آیتالله «سید نصیر حسینی» در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان در یاسوج، ضمن تبیین جایگاه نماز در منظومه فکری رهبر شهید آیتالله سیدعلی خامنهای، نماز را یکی از اساسیترین ارکان تربیت انسان مؤمن و شکلگیری جامعه سالم دانست و اظهار کرد: در نگاه اسلامی، نماز تنها یک عبادت فردی نیست که انسان آن را انجام دهد و از آثار اجتماعی آن جدا باشد، بلکه اگر نماز با معرفت و توجه اقامه شود، باید در اخلاق، رفتار، مسئولیتپذیری و مناسبات اجتماعی انسان نیز اثر خود را نشان دهد.
وی با بیان اینکه رهبر شهید همواره بر اهمیت نماز و جایگاه آن در حیات فردی و اجتماعی جامعه اسلامی تأکید و در پیامها و بیانات مربوط به نماز، این فریضه را از عوامل مهم سلامت معنوی جامعه معرفی کردهاند، گفت: یکی از تفاوتهای جامعه اسلامی با جامعهای که صرفاً از ساختارهای اداری و سیاسی تشکیل شده، در نوع انسانهایی است که آن جامعه را میسازند که اگر انسان مؤمن، متقی، مسئول و خودساخته در جامعه حضور داشته باشد، بسیاری از مسائل اجتماعی نیز مسیر متفاوتی پیدا میکند.
آیتالله حسینی با بیان اینکه نماز، انسان را به صورت مستمر با خداوند متعال مرتبط میکند و این ارتباط اگر واقعی باشد، انسان را نسبت به اعمال و رفتار خود حساس میسازد، ادامه داد: کسی که در برابر خداوند احساس مسئولیت کند، نمیتواند نسبت به حقوق مردم بیتفاوت باشد، نمیتواند ظلم و تعدی را عادی بداند و نمیتواند مسئولیت و امانتی را که بر عهده گرفته، ملک شخصی خود تلقی کند.
نماینده ولیفقیه در استان کهگیلویه و بویراحمد با بیان اینکه یکی از کارکردهای مهم نماز، تربیت انسان مسئول است، افزود: نماز انسان را از غفلت خارج میکند و در طول شبانهروز فرصتهایی برای بازگشت به خدا، توجه به رفتار و اصلاح مسیر زندگی در اختیار وی قرار میدهد که اگر این ارتباط به شکل صحیح برقرار شود، نتیجه آن باید در گفتار، کردار، خانواده، محیط کار و نحوه برخورد انسان با جامعه دیده شود.
وی ضمن بیان اینکه از همین منظر، نماز با تقوا ارتباط مستقیم دارد و تقوا نیز فقط به عبادت فردی محدود نمیشود، یادآور شد: تقوا یعنی انسان در برابر خداوند خود را مسئول بداند و در هر موقعیتی، حتی زمانی که کسی او را نمیبیند، حدود الهی و حقوق مردم را رعایت کند؛ بنابراین نماز میتواند یکی از پایههای مهم سلامت اخلاقی جامعه باشد.
آیتالله حسینی به نقش نماز در تحقق جامعه دینی مطلوب اشاره و خاطرنشان کرد: جامعه اسلامی فقط با ایجاد ساختارهای سیاسی و اداری محقق نمیشود، ساختارها زمانی میتوانند در مسیر ارزشهای اسلامی حرکت کنند که انسانهای حاضر در این ساختارها نیز از ایمان، تقوا و مسئولیتپذیری برخوردار باشند و نماز یک عنصر تربیتی مهم است؛ یعنی انسان را برای حضور سالم و مسئولانه در جامعه آماده میکند.
وی با بیان اینکه اگر نماز در زندگی انسان نهادینه شود و آثار آن در رفتار اجتماعی ظهور پیدا کند، میتواند با بسیاری از آسیبهای اخلاقی و اجتماعی مقابله کند، بیان کرد: دروغ، خیانت در امانت، تضییع حقوق مردم، بیتفاوتی نسبت به مشکلات جامعه، تبعیض و دنیاطلبی با روح حقیقی نماز سازگار نیست و باید از خود بپرسیم نماز ما تا چه اندازه در رفتار ما اثر گذاشته است.
امام جمعه شهر یاسوج به نقش نماز در تقویت تابآوری اجتماعی اشاره و بیان کرد: جامعه در طول زندگی خود با مشکلات و بحرانهای مختلف مواجه میشود و یکی از عوامل مهم برای عبور از این شرایط، برخورداری از امید، ایمان، صبر و روحیه مسئولیتپذیری است که نماز با تقویت ارتباط انسان با خداوند، زمینه تقویت این عناصر را فراهم میکند و وقتی این ویژگیها در بین مردم گسترش پیدا کند، جامعه نیز از ظرفیت معنوی بیشتری برای مواجهه با دشواریها برخوردار خواهد شد.
وی ادامه داد: نماز به انسان یاد میدهد که در برابر مشکلات دچار غفلت و فروپاشی نشود و در عین تلاش برای حل مسائل، امید خود را از دست ندهد، البته نماز جای تلاش و برنامهریزی را نمیگیرد، بلکه به انسان انگیزه و توان معنوی میدهد تا در مسیر حل مشکلات با امید و استقامت حرکت کند.
آیتالله حسینی با بیان اینکه نماز جماعت یکی از جلوههای اجتماعی این فریضه است، گفت: وقتی مردم در مسجد در کنار یکدیگر قرار میگیرند، فاصلههای اجتماعی، اقتصادی و شغلی کنار میرود و همه در یک صف در برابر خداوند میایستند و همین صفوف جماعت میتواند تمرینی برای وحدت، برادری، همدلی و احساس مسئولیت نسبت به یکدیگر باشد.
امام جمعه یاسوج نماز جمعه را نمونه برجستهتری از این کارکرد اجتماعی دانست و افزود: نماز جمعه علاوه بر جنبه عبادی، دارای ابعاد اجتماعی و آگاهیبخش بوده و اجتماع مردم در آن میتواند زمینهای برای افزایش بصیرت، همدلی و انسجام جامعه باشد، زیرا اجتماع مؤمنان در کنار یکدیگر، اگر با شناخت، آگاهی و احساس مسئولیت همراه باشد، ظرفیت مهمی برای تقویت سرمایه اجتماعی به شمار میرود.
نماینده ولیفقیه در استان کهگیلویه و بویراحمد در ادامه، به پیوند نماز و وحدت ملی اشاره و اظهار کرد: وحدت زمانی پایدار میماند که یک عنصر مشترک و ارزشمند بتواند انسانها را حول یک هدف و آرمان مشترک گرد آورد و نماز یکی از همین عناصر مشترک در جامعه اسلامی است؛ زیرا افراد با هر قومیت، زبان، شغل و موقعیت اجتماعی، در برابر یک معبود و در یک صف قرار میگیرند.
وی با بیان اینکه حضور مردم در اجتماعات دینی و ملی، زمانی میتواند به یک سرمایه اجتماعی پایدار تبدیل شود که بر پایه ایمان، آگاهی، همدلی و مسئولیتپذیری باشد، بیان کرد: نماز نیز از ظرفیتهایی است که میتواند این پیوند را به صورت مستمر تقویت کند و احساس تعلق افراد به جامعه و سرنوشت مشترک آنان را افزایش دهد.
آیتالله حسینی در بخش دیگری از سخنان خود به نقش معنویت در سلامت مدیریت و کارگزاری نظام اسلامی اشاره کرد و اظهار کرد: مدیر و مسئولی که خود را در محضر خداوند میبیند، باید مسئولیت عمومی را یک امانت بداند و نماز میتواند این احساس پاسخگویی را در انسان تقویت کند و به وی یادآوری کند که مسئولیت، فرصت خدمت و نه امتیاز شخصی است.
وی ادامه داد: کارآمدی مدیران تنها به تخصص و توانایی اجرایی آنها مربوط نمیشود، بلکه مدیر باید در کنار تخصص، امانتدار، عادل، پاسخگو و نسبت به حقوق مردم حساس باشد که اگر معنویت و تقوا در کنار تخصص قرار گیرد، مدیریت میتواند از آسیبهایی مانند خودمحوری، تبعیض و بیتوجهی به حقوق مردم فاصله بگیرد.
امام جمعه یاسوج خاطرنشان کرد: نظارت قانونی و سازوکارهای اداری برای سلامت دستگاهها ضروری است، اما در کنار آن، تقویت وجدان دینی و احساس مسئولیت درونی مدیران نیز اهمیت دارد که نماز میتواند یکی از عوامل تربیت همین وجدان باشد؛ زیرا انسان نمازگزار به صورت روزانه با مفهوم بندگی و پاسخگویی در برابر خداوند مواجه میشود.
وی با اشاره به تأکیدهای رهبر شهید بر توجه مسئولان به نماز، گفت: یکی از نکات مهم در پیامها و بیانات ایشان درباره نماز این است که «این فریضه نباید در حاشیه برنامههای فرهنگی و اجتماعی قرار گیرد»، زیرا نماز باید در زندگی مردم، خانواده، محیط آموزشی، محیط اداری و عرصه عمومی جامعه جایگاه واقعی خود را پیدا کند و مسئولان نیز در فراهم کردن زمینه اقامه و ترویج آن مسئولیت دارند.
آیتالله حسینی با اشاره به اینکه ترویج نماز صرفاً با توصیه و بخشنامه اتفاق نمیافتد، یادآور شد: وقتی نوجوان و جوان آثار واقعی نماز را در رفتار والدین، معلمان، روحانیون، مدیران و مسئولان مشاهده کند، دعوت به نماز برای وی معنا پیدا میکند و اگر کسی مردم را به نماز دعوت کند اما در عمل نسبت به عدالت، اخلاق، امانت و حقوق مردم بیتفاوت باشد، طبیعی است که اثرگذاری سخن وی کاهش پیدا میکند.
وی بر ضرورت توجه ویژه به نسل جوان تأکید و بیان کرد: جامعه امروز با نسلهایی مواجه است که نیازها، پرسشها و ذائقههای متفاوتی دارند و برای ارتباط با آنان باید زبان و شیوه مناسب را شناخت و نماز باید به گونهای برای نسل نوجوان و جوان تبیین شود که ارتباط آن با زندگی واقعی، آرامش، اخلاق، مسئولیت اجتماعی، خانواده و آینده آنان روشن باشد.
نماینده ولیفقیه در استان کهگیلویه و بویراحمد خاطرنشان کرد: اگر بخواهیم نقش واقعی نماز را در جامعه بشناسیم، نباید فقط به تعداد نمازگزاران و برگزاری مراسم توجه کنیم، باید ببینیم نماز چه اندازه در کاهش آسیبهای اخلاقی، تقویت مسئولیتپذیری، افزایش همدلی، رعایت حقوق مردم، سلامت مدیران و تقویت وحدت اجتماعی اثر گذاشته، زیرا نماز زمانی در جامعه به جایگاه حقیقی خود میرسد که آثار آن را در سبک زندگی و رفتار عمومی مردم مشاهده کنیم.
آیتالله حسینی گفت: جامعهای که نماز در آن با معرفت و عمل همراه باشد، جامعهای است که معنویت را از مسجد و محراب به متن زندگی میآورد و در چنین شرایطی نماز میتواند از یک فریضه فردی به یک عامل مهم برای خودسازی، خانوادهسازی، جامعهسازی و تقویت مسئولیتپذیری تبدیل شود و این همان نگاهی است که باید در تبیین جایگاه نماز و اندیشه رهبر شهید مورد توجه قرار گیرد.
نظر شما