جمعه مهر ماه هر سال به دست میگیرند میتواند دو روایت داشته باشد؛ اول اینکه برای شستن قالی ها در مشهد اردهال به کار میرود و دوم اینکه افراد آنها را به نشانه خونخواهی به دست میگیرند.
وی با نگاهی به جایگاه تاریخی این امامزاده، نکاتی را یادآور شد و تصریح کرد: این امامزاده از نخستین وابستگان اهل بیت (ع) میباشند که در ایران حضور یافته اند، چون واقعه حضور ایشان در ایران به پیش از حضور امام رضا (ع) نیز برمیگردد. پیش از اینکه در ایران محلی به عنوان مشهد قلمداد گردد (محل شهادت)، این روستا نام مشهد را به خود گرفت. همچنین این امامزاده از معدود امامزادگان مدفون در ایران است که مستقیم فرزند و برادر امام معصوم باشد، زیرا ایشان فرزند امام باقر (ع) و برادر امام صادق (ع) میباشند.
این مؤلف کتاب «شبیه نامه» در ادامه با تشبیه مقتل و محل دفن این امامزاده واجب التعظیم به کربلا، اظهار داشت: مشهد اردهال به نوعی کربلای ایران است که البته شباهت های بسیاری بین این اتفاق و واقعه عاشورا وجود دارد؛ از بوریا تا قالی، از سرزمین نخل تا سرزمین حشمداران، از قبیله بنی اسد تا اهالی فین کاشان. این اهالی از بازماندگان تپه سیلکاند و بهترین بافندگان قالی.
وی با اشاره به روایتی دیگر از ارادت شیعیان، افزود: میگویند در اطراف کربلا روستایی وجود دارد به نام طواریج که ظاهراً اهالی این روستا در زمان امام حسین (ع) در واقعه کربلا میخواسته اند به یاری حسین بروند، اما به موقع نرسیدهاند و از آن سال به بعد، دیگر شیعیان عراق هم به آن روستا میروند و از آنجا تا کربلا را میدوند.
مجللی در بخش دیگری از سخنانش به نکته تقویمی قابل تأمل این واقعه اشاره کرد و گفت: از نکات تأمل برانگیز این واقعه این است که در مذهب تشیع و آیین مقدس اسلام تاریخ شهادت و ولادت و کلیه امورات بزرگان دین را بر اساس سال قمری محسوب مینمایند، اما تاریخ مشهد اردهال را بر اساس سال شمسی بررسی می نمایند و در سال قمری چنین تاریخی (شهادت امامزاده سلطانعلی) به چشم نمیخورد که این روز هفدهمین روز پاییز هر سال است که برای حضور مردم این روز را به جمعه دوم پاییز هرسال موکول نمودهاند.
پژوهشگر و مؤلف کتاب «شبیه نامه» در پایان خاطرنشان کرد: به هر حال آیین و سنت زیبای قالیشویان هرساله با حضور هزاران عاشق و دلسوخته به اهل بیت برگزار میگردد و از قداست و احترام خاصی نیز برخوردار است.
نظر شما