مژگان شریفی مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری خراسان جنوبی در گفتوگو با خبرنگار شبستان با اشاره به ظرفیت گسترده تشکلهای مردمنهاد و اجتماعی خراسان جنوبی اظهار کرد: خراسان جنوبی از ظرفیت قابل توجهی در حوزه مشارکتهای اجتماعی برخوردار است و بر اساس آخرین آمار، ۵۳۹ سازمان مردمنهاد در سیمای تشکلهای اجتماعی استان ثبت شده است.
وی افزود: در ساختار استانداری و فرمانداریهای استان نیز مجموعاً ۲۹۱ سازمان مردمنهاد فعالیت دارند که از این تعداد، ۱۰۵ تشکل در سطح استانداری، ۴۱ تشکل در بیرجند، ۶۰ تشکل در قاینات، ۲۶ تشکل در فردوس، ۹ تشکل در سربیشه، ۱۰ تشکل در سرایان، پنج تشکل در نهبندان، ۱۲ تشکل در بشرویه، هفت تشکل در خوسف، هشت تشکل در درمیان، چهار تشکل در زیرکوه و سه تشکل در طبس ثبت شده است.
مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری خراسان جنوبی ادامه داد: علاوه بر این، ۸۵ تشکل در حوزه ادارهکل ورزش و جوانان و ۱۱۸ تشکل در حوزه ادارهکل بهزیستی فعالیت دارند که نشاندهنده گستردگی و تنوع مشارکتهای مردمی در استان است.
رشد ۶۰ درصدی صدور مجوز سمنها
شریفی با اشاره به رویکرد تسهیلگرانه در صدور مجوز سازمانهای مردمنهاد گفت: در حوزه صدور مجوز نیز تلاش کردهایم فرآیند شکلگیری تشکلهای جدید با جدیت و تسهیلگری دنبال شود که در این زمینه رشد ۶۰ درصدی صدور مجوز سازمانهای مردمنهاد را داشتهایم.
وی بیان کرد: در دولت چهاردهم ۴۵ پروانه فعالیت برای سازمانهای مردمنهاد صادر شده و به عنوان نمونه، در هفته تشکلها نیز ۱۳ پروانه تأسیس سمن جدید در استان اعطا شد.
شریفی تصریح کرد: نگاه ما به سمنها صرفاً یک نگاه نظارتی نیست؛ بلکه اعتقاد داریم سازمانهای مردمنهاد باید به عنوان شریک اجتماعی دولت در حل مسائل استان مورد توجه قرار گیرند و دستگاههای اجرایی نیز زمینه حضور و نقشآفرینی مؤثرتر آنها را فراهم کنند.
فعالیت بیش از ۳ هزار تشکل اجتماعی در استان
وی با اشاره به سیمای تشکلهای اجتماعی خراسان جنوبی گفت: دامنه مشارکت اجتماعی در استان فقط به سازمانهای مردمنهاد محدود نمیشود و مجموعه گستردهای از تشکلهای اجتماعی در حوزههای مختلف فعالیت دارند.
مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری خراسان جنوبی افزود: بر اساس آمار موجود، ۳ هزار و ۲۸۳ تشکل اجتماعی در استان شناسایی شدهاند که در میان آنها تشکلهای کارگری، کانونهای فرهنگی هنری مساجد، گروههای جهادی، مؤسسات فرهنگی هنری، مراکز نیکوکاری و تشکلهای دانشجویی قرار دارند.
وی ادامه داد: در مقایسه آمار سال قبل و امسال، تعداد تشکلهای کارگری از ۲۸۵ به ۲۹۶، کانونهای فرهنگی هنری مساجد از ۷۶۰ به ۷۷۱، گروههای جهادی از یکهزار و ۲۰۰ به یکهزار و ۳۵۰ و مؤسسات فرهنگی هنری از ۷۹ به ۹۸ افزایش یافته است.
شریفی گفت: در مقابل، تعداد مراکز نیکوکاری از ۱۴۴ به ۱۳۵ و تشکلهای دانشجویی از ۲۵۰ به ۲۴۴ رسیده است که این آمار نیز در ارزیابی وضعیت مشارکت اجتماعی استان مورد توجه قرار دارد.
میدان دادن به مردم برای مدیریت اوقات فراغت
وی درباره برنامههای حوزه اوقات فراغت اظهار کرد: رویکرد ما استفاده از ظرفیت خود مردم و تشکلها برای ایجاد نشاط اجتماعی است و اعتقاد داریم اوقات فراغت صرفاً با برنامههای دولتی مدیریت نمیشود.
مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری خراسان جنوبی افزود: در همین راستا سمنها و گروههای مردمی در برگزاری برنامههای فرهنگی، آموزشی، ورزشی، گردشگری، اردوهای جهادی و برنامههای محلهمحور مشارکت داشتهاند.
وی گفت: باید میدان بیشتری برای ابتکار عمل جوانان، سمنها و گروههای مردمی فراهم شود تا آنها بتوانند متناسب با نیازهای جامعه، برنامههای خلاقانه و مؤثر اجرا کنند.
نقش تشکلها در بحران و کمکهای مؤمنانه
شریفی با اشاره به نقش تشکلهای اجتماعی در شرایط بحران و جنگ بیان کرد: در زمان بحران نیز ظرفیت اجتماعی استان فعال شد و تشکلها، گروههای مردمی و خیریهها در کنار دستگاههای اجرایی برای جمعآوری و هدایت کمکهای مردمی، حمایت از خانوادههای آسیبدیده و اجرای اقدامات همدلانه وارد میدان شدند.
وی ادامه داد: از جمله اقدامات انجامشده میتوان به فعال شدن کمیته مردمی ستاد مدیریت بحران ناشی از جنگ و اجرای برنامههای فرهنگی و اجتماعی اشاره کرد. همچنین قرارگاه مردمی «ایران همدل» برای حمایت و هدایت کمکهای مردمی در استان شکل گرفت.
مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری خراسان جنوبی افزود: این تجربه نشان داد که در شرایط خاص، سرمایه اجتماعی و اعتماد میان مردم و مجموعه حاکمیت میتواند به یک ظرفیت مؤثر برای مدیریت بحران تبدیل شود.
محیط زیست بدون مشارکت مردم قابل مدیریت نیست
وی محیط زیست را یکی دیگر از حوزههای مهم فعالیت تشکلها دانست و گفت: محیط زیست از حوزههایی است که مشارکت مردم و سمنها در آن اهمیت ویژهای دارد.
شریفی افزود: سمنهای استان در زمینههایی مانند فرهنگسازی، حفاظت از طبیعت، آموزش جوامع محلی، منابع طبیعی و افزایش حساسیت عمومی نسبت به مسائل محیط زیستی فعالیت میکنند.
وی تأکید کرد: حفاظت از محیط زیست بدون مشارکت مردم امکانپذیر نیست و باید از ظرفیت تشکلهای تخصصی محیط زیستی برای آموزش، فرهنگسازی و جلب مشارکت عمومی بیشتر استفاده شود.
حرکت از اقدامات مقطعی به سمت پیشگیری از آسیبهای اجتماعی
مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری خراسان جنوبی درباره اقدامات انجامشده در حوزه آسیبهای اجتماعی، بزه و اعتیاد اظهار کرد: این حوزه یکی از اولویتهای جدی دفتر اجتماعی و فرهنگی است و تلاش کردهایم از اقدامات صرفاً مقطعی به سمت پیشگیری، توانمندسازی و مشارکت اجتماعی حرکت کنیم.
وی گفت: در طرح کنترل و کاهش آسیبهای اجتماعی، بهویژه آسیبهای مرتبط با اعتیاد، موضوعاتی همچون شناسایی وضعیت آسیبهای اجتماعی در محلات، فعالسازی شبکه مددکاران و یاوران اجتماعی، جذب و سازماندهی فعالان اجتماعی و داوطلبان، برگزاری نشستها و کارگاههای تخصصی و آموزشهای پیشگیرانه برای دانشآموزان و والدین در دستور کار قرار گرفته است.
شریفی ادامه داد: استفاده از ظرفیت سمنها و گروههای مردمی و اجرای طرحهای مشترک با دستگاههای اجرایی و سازمانهای مردمنهاد نیز دنبال میشود؛ چراکه حل مسائل اجتماعی نیازمند همکاری همه بخشها و حضور فعال جامعه است.
اجرای برنامههای ملی با رویکرد بومی
وی در پاسخ به این سؤال که آیا برنامههای ملی و کشوری در استان اجرا شده است، گفت: رویکرد دفتر اجتماعی و فرهنگی این بوده که برنامههای ابلاغی و ملی را صرفاً به شکل اداری اجرا نکنیم، بلکه آنها را با ظرفیتهای بومی استان پیوند دهیم.
مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری خراسان جنوبی افزود: در حوزه کنترل و کاهش آسیبهای اجتماعی، شبکه مدیریت محلهمحور، توسعه مشارکتهای اجتماعی، توانمندسازی سمنها و برنامههای مرتبط با جوانان و خانواده، برنامههای ملی در استان دنبال شده است.
وی ادامه داد: در کنار این برنامهها تلاش کردهایم برنامههای بومی و متناسب با شرایط فرهنگی و اجتماعی خراسان جنوبی نیز طراحی و اجرا شود؛ چراکه یک نسخه واحد کشوری الزاماً پاسخگوی مسائل واقعی همه شهرستانها نیست.
مردم؛ شریک اجتماعی دولت در حل مسائل
شریفی در پایان با تأکید بر ضرورت تقویت سرمایه اجتماعی استان گفت: مجموعه این آمارها نشان میدهد خراسان جنوبی از ظرفیت قابل توجهی در حوزه مشارکتهای مردمی برخوردار است.
وی افزود: هدف ما این است که این ظرفیت صرفاً در قالب آمار و تعداد تشکلها باقی نماند، بلکه توان و ظرفیت سمنها، گروههای جهادی، خیریهها، تشکلهای فرهنگی، دانشجویی، کارگری و سایر گروههای اجتماعی در مسیر حل مسائل واقعی مردم به کار گرفته شود.
مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری خراسان جنوبی خاطرنشان کرد: خدمت بیمنت و مشارکت مردمی، پایه حل بسیاری از مشکلات است و هرچه زمینه برای حضور، نقشآفرینی و همافزایی تشکلهای مردمی بیشتر فراهم شود، میتوان از ظرفیت اجتماعی استان برای ساختن آیندهای بهتر بهره بیشتری گرفت.
نظر شما