حکمرانی زمینه‌ساز یعنی مداخله آگاهانه در ساخت آینده

به گزارش خبرگزاری شبستان از استان قم، آیت‌الله سیدهاشم حسینی بوشهری، رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، پیش از ظهر امروز در آیین افتتاحیه سلسله‌نشست‌های علمی «سومین مدرسه حکمرانی زمینه‌ساز» که با حضور جمعی از اندیشمندان و صاحب‌نظران عرصه مهدویت در آستان مقدس مسجد جمکران برگزار شد، با اشاره به موضوع «حکمرانی زمینه‌ساز در اندیشه‌های رهبر شهید، حضرت آیت‌الله العظمی امام خامنه‌ای» اظهار کرد: حکمرانی زمینه‌ساز به دنبال آن است که چه نوع حکمرانی و حاکمیتی می‌تواند زمینه‌ساز ظهور منجی باشد.
وی با بیان اینکه مفهوم حکمرانی در سال‌های اخیر بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است، افزود: حکمرانی خوب در دنیای غرب متناسب با فرهنگ و هنجارهای آن جوامع طراحی شده و نمی‌توان انتظار داشت الگوی حکمرانی غربی، الگوی حکمرانی متناسب با دنیای اسلام باشد.
رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم ادامه داد: در منظومه فکری جمهوری اسلامی، حکمرانی فراتر از اداره کشور است و انقلاب اسلامی نیز صرفاً یک انقلاب سیاسی نبود، بلکه صورت‌بندی متفاوتی از انسان، جامعه، سیاست، قدرت، فرهنگ و آینده ارائه کرد.
آیت الله حسینی بوشهری با اشاره به تفاوت مبانی حکمرانی اسلامی و غربی گفت: انقلاب اسلامی بر پایه اسلام، ایمان، توحید، عدالت، معنویت و استقلال شکل گرفته و مدعی امکان شکل‌گیری نظمی متفاوت از نظم حاکم بر دنیای غرب است.
وی افزود: این تفاوت در عرصه‌های مختلف فرهنگی، معرفتی، اقتصادی، فناوری، سیاسی، رسانه، سبک زندگی، مناسبات بین‌المللی و حتی نظامی خود را نشان می‌دهد.
انقلاب اسلامی باید از مقاومت و بقا عبور کند
رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با طرح این پرسش که آیا انقلاب اسلامی می‌تواند از مرحله مقاومت و بقا عبور کرده و به مرحله ساخت یک نظم تمدنی برسد، گفت: آینده‌پژوهی صرفاً پیش‌بینی آینده نیست، بلکه باید مشخص کند چه آینده‌هایی ممکن و محتمل است و از میان آنها، آینده مطلوب چیست و برای تحقق آن چه باید کرد.
آیت الله حسینی بوشهری با اشاره به سه سناریوی پیش روی انقلاب اسلامی اظهار کرد: یک احتمال این است که نظام سلطه غربی بتواند سیطره خود را بازتولید کند و انقلاب اسلامی در سطح سیاسی باقی بماند و نتواند ظرفیت تمدنی خود را فعال کند؛ احتمال دوم، شکل‌گیری نوعی تعادل پایدار میان تمدن غرب و تمدن اسلامی است و آینده سوم، آن است که انقلاب اسلامی به قدرت تمدنی دست یابد، از مرحله مقاومت و بقا عبور کند و به سمت شکل‌دهی به تمدن اسلامی حرکت کند.
وی با بیان اینکه آینده مطلوب، همان حرکت به سمت تمدن اسلامی است، افزود: در نگاه رهبر انقلاب، انقلاب اسلامی، نظام اسلامی، دولت اسلامی، جامعه اسلامی و تمدن اسلامی پنج مرحله حرکت انقلاب هستند که تاکنون دو مرحله انقلاب اسلامی و نظام اسلامی پشت سر گذاشته شده و در مراحل بعدی همچنان کار زیادی پیش رو داریم.
رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم تأکید کرد: اگر نیروها، کادر و تشکیلاتی که طراحی می‌کنیم قوی باشند، می‌توان به آینده مطلوب رسید؛ هر تصمیم، سیاست‌گذاری، نهادسازی، تربیت، پیشرفت علمی، ضعف مدیریتی و وابستگی اقتصادی می‌تواند در شکل‌گیری یکی از این آینده‌ها نقش داشته باشد.
حکمرانی؛ مداخله آگاهانه در ساخت آینده
حسینی بوشهری با تأکید بر اینکه مسئله حکمرانی صرفاً اداره امور جاری نیست، گفت: حکمرانی در حقیقت مسئله مداخله آگاهانه در ساخت آینده است؛ اینکه چگونه و با چه نوع مداخله‌ای می‌توان آینده مطلوب را ساخت.
وی با اشاره به افق نهایی حرکت جامعه در نگاه شیعی افزود: آینده مطلوب، جامعه‌ای است که در آن عدالت، توحید، کرامت انسان، عقلانیت و بندگی خداوند در گسترده‌ترین شکل خود تحقق پیدا کند.
رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم ادامه داد: بر اساس اندیشه رهبر انقلاب، پنج مرحله برای حرکت در مسیر زمینه‌سازی ظهور مطرح شده است؛ انقلاب اسلامی، نظام اسلامی، دولت اسلامی، جامعه اسلامی و تمدن اسلامی و هر یک از این مراحل باید دستاوردهای مشخصی برای رسیدن به مرحله بعدی به همراه داشته باشد.
دولت اسلامی هنوز در معنای حقیقی محقق نشده است
وی با بیان اینکه انقلاب اسلامی پایان کار نیست، بلکه آغاز یک مسیر است، تصریح کرد: اکنون با همه تلاش‌هایی که انجام شده، دولت اسلامی در معنای حقیقی محقق نشده است.

حسینی بوشهری افزود: دولت اسلامی تنها به معنای داشتن یک نظام با عنوان اسلامی نیست، بلکه مجموعه کارگزاران و نهادهای حکمرانی باید در جایگاه خود قرار گیرند و رفتار و کارکرد آنها با معیارهای اسلامی همخوانی داشته باشد.
وی با اشاره به تبیین رهبر انقلاب از شعار دولت اسلامی گفت: معنای دولت اسلامی این است که اعمال فردی، رفتار با مردم، رفتار میان مسئولان و حتی رفتار با نظام‌های بین‌المللی و نظام سلطه جهانی به معیارها و ضوابط اسلامی نزدیک شود.
رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، سلامت اعتقادی، سلامت اخلاقی، سلامت عملکردی مسئولان، حکومت مبتنی بر ولایت، عدالت‌محوری، مردم‌سالاری دینی، تعالی معنوی در کنار رفاه مادی، اقتدار درون‌زا و کارایی و اثربخشی نهادها و ساختارهای حکومت اسلامی را از جمله شاخص‌های حکمرانی مطلوب برشمرد.
زمینه‌سازی ظهور؛ ساختن و برداشتن موانع
حسینی بوشهری در ادامه با تشریح ابعاد ایجابی زمینه‌سازی ظهور گفت: در این مسیر باید انسان ساخته شود، علم تولید شود، نهاد ایجاد شود، قدرت شکل بگیرد، اقتصاد توانمند شود، جامعه انسجام پیدا کند، فرهنگ رشد کند، فناوری توسعه یابد و در نهایت تمدن ساخته شود.
وی افزود: در کنار اقدامات ایجابی، باید موانع را نیز از سر راه برداشت؛ چراکه ممکن است اقدامات ایجابی فراوانی انجام شود اما موانع اجازه ندهند این اقدامات به نتیجه برسند.
رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در پایان وابستگی، سلطه، اجبار، نفوذ، انحصار، تهدید، آسیب‌پذیری و اراده تحمیلی دشمن را از جمله موانعی دانست که باید در مسیر زمینه‌سازی از میان برداشته شوند و خاطرنشان کرد: زمینه‌سازی ظهور هم به معنای ساختن و ایجاد ظرفیت‌هاست و هم به معنای برداشتن موانع از مسیر حرکت جامعه و وظیفه همه ماست برای تحقق ظهور حضرت ولی عصر(عج) در این مسیر حرکت کنیم.