به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از استان گلستان، نماز در منظومه تربیتی اسلام تنها یک عمل عبادی فردی نیست، بلکه عبادتی است که میتواند بر شخصیت، اخلاق و رفتار اجتماعی انسان اثر بگذارد. در همین چارچوب، مسجد نیز فراتر از یک مکان عبادی، جایگاهی برای تربیت، آگاهیبخشی، ارتباط میان مردم و تقویت مسئولیت اجتماعی به شمار میآید.
آیتالله سیدکاظم نورمفیدی، نماینده ولیفقیه در استان گلستان و امام جمعه گرگان، در گفتوگوی تفصیلی با خبرنگار خبرگزاری شبستان، با تبیین جایگاه نماز و مسجد در اندیشه و سیره عملی «رهبر شهید» ، بر ضرورت پیوند میان عبادت، تربیت اخلاقی و حضور مسئولانه در جامعه تأکید کرد.
وی گفت: در اندیشه رهبر شهید، نماز نباید به اقامه چند رکعت نماز محدود شود؛ بلکه باید در شخصیت انسان اثر بگذارد و این اثر در رفتار، اخلاق و نحوه ارتباط او با دیگران آشکار شود.
آیتالله نورمفیدی افزود: مسجد نیز در همین چارچوب، فقط محل برگزاری نماز جماعت نیست، بلکه باید زمینه تربیت انسان مؤمن، ارتباط مردم، آموزش، گفتوگو و رسیدگی به مسائل اجتماعی را فراهم کند.
وی ادامه داد: در سیره پیامبر اکرم(ص) و امیرالمؤمنین(ع)، مسجد چنین کارکرد گستردهای داشت و عبادت، تعلیم، گفتوگو و امور اجتماعی در کنار یکدیگر جریان داشت.
نماز؛ عبادتی که باید در رفتار انسان دیده شود
نماینده ولیفقیه در گلستان با تأکید بر آثار اجتماعی نماز، اظهار کرد: اگر نماز در ساخت شخصیت انسان اثرگذار باشد، نتیجه آن باید در رفتار اجتماعی او نیز نمایان شود.
وی گفت: انسانی که در برابر خداوند احساس مسئولیت میکند، باید در برابر حقوق مردم نیز مسئول باشد و این مسئله در صداقت، عدالت، امانتداری، پاکدستی، تواضع و رعایت حقوق دیگران نمود پیدا میکند.
آیتالله نورمفیدی تصریح کرد: این موضوع درباره مدیران و مسئولان اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا ارتباط با خداوند باید در تصمیمگیری، رعایت عدالت، حفظ حقوق مردم و نحوه برخورد با جامعه اثر خود را نشان دهد.
وی افزود: بنابراین، نماز زمانی به هدف تربیتی خود نزدیک میشود که از فضای عبادت به عرصه زندگی و رفتار اجتماعی انسان راه پیدا کند.
مسجد؛ حلقه اتصال معنویت و انسجام اجتماعی
نماینده ولیفقیه در گلستان با اشاره به نقش مسجد در تحکیم روابط اجتماعی، گفت: یکی از ظرفیتهای مهم مسجد، ایجاد پیوند میان مردم بر محور ارزشهای معنوی است.
وی ادامه داد: حضور مردم در مسجد و نماز جماعت، علاوه بر جنبه عبادی، فرصت شناخت، گفتوگو، همدلی و همکاری را فراهم میکند و از این جهت، مسجد میتواند در تقویت انسجام اجتماعی نقش داشته باشد.
آیتالله نورمفیدی تأکید کرد: این نقش زمانی پررنگ میشود که مسجد در متن زندگی مردم حضور داشته باشد و فعالیت آن به مناسبتهای خاص محدود نشود.
وی افزود: رسیدگی به مسائل فرهنگی و اجتماعی محله، توجه به خانوادهها، تربیت نوجوانان و جوانان و حمایت از نیازمندان، بخشی از کارکرد اجتماعی مسجد است که باید مورد توجه قرار گیرد.
تربیت نسل آینده؛ مأموریتی که مسجد نباید از آن غافل شود
نماینده ولیفقیه در گلستان با اشاره به نقش مسجد در تربیت نسل آینده، گفت: ارتباط با نوجوانان و جوانان یکی از مهمترین عرصههای فعالیت مسجد است و مسجد باید برای نسل جدید، محیطی آشنا، امن و جذاب باشد.
وی افزود: در چنین فضایی، نوجوان باید علاوه بر حضور در نماز، فرصت آموزش قرآن و معارف دینی، پرسشگری، گفتوگو و مشارکت در فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی را داشته باشد.
آیتالله نورمفیدی ادامه داد: برگزاری حلقههای قرآن و معارف، نشستهای گفتوگو، برنامههای فرهنگی و اردوهای تربیتی میتواند به شکلگیری این ارتباط کمک کند و امام جماعت نیز باید دغدغهها و پرسشهای نسل نوجوان را بشناسد.
خانواده؛ نخستین مدرسه نماز
وی در بخش دیگری از این گفتوگو، خانواده را نخستین بستر تربیت دینی کودک دانست و اظهار کرد: رفتار والدین بیش از توصیههای زبانی بر فرزندان اثر میگذارد.
نماینده ولیفقیه در گلستان گفت: وقتی کودک میبیند پدر و مادر با علاقه نماز میخوانند و عبادت در زندگی خانواده جایگاه واقعی دارد، زمینه انس او با نماز نیز فراهم میشود.
وی افزود: نباید نماز برای کودک صرفاً یک تکلیف معرفی شود؛ محبت، تشویق، همراهی و الگوی عملی خانواده، نقش مهمی در ماندگاری این فرهنگ دارد.
مدرسه؛ از برنامه تشریفاتی تا تربیت عملی
آیتالله نورمفیدی با اشاره به نقش مدرسه در استمرار این تربیت، گفت: مدرسه در کنار آموزش علمی، مسئولیت مهمی در تربیت اخلاقی و معنوی دانشآموزان دارد.
وی تصریح کرد: نماز جماعت مدرسه نباید صرفاً یک برنامه اداری و تشریفاتی باشد؛ دانشآموز باید بتواند ارتباط نماز با آرامش، خودسازی و زندگی روزمره را درک کند.
نماینده ولیفقیه در گلستان افزود: رفتار مدیران و معلمان در این زمینه بسیار تعیینکننده است؛ زیرا دانشآموز میان سخنان آنان و رفتارشان مقایسه ایجاد میکند.
وی ادامه داد: اگر از نماز، اخلاق و مسئولیتپذیری سخن گفته شود اما این مفاهیم در رفتار مربیان و مدیران دیده نشود، پیام تربیتی آن برای دانشآموز کمرنگ خواهد شد.
پیوند مسجد و مدرسه؛ ضرورتی برای ارتباط با نوجوانان
آیتالله نورمفیدی با تأکید بر ضرورت ارتباط هدفمند مسجد و مدرسه، گفت: امام جماعت نباید برای دانشآموز صرفاً چهرهای مربوط به نماز جماعت باشد، بلکه باید با نوجوانان ارتباط برقرار کند، پرسشهای آنان را بشنود و دغدغههایشان را بشناسد.
وی افزود: حضور روحانی در مدرسه و ارتباط مستقیم با دانشآموزان، در کنار برنامهریزی مدرسه برای آشنایی نوجوانان با مسجد محله، میتواند این پیوند را تقویت کند.
نماینده ولیفقیه در گلستان تأکید کرد: البته این ارتباط باید بر پایه شناخت، جذابیت، گفتوگو و مشارکت نوجوانان شکل بگیرد و به حضور اجباری و تشریفاتی محدود نشود.
تربیت دینی با گفتوگو و الگو شکل میگیرد
وی با اشاره به اقتضائات نسل جدید، گفت: نوجوان امروز پرسشهای متعددی دارد و تربیت دینی زمانی اثرگذار است که به این پرسشها پاسخ داده شود.
آیتالله نورمفیدی افزود: دستور و اجبار به تنهایی زمینهساز ارتباط عمیق با نماز و مسجد نیست؛ در کنار آموزش، باید فرصت فهم، پرسشگری و گفتوگو فراهم شود.
وی ادامه داد: خانواده، مدرسه و مسجد باید در یک مسیر مشترک حرکت کنند و هدف همه آنها تربیت انسانی مؤمن، آگاه، اخلاقمدار و مسئول باشد.
مسجد در اندیشه رهبر شهید؛ از محراب عبادت تا متن جامعه
وی در جمعبندی این گفتوگو اظهار کرد: در منظومه فکری رهبر شهید، مسجد از متن جامعه جدا نیست و میان عبادت، تربیت، آگاهی و مسئولیت اجتماعی پیوند وجود دارد.
نماینده ولیفقیه در گلستان افزود: تجربه تاریخی مساجد در انقلاب اسلامی نیز نشان داد که مسجد میتواند محل ارتباط مردم، آگاهیبخشی و تربیت نیرو باشد و این ظرفیت همچنان نیازمند توجه و فعالسازی است.
وی تصریح کرد: امروز نیز باید مسجد را به محیطی برای ارتباط نسل جوان با قرآن، معارف دینی، اخلاق و فعالیتهای اجتماعی تبدیل کرد تا حضور در مسجد صرفاً به اقامه نماز محدود نماند.
آیتالله نورمفیدی خاطرنشان کرد: در نهایت، آبادانی جامعه اسلامی تنها به توسعه ظاهری وابسته نیست؛ بلکه اخلاق، رعایت حقوق مردم، مسئولیتپذیری و زنده بودن رابطه انسان با خدا نیز در این مسیر اهمیت دارد.
وی گفت: مسجدی که محراب آن انسان را به خدا نزدیک و فضای آن او را برای خدمت به مردم آماده کند، میتواند جایگاه واقعی خود را در تربیت نسل آینده و تقویت پیوندهای اجتماعی پیدا کند.
نظر شما