خبرگزاری شبستان-مازندران؛ در شرایطی که گذار از تهدیدهای معیشتی به فرصتهای کارآفرینی به یکی از دغدغههای اصلی نسل جوان بدل شده است، کانونهای فرهنگی هنری مساجد در یاسوج با عبور از مدلهای سنتی، «مسجد» را به یک «قرارگاه حل مسئله» تبدیل کردهاند. در این گفتگو، صالح الماسی، مدیر کانون فرهنگی و هنری «فدک» مسجد امام سجاد(ع) روستای آرو از توابع شهرستان گچساران، از سازوکار مسئولیتسپاری به جوانان و شبکهسازی اقتصادی سخن میگوید؛ رویکردی که بدون اتکا به بودجههای متداول دولتی، مسجد را از حاشیه به متن تحولات اقتصادی و اجتماعی کشانده است.
جناب آقای الماسی، در عصری که مسجد برای بسیاری صرفاً مأمن دعا و نیایش است، شما از مسجد قرارگاهی سخن میگویید. این گذار از ساحت صرفاً عبادی به ساحت حلالمسائلی و پیوند آن با اشتغال نسل جوان، چگونه در کانونهای شما رقم خورد؟
مسجد در تراز انقلاب اسلامی، نباید در حصار دیوارهای فیزیکی بماند. ما در یاسوج این پیوند را از نقطه نیازسنجی کف محله آغاز کردیم. اگر جوان مسجدی دغدغه معیشت داشته باشد، نمیتوان او را با برنامههای صرفاً تئوریک در مسجد نگه داشت. الگوی ما این بود: تبدیل مسجد به اتاق فکر اشتغال. ما معتقدیم مسجد باید کاشف فرصت باشد؛ یعنی شناسایی ظرفیتهای خفتهی محله و تبدیل آنها به قرارگاه توانمندسازی. در کانونهای ما، عضو مسجد «مخاطب» نیست، بلکه «صاحبکار» و «بازوی اجرایی» است.
کارآفرینی بدون پشتوانه بودجههای دولتی، همواره با سد بیاعتمادی و موانع زیرساختی مواجه است. شما در کانونهای یاسوج با چه فرمول عملیاتی توانستید این سدهای مرسوم را بشکنید و مسیر را هموار کنید؟
بزرگترین سد، باور محدودیت بود. فرمول ما همافزایی ظرفیتهای کوچک بود. وقتی از بودجههای دولتی حرف نمیزنیم، یعنی باید سراغ شبکهسازی برویم. ما به جای انتظار برای اعتبارات، از شبکه تهاتر و تبادل تولیدات استفاده کردیم. وقتی جوان مسجدی میبیند که میتواند با پیوند محصولات باغی، تولیدات خرد و مهارتهای فنی خودش، درآمد پایدار ایجاد کند، آن سد بیاعتمادی فرو میریزد. ما نشان دادیم اگر نهاد مسجد نقش تسهیلگر را بازی کند، دیگر نیازی به تکیه بر منابع دولتی نیست؛ خود مردم، خودشان را توانمند میکنند.
بسیاری از مراکز فرهنگی در استعدادیابی موفقاند، اما در حفظ و بهکارگیری شکست میخورند. کانون شما چگونه انرژی جوانان را مدیریت میکند که آنها به بازوی اجرایی تبدیل شوند، نه اینکه صرفاً سیاهیلشکر برنامهها باشند؟
پاسخ در یک کلمه است: مسئولیتسپاری واقعی. ما در کانونهای «فدک»، «نخلهای سوخته» و «ام ابیها(س)»، کار را به خود بچهها واگذار میکنیم. وقتی یک رویداد ملی حل مسئله یا یک شبکه توزیع کالا توسط خود جوان مسجد مدیریت میشود، او دیگر یک مخاطب منفعل نیست؛ او مدیر پروژه است. این انرژی، اگر صرفاً در برنامههای تکراری هدر نرود، تبدیل به اقتدار اجرایی میشود. ما جوان را مسئول ایده، مسئول اجرا و مسئول نتیجه میکنیم؛ اینگونه است که نسل جوان به مسجد دلبسته میشود.
نگاهی به رویدادهای ملی نظیر رویداد ملی «حل مسئله و نوآوریهای مسجدمحور» نشان میدهد که همافزایی شمال و جنوب کشور، ظرفیت عظیمی برای اقتصاد روستاهاست. کانونهای مسجدی یاسوج، برای ایجاد یک شبکه توزیع مشترک (تبادل مرکبات شمال با محصولات زاگرس) چه برنامهای دارند؟
این دقیقاً همان نقطه عطف است. روستای آرو (با ظرفیتهای کشاورزی و آبی) و کانونهای ما، آمادگی دارند تا به یکی از بازوهای این شبکه توزیع ملی تبدیل شوند. ما در حال برنامهریزی برای حذف واسطهها هستیم. اگر شبکه تولیدات کوهپایه زاگرس (عسل، گردو، حبوبات) را به شبکه مصرف شمال (برنج، مرکبات) گره بزنیم، یک اقتصاد مسجدی» شکل میگیرد که مستقل و پایدار است. هدف ما تبدیل آرو به قطب نوآوری کشاورزی با تکیه بر بازارهای مجازی و فیزیکی است که توسط کانونهای مسجدی مدیریت میشوند.
و سخن پایانی شما برای مسئولین و فعالان مسجدی؟
آرو، پایتخت باستانی بویراحمد، میتواند پایتخت اقتصاد روستایی آینده باشد. درخواست ما از دولت این است: به جای ارائه تسهیلات مقطعی، زیرساختهای دسترسی به آب سد کوثر و آموزشهای فنیوحرفهای رایگان را فراهم کنند. ما نه با شعار، بلکه با اتکا به ظرفیتهای تاریخی و جوانان مسجد، از مهاجرت معکوس حمایت میکنیم. مسجد امروز، باید سنگر تولید و اشتغال باشد.
نظر شما