به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از شورای عالی انقلاب فرهنگی، دکتر فهیمه فرهمندپور با ادای احترام به شهدای دو دفاع مقدس اخیر، بهویژه رهبر شهید و بنیانگذار جمهوری اسلامی و امام شهدا، با اشاره به مفهوم «طبقه اجتماعی» در جامعهشناسی اظهار کرد: افرادی که همسنوسال من هستند، به یاد دارند که در سالهای ابتدایی انقلاب اسلامی، جریانهای چپ و مارکسیستی در ایران فعال بودند و مباحث مارکسیستی در دانشگاهها و محافل اندیشهورزی بسیار مطرح بود. در آن دوره، اصطلاح «طبقه اجتماعی» نیز بسیار مورد استفاده قرار میگرفت.
وی ادامه داد: «طبقه اجتماعی» در جامعهشناسی به پایگاه اجتماعی و اقتصادی افراد اشاره دارد؛ برای مثال، طبقه کارگر، طبقه کشاورز و طبقات مختلف اجتماعی که بر اساس جایگاه اقتصادی و اجتماعی افراد تعریف میشوند.
دبیر ستاد فرهنگی و اجتماعی زنان و خانواده شورای عالی انقلاب فرهنگی تصریح کرد: طبقه اجتماعی به این موضوع اشاره دارد که هر فرد در چه رده و سطحی از وضعیت اقتصادی و اجتماعی قرار گرفته و متناسب با آن وضعیت، چه پایگاه اجتماعی دارد.
فرهمندپور افزود: جامعهشناسان سالهای طولانی بر این باور بودند که اگر بخواهیم جوامع یا انسانها را بشناسیم، میتوان افراد را بر اساس طبقه اجتماعی آنها توضیح داد، توصیف کرد و تقسیمبندی کرد و مشخص کرد که هر فرد به کدام طبقه اجتماعی تعلق دارد.
توجه جامعهشناسان به مفهوم «سبک زندگی»
وی با بیان اینکه در ادامه مطالعات جامعهشناختی، محدودیت این نوع تبیین مورد توجه قرار گرفت، گفت: جامعهشناسان بهتدریج و در طول مباحثات، گفتوگوها، پژوهشها و بررسیها متوجه شدند که همه تفاوتها و شباهتهای میان انسانها را نمیتوان به طبقه اجتماعی آنها نسبت داد.
دکتر فرهمندپور ادامه داد: افرادی وجود داشتند که با وجود شباهت به یکدیگر، در یک طبقه اجتماعی قرار نداشتند و در مقابل، افرادی نیز بودند که در یک طبقه اجتماعی قرار داشتند، اما با یکدیگر تفاوتهای قابل توجهی داشتند.
وی افزود: بنابراین جامعهشناسان به دنبال مفهومی رفتند که بتواند نسبت به «طبقه اجتماعی» توضیح بهتری برای تفاوتها و شباهتهای انسانها ارائه کند و در نهایت به اصطلاحی رسیدند که تقریباً همه ما بارها آن را شنیدهایم و آن «سبک زندگی» است.
دبیر ستاد فرهنگی و اجتماعی زنان و خانواده شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه در جامعهشناسی، سبک زندگی میتواند توضیح بهتری برای برخی تفاوتهای میان انسانها ارائه کند، گفت: انسانها ممکن است از نظر جایگاه اقتصادی و اجتماعی در یک طبقه مشابه قرار داشته باشند، اما زندگی آنها شبیه یکدیگر نباشد و از سوی دیگر، ممکن است افرادی به دو طبقه اجتماعی متفاوت تعلق داشته باشند، اما سبک زندگی آنها به یکدیگر نزدیک باشد.
دکتر فرهمندپور برای تبیین این موضوع اظهار کرد: در طبقه اجتماعی، برای مثال بررسی میشود که فرد چگونه درآمد کسب میکند و چگونه درآمد خود را هزینه میکند؛ اما ممکن است دو نفر به یک میزان درآمد داشته باشند، ولی یکی از آنها درآمد خود را صرف انفاق، مواسات و همدلی با مستضعفان کند و فرد دیگری همان میزان درآمد را صرف زندگی شخصی، لذت و تفریح خود و خانوادهاش کند.
وی تأکید کرد: این دو نفر ممکن است از نظر اقتصادی به یکدیگر شبیه باشند، اما از نظر سبک زندگی شبیه یکدیگر نیستند.
سبک زندگی؛ مجموعهای از انتخابها و نظام ارزشی انسان
دکتر فرهمندپور با طرح این پرسش که «سبک زندگی چیست و شامل چه چیزهایی میشود؟» گفت: سبک زندگی شامل انتخابهای ماست. اینکه کجا بایستیم، وقت خود را کجا صرف کنیم و چه چیزی را انتخاب کنیم، بخشی از سبک زندگی ما را شکل میدهد.
وی افزود: سبک زندگی ناظر به انتخابهای ماست و به نظام ارزشی ما نیز مربوط میشود؛ اینکه چه چیزی را خوب یا بد میدانیم و چه رفتاری را خوشایند تلقی میکنیم، بخشی از سبک زندگی ماست.
دبیر ستاد فرهنگی و اجتماعی زنان و خانواده شورای عالی انقلاب فرهنگی در ادامه سخنان خود با اشاره به حضور مردم در این میدان و شکلگیری یک تجربه اجتماعی متفاوت گفت: ما در این دوره بعثت مردم، شاهد شکل گرفتن صورت جدیدی از سبک زندگی هستیم که شاید پیش از این به این شکل برای ما مطرح نبوده است.
دکتر فرهمندپور اظهار کرد: هنگامی که با دوستانی که همراه یکدیگر آمده بودیم، رفتیم و عرض ادبی محضر شهدا داشتیم و سپس در این مسیر حرکت کردیم، از مقابل رستورانها، مراکز تفریح و مکانهایی عبور کردیم که افراد دیگری در آنجا مشغولیتهای دیگری داشتند.
وی ادامه داد: در حالی که دغدغه ما در اینجا این است که این پرچم بالا بماند، آن چیزی که ما را دور هم جمع کرده و به یکدیگر شبیه کرده و در عین حال ما را از کسانی که اکنون در کنار ما نیستند متمایز میکند، «اولویتهای ما» است.
اولویتها، عامل شکلدهنده به سبک زندگی جمعی
دبیر ستاد فرهنگی و اجتماعی زنان و خانواده شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر اهمیت اولویتها در شکلگیری سبک زندگی گفت: مسئله این است که امروز چه چیزی برای ما خوب و چه چیزی ضروری است؛ اکنون چه چیزی اهمیت دارد و در این لحظه چه چیزی از اهمیت کمتری برخوردار است.
دکتر فرهمندپور خطاب به حاضران گفت: خواهران عزیز و برادران بزرگوار، طبقه اجتماعی، شغل، حرفه، حساب بانکی، امکانات، داشتهها و نداشتهها، لزوماً انسانها را به یکدیگر نزدیک نمیکند.
وی تصریح کرد: آن چیزی که ما را به یکدیگر نزدیک کرده، این است که امروز چه چیزی برای ما مهم است، امروز چه چیزی ما را نگران میکند، امروز چه چیزی ما را خوشحال میکند و امروز چه چیزی را وظیفه خودمان میدانیم.
وی افزود: اینها عناصری هستند که انسانها را به یکدیگر نزدیک میکنند و میتوانند مبنای شکلگیری یک سبک زندگی مشترک و یک تجربه جمعی متفاوت قرار گیرند.
دکتر فرهمندپور با اشاره به حضور چندینشبه مردم در نقاط مختلف کشور اظهار کرد: بیش از ۲۰ شب است که در نقاط مختلف در کنار یکدیگر هستیم و در این مدت، انسانهایی ما را انتخاب کردهاند که اولویتهایی شبیه اولویتهای زندگی ما دارند. این اشتراک در اولویتها و ارزشها، به شکلگیری یک سبک زندگی مشترک منجر شده است.
وی افزود: در چنین شرایطی، چند موضوع را باید مورد مراقبت قرار دهیم. نخستین مسئله، حفظ همین همگرایی ایجادشده میان ماست؛ انسجام و اتحاد مقدس اجتماعی که به تعبیر مقام معظم رهبری و امام شهیدمان، موجب نزدیک شدن انسانها به یکدیگر و ایجاد درهمتنیدگی اجتماعی شده است.
ضرورت حفظ انسجام و جلوگیری از تبدیل همدلی به گسست
دبیر ستاد فرهنگی و اجتماعی زنان و خانواده شورای عالی انقلاب فرهنگی تأکید کرد: این درهمتنیدگی اجتماعی باید تحت هر شرایطی حفظ شود و برای قوام سبک زندگیای که خودمان انتخاب کردهایم، باید مراقبت کنیم.
دکتر فرهمندپور ادامه داد: باید مراقب باشیم هر چیزی که میتواند این شباهتها را به مفارقت تبدیل کند و این همدلیها را به گسست دلها بکشاند، به یک آسیب تبدیل نشود؛ زیرا چنین اتفاقی به سبک زندگیای که در اینجا انتخاب کردهایم آسیب خواهد زد.
وی با بیان اینکه حفظ همگرایی تنها یکی از وظایف موجود است، گفت: نکته بسیار مهم دیگری که باید مورد توجه قرار گیرد، توسعه، ترویج و انتقال این سبک زندگی و گسترده کردن مرزهای جغرافیایی آن است.
دکتر فرهمندپور با تأکید بر نقش خانواده در گسترش این سبک زندگی اظهار کرد: نخستین جغرافیایی که باید این جریان در آن شکل بگیرد، خانههای ماست.
وی افزود: یکی از مهمترین کارکردهای خانواده، انتقال بیننسلی ارزشهاست و اگر نتوانیم در خانه و خانواده خود، مرزهای جغرافیایی این سبک زندگی را گسترش دهیم و جریان ترویج آن را در خانواده دنبال کنیم، در تحقق اهداف خود موفق نخواهیم بود.
دبیر ستاد فرهنگی و اجتماعی زنان و خانواده شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: این سبک زندگی، سبک زندگیای اسلاممحور و ایرانمبناست؛ محوری که یکی از مؤلفههای آن دوست داشتن ایران و متعهد بودن به کشور است.
وی تصریح کرد: اگر نتوانیم هر شب فرد دیگری را همراه و همدل خودمان کنیم و او را با این سبک زندگی جدیدی که شکل گرفته همراه کنیم، افق موفقیت گستردهای در پیش رو نخواهیم داشت.
«جذب حداکثری» و گسترش دامنه سبک زندگی مشترک
دکتر فرهمندپور با اشاره به تأکید امام شهید بر جذب حداکثری گفت: هر اندازه که این سبک زندگی جدید امکان گسترش پیدا کند، ظرفیت بیشتری برای تحقق اهداف آن فراهم میشود و هر فردی که میتوانیم باید به این ارزشها و اولویتها دعوت کنیم، دغدغهمند کنیم و با خود همراه سازیم.
وی ادامه داد: این سبک زندگی باید قابلیت ترویج و گسترش پیدا کند و نباید تفاوتهایی مانند شغل، حرفه، وضعیت حساب بانکی، میزان دارایی یا محل زندگی، اصل این اشتراک و همگرایی را تحتالشعاع قرار دهد.
دبیر ستاد فرهنگی و اجتماعی زنان و خانواده شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به مشاهده این تفاوتها در شهرها و محلههای مختلف اظهار کرد: در شهرهای مختلف و حتی در محلات مختلف یک شهر، تفاوتهای بسیاری را میبینیم، اما آنچه باید مورد توجه قرار گیرد، چیزی است که انسانها را به یکدیگر گره زده است.
فرهمندپور افزود: آن چیزی که ما را به یکدیگر پیوند داده، نگرانیهایی است که اخبار آن را دنبال میکنیم؛ ما از جنگ نمیترسیم و نگرانی ما از اصل جنگ نیست، بلکه از این نگرانیم که عزت ما لکهدار شود و ایران ما سربلند نباشد.
وی ادامه داد: نگرانیم که این پرچم برافراشته نماند. همین اولویتبندیهاست که ما را به یکدیگر گره زده است و بنابراین باید این ارزشها و اولویتها را حفظ کنیم و در عین حال برای ترویج آنها تلاش کنیم.
دکتر فرهمندپور با تأکید بر ضرورت توسعه جغرافیای این سبک زندگی گفت: باید این ارزشها و اولویتها را در جغرافیای خانواده، جغرافیای محل، جغرافیای شهر و انشاءالله در جغرافیای جهان ترویج کنیم.
وی اظهار کرد: امروز اگر خبرها، فیلمها و کلیپها را میبینیم، این امکان وجود دارد که انسانهایی در نقاط مختلف جهان نیز در این انتخابها و اولویتها با ما همراه شوند.
دبیر ستاد فرهنگی و اجتماعی زنان و خانواده شورای عالی انقلاب فرهنگی تأکید کرد: اگر فردی با زبان فارسی، عربی یا انگلیسی بتواند در این انتخابها و اولویتها با ما همراه شود، باید این سبک زندگی را ترویج و از آن محافظت کنیم.
نقش خانوادهها و ارتباطات اجتماعی در تداوم این جریان
دکتر فرهمندپور در پایان سخنان خود بار دیگر بر اهمیت خانواده و ارتباطات اجتماعی تأکید کرد و گفت: باید بیش از هر چیز مراقب خانوادههای خود باشیم و این سبک زندگی را در خانوادهها، ارتباطات و مناسبات اجتماعی کوچک خود نیز حفظ کنیم.
وی افزود: فیلمها و محتوای خصوصی و همچنین ارتباطات کوچک ما نیز میتواند در انتقال و گسترش این سبک زندگی نقش داشته باشد و بنابراین نباید از اهمیت این عرصهها غافل شویم.
دبیر ستاد فرهنگی و اجتماعی زنان و خانواده شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به تأکیدات امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری اظهار کرد: همانگونه که امام بزرگوار و رهبر عظیمالشأن انقلاب بر جذب حداکثری و تقویت این پیوندها تأکید داشتهاند، باید تلاش کنیم این جریان روزبهروز تقویت شود و جغرافیای آن گسترش پیدا کند.
دکتر فرهمندپور در پایان خاطرنشان کرد: امیدوارم خداوند، دلها را به یکدیگر نزدیکتر، پرچمها را برافراشتهتر و عزت و عزتطلبی را بیش از پیش رونق دهد و این سبک زندگی مبتنی بر اسلامیت و ایرانیت را گسترش بخشد.
نظر شما