خبرگزاری شبستان-خراسان جنوبی؛ زینب روحانی مقدم- در روزگاری که جنگ فرهنگی بیش از هر زمان دیگری به لایههای مختلف زندگی اجتماعی نفوذ کرده و بخش قابل توجهی از آن در فضای مجازی، شبکههای اجتماعی و از طریق تغییر سبک زندگی دنبال میشود، موضوع هویت دختران و چگونگی حفظ پیوند آنان با ارزشهای دینی و فرهنگی اهمیت ویژهای پیدا کرده است.
نسل نوجوان و جوان امروز در معرض حجم گستردهای از پیامها، تصاویر، سبکهای زندگی و الگوهایی قرار دارد که بسیاری از آنها بدون هیچ مرزبندی و محدودیتی در اختیار مخاطب قرار میگیرند؛ از همین رو، معرفی الگوهای اصیل و در عین حال قابل فهم برای نسل جدید، میتواند نقش مهمی در تقویت هویت و قدرت انتخاب آنان داشته باشد.
در این میان، حضرت فاطمه معصومه(س) به عنوان بانویی عالم، عفیف، باکرامت و اثرگذار، میتوانند الگویی برای دخترانی باشند که در کنار تحصیل، فعالیت اجتماعی و حضور در جامعه، دغدغه حفظ هویت دینی و ارزشهای اخلاقی خود را دارند؛ الگویی که نشان میدهد عفاف و حجاب نه در تقابل با پیشرفت و حضور اجتماعی، بلکه در کنار علم، معرفت و مسئولیتپذیری معنا پیدا میکند.
حجتالاسلام محمد راستگو، امام جمعه شهرستان درمیان، در گفتوگویی تفصیلی با خبرنگار خبرگزاری شبستان به مناسبت سالروز وفات حضرت فاطمه معصومه(س)، با اشاره به هجمههای فرهنگی علیه هویت دختران، بر ضرورت معرفی سیره و شخصیت این بانوی بزرگوار با زبان روز تأکید کرد و گفت: حضرت معصومه(س) میتوانند برای نسل امروز بهویژه دختران نوجوان و جوان، الگویی برای هویت، عفاف، دانش، کرامت و حضور مؤثر اجتماعی باشند.
هویت در اصالت است، نه در تقلید
حجتالاسلام راستگو با بیان اینکه یکی از مهمترین عرصههای جنگ فرهنگی، تلاش برای تغییر هویت نسل جوان است، اظهار کرد: هجمههای فرهنگی تلاش میکنند دختران را با الگوهایی آشنا کنند که گاهی هیچ تناسبی با پیشینه فرهنگی، دینی و هویتی آنان ندارد و به تدریج این تصور را ایجاد میکنند که برای دیده شدن، پذیرفته شدن و موفق بودن باید شبیه الگوهای بیگانه شوند.
وی افزود: در چنین شرایطی، معرفی الگوهای اصیل و ریشهدار اهمیت زیادی دارد و حضرت معصومه(س) یکی از برجستهترین الگوهایی هستند که میتوانند به دختران امروز نشان دهند هویت واقعی انسان در اصالت، معرفت و پیوند با خداوند شکل میگیرد، حضرت معصومه(س) یکی از برجستهترین الگوهایی هستند که میتوانند به دختران امروز نشان دهند هویت واقعی انسان در اصالت، معرفت و پیوند با خداوند شکل میگیرد نه در تقلید از الگوهایی که صرفاً به واسطه شهرت رسانهای مورد توجه قرار گرفتهاند.
امام جمعه شهرستان درمیان ادامه داد: حضرت معصومه(س) الگویی هستند که در وجود ایشان میتوان علم، معرفت، عبادت، عفاف، وقار و کرامت را در کنار یکدیگر مشاهده کرد؛ بنابراین دختر امروز نیز میتواند در مسیر علم و پیشرفت حرکت کند، در جامعه حضور داشته باشد و در عین حال هویت دینی و ارزشهای خود را حفظ کند.
حجت الاسلام راستگو با تأکید بر اینکه نباید میان هویت دینی و پیشرفت اجتماعی تقابل ایجاد کرد، گفت: گاهی در تبلیغات فرهنگی اینگونه القا میشود که برای پیشرفت باید از ارزشهای دینی فاصله گرفت، در حالی که سیره بزرگان دین چنین نگاهی را تأیید نمیکند و شخصیت حضرت معصومه(س) نیز نشان میدهد که معنویت، علم و اثرگذاری اجتماعی میتوانند در کنار یکدیگر قرار گیرند.شخصیت حضرت معصومه(س) نیز نشان میدهد که معنویت، علم و اثرگذاری اجتماعی میتوانند در کنار یکدیگر قرار گیرند.
وی تصریح کرد: امروز یکی از نیازهای جدی دختران نوجوان و جوان این است که بدانند میتوانند خودشان باشند، هویت خود را حفظ کنند، اهل دانش و پیشرفت باشند و در عین حال از چارچوبهای اخلاقی و دینی نیز فاصله نگیرند.
عفاف، قدرت است نه محدودیت
امام جمعه شهرستان درمیان با اشاره به یکی از محورهای جنگ فرهنگی علیه حجاب و عفاف گفت: در بخشی از تبلیغات فرهنگی، حجاب و عفاف به عنوان محدودیت معرفی میشود و تلاش میشود این باور شکل بگیرد که دختر برای رسیدن به آزادی و پیشرفت باید از حجاب و ارزشهای دینی فاصله بگیرد.
وی افزود: در مقابل این نگاه، باید مفهوم عفاف و حجاب را برای نسل جدید به درستی تبیین کرد و نشان داد که عفاف به معنای محدود کردن شخصیت انسان نیست، بلکه میتواند عامل حفظ کرامت، شخصیت و عزت او باشد.
حجت الاسلام راستگو ادامه داد:حضرت معصومه(س) به ما میآموزند که وقار و عفاف، بخشی از شخصیت و کرامت انسان است حضرت معصومه(س) به ما میآموزند که وقار و عفاف، بخشی از شخصیت و کرامت انسان است و انسان مؤمن اجازه نمیدهد ارزش و شخصیت او تابع نگاهها، سلیقهها و معیارهای زودگذر جامعه قرار گیرد.
وی با بیان اینکه حجاب میتواند نماد عزت و انتخاب آگاهانه باشد، اظهار کرد: انسان زمانی که ارزشهای خود را میشناسد، برای انتخاب سبک زندگی نیز آگاهانه تصمیم میگیرد؛ بنابراین حجاب صرفاً یک ظاهر نیست، بلکه میتواند نشانه نوع نگاه انسان به خود، جامعه و رابطهاش با خداوند باشد.
امام جمعه درمیان بیان کرد:حضرت معصومه(س) به دختران امروز میآموزند که نباید شخصیت خود را به سلیقههای گذرا و ارزشهای بیثبات بسپارند حضرت معصومه(س) به دختران امروز میآموزند که نباید شخصیت خود را به سلیقههای گذرا و ارزشهای بیثبات بسپارند، بلکه باید با شناخت درست از خود و ارزشهایشان مسیر زندگی را انتخاب کنند.
حجت الاسلام راستگو همچنین نقش خانواده را در انتقال فرهنگ عفاف مهم دانست و گفت: خانوادهها اگر میخواهند فرزندان خود را به عفاف و حجاب علاقهمند کنند، نباید صرفاً از ادبیات شعاری و دستوری استفاده کنند.
وی افزود: نوجوان امروز نیازمند گفتوگو، استدلال و شنیده شدن است و خانواده باید بتواند درباره چرایی عفاف، حجاب، کرامت انسانی و هویت دینی با فرزند خود صحبت کند و در کنار گفتار، با رفتار خود نیز الگوی مناسبی ارائه دهد.
خانوادهها؛ از شعار تا گفتوگوی صمیمانه
حجت الاسلام راستگو با تأکید بر اینکه تربیت دینی در فضای خانواده شکل میگیرد، اظهار کرد: اگر قرار است فرهنگ عفاف و حجاب در نسل جدید نهادینه شود، باید از خانواده آغاز شود و والدین به جای برخوردهای صرفاً دستوری، زمینه گفتوگوی صمیمانه با فرزندان را فراهم کنند.
وی گفت: دختر نوجوان باید بتواند پرسشهای خود درباره حجاب، عفاف، سبک زندگی و حتی شبهات موجود در فضای مجازی را بدون ترس با خانواده مطرح کند و پاسخهای منطقی و قابل فهم دریافت کند.
امام جمعه شهرستان درمیان افزود: اگر نوجوان پاسخ پرسشهای خود را در خانه دریافت نکند، طبیعتاً فضای مجازی و افراد مختلف میتوانند پاسخهای خود را به او ارائه دهند و در این میان ممکن است پاسخهایی دریافت کند که با واقعیت و ارزشهای فرهنگی و دینی جامعه فاصله داشته باشد.
وی ادامه داد: خانواده باید برای فرزند خود صرفاً نقش ناظر یا تذکردهنده نداشته باشد، بلکه باید نقش همراه، مشاور و الگوی عملی را ایفا کند.
حجت الاسلام راستگو تأکید کرد: معرفی شخصیت حضرت معصومه(س) نیز نباید تنها محدود به ایام وفات یا ولادت ایشان باشد، بلکه باید سیره و سبک زندگی این بانوی بزرگوار در طول سال و متناسب با مسائل روز برای نوجوانان و جوانان تبیین شود.معرفی شخصیت حضرت معصومه(س) نیز نباید تنها محدود به ایام وفات یا ولادت ایشان باشد، بلکه باید سیره و سبک زندگی این بانوی بزرگوار در طول سال و متناسب با مسائل روز برای نوجوانان و جوانان تبیین شود.
وی بیان کرد: زمانی که نوجوان احساس کند یک الگوی دینی میتواند با مسائل زندگی امروز او ارتباط پیدا کند، ارتباط او با آن الگو عمیقتر خواهد شد و پیامهای تربیتی نیز اثر بیشتری خواهد داشت.
حضرت معصومه(س)؛ نقشه راه دختران در بحران هویت
امام جمعه درمیان با اشاره به اهمیت شناخت شخصیت حضرت معصومه(س) برای نسل جدید گفت: امروز بسیاری از نوجوانان با پرسشهایی درباره هویت خود مواجه هستند؛ اینکه چه کسی هستند، چه جایگاهی دارند و قرار است چه مسیری را در زندگی دنبال کنند.
وی افزود:شناخت حضرت معصومه(س) برای نسل امروز مانند داشتن یک نقشه راه در میان یک طوفان است شناخت حضرت معصومه(س) برای نسل امروز مانند داشتن یک نقشه راه در میان یک طوفان است؛ زیرا این شناخت به دختران نشان میدهد که میتوانند در عین پایبندی به ایمان و ارزشهای اخلاقی، اهل علم، دانش، فعالیت اجتماعی و اثرگذاری باشند.
حجت الاسلام راستگو اظهار کرد: حضرت معصومه(س) الگویی هستند که میتوان از شخصیت ایشان برای پاسخ به بحران هویت در نسل نوجوان و جوان استفاده کرد و به دختران نشان داد که هویت دینی با پیشرفت علمی و اجتماعی منافاتی ندارد.
وی ادامه داد: دختر مسلمان میتواند در مسیر تحصیل و دانش حرکت کند، در جامعه حضور داشته باشد، برای آینده خود برنامهریزی کند و در عین حال نسبت به ارزشهای اخلاقی و دینی خود نیز پایبند باشد.
امام جمعه شهرستان درمیان با اشاره به اهمیت ایجاد تعادل میان دنیای مادی و معنوی افزود: سبک زندگی حضرت معصومه(س) تنها در عبادت خلاصه نمیشود، بلکه ابعاد مختلف شخصیت ایشان میتواند برای نسل امروز مورد توجه قرار گیرد.سبک زندگی حضرت معصومه(س) تنها در عبادت خلاصه نمیشود، بلکه ابعاد مختلف شخصیت ایشان میتواند برای نسل امروز مورد توجه قرار گیرد.
وی گفت: باید این پیام به دختران امروز منتقل شود که دین مانع پیشرفت نیست و میتواند در مسیر رشد انسان نقشآفرین باشد؛ به شرط آنکه مفاهیم دینی به زبان قابل فهم و متناسب با نیازهای روز برای آنان تبیین شود.
حجت الاسلام راستگو تأکید کرد: شناخت شخصیت حضرت معصومه(س) میتواند قدرت انتخاب دختران را در مواجهه با الگوهای مختلف افزایش دهد و به آنان کمک کند که هر آنچه را در فضای مجازی میبینند، بدون بررسی و تفکر نپذیرند.
شناخت الگوهای اصیل؛ راه مقابله با الگوهای کاذب
وی با اشاره به نقش فضای مجازی در الگوسازی برای نسل جدید گفت: امروز بسیاری از نوجوانان و جوانان بخش قابل توجهی از زمان خود را در شبکههای اجتماعی سپری میکنند و طبیعی است که این فضا در شکلگیری نگرش، سبک زندگی و حتی تعریف آنان از موفقیت تأثیرگذار باشد.
امام جمعه درمیان افزود: در چنین فضایی، برخی چهرههای مجازی و اینفلوئنسرها به الگوی رفتاری نوجوانان تبدیل میشوند، در حالی که ممکن است سبک زندگی یا ارزشهایی که ترویج میکنند، با هویت فرهنگی و دینی جامعه هماهنگ نباشد.
حجت الاسلام راستگو بیان کرد: برای مقابله با الگوهای کاذب، صرفاً نمیتوان از نوجوان خواست که فضای مجازی را کنار بگذارد، بلکه باید به او قدرت تشخیص داد و این قدرت تشخیص از مسیر شناخت الگوهای اصیل، افزایش سواد رسانهای و تقویت تفکر نقادانه شکل میگیرد.
وی تصریح کرد: دختر نوجوان باید بتواند محتوایی را که در فضای مجازی دریافت میکند بررسی کند و از خود بپرسد که آیا این سبک زندگی واقعاً با ارزشها و اهداف او سازگار است یا صرفاً یک تصویر جذاب و تبلیغاتی است.
امام جمعه شهرستان درمیان ادامه داد: معرفی حضرت معصومه(س) در این عرصه میتواند به عنوان یکی از راههای تقویت قدرت انتخاب دختران مورد توجه قرار گیرد؛ زیرا شناخت یک الگوی اصیل، امکان مقایسه و انتخاب آگاهانه را فراهم میکند.
رسانهها؛ شمشیری دو لبه در میدان هویتسازی
حجت الاسلام راستگو با بیان اینکه رسانهها و فضای مجازی را باید همزمان به عنوان فرصت و تهدید دید، گفت: رسانه مانند یک شمشیر دولبه است؛ اگر درست مورد استفاده قرار گیرد میتواند در معرفی الگوهای دینی و تقویت هویت نسل جدید نقشآفرین باشد و اگر بدون برنامه و محتوای مناسب رها شود، میتواند زمینهساز فاصله گرفتن نوجوانان از الگوهای اصیل شود.
وی افزود:یکی از کارهای مهم رسانهها این است که شخصیت حضرت معصومه(س) را با زبان نسل امروز معرفی کنند و از قالبهای سنتی و تکراری فاصله بگیرند.یکی از کارهای مهم رسانهها این است که شخصیت حضرت معصومه(س) را با زبان نسل امروز معرفی کنند و از قالبهای سنتی و تکراری فاصله بگیرند.
امام جمعه درمیان ادامه داد: استفاده از انیمیشنهای باکیفیت، پادکستهای جذاب، فیلمهای کوتاه، موشنگرافیک، روایتهای داستانی و تولید محتوای خلاقانه میتواند زندگی و شخصیت حضرت معصومه(س) را برای نوجوانان ملموستر کند.
حجت الاسلام راستگو بیان کرد: نباید اجازه دهیم شخصیتهای بزرگ دینی صرفاً در قالب روایتهای تاریخی و مناسبتی معرفی شوند؛ بلکه باید نشان دهیم که سیره آنان چه پاسخی برای مسائل امروز انسان دارد.
وی گفت: برای نمونه، میتوان موضوعاتی مانند مدیریت زمان، تحصیل، عبادت، مسئولیت اجتماعی، ارتباط با خانواده، حفظ کرامت و سبک زندگی را با استفاده از سیره حضرت معصومه(س) برای نسل جدید روایت کرد.
ساخت هویت دیجیتال دختران با روایتهای جذاب دینی
امام جمعه شهرستان درمیان با اشاره به ضرورت حضور فعال جریان فرهنگی مؤمن در فضای مجازی اظهار کرد: اگر در فضای مجازی محتوای جذاب و اثرگذار تولید نکنیم، طبیعتاً مخاطب نوجوان خود را از دست خواهیم داد و میدان برای روایتهای دیگر خالی خواهد ماند.
وی افزود: باید از ظرفیت شبکههای اجتماعی برای ساخت هویت دیجیتال دختران استفاده کرد؛ به این معنا که محتوای دینی و فرهنگی نیز بتواند با زبان، تصویر، ادبیات و قالبهای مورد علاقه نسل جدید در این فضا حضور داشته باشد.
حجت الاسلام راستگو تأکید کرد:معرفی حضرت معصومه(س) نباید صرفاً به چند جمله درباره ولادت یا وفات ایشان محدود شود، بلکه باید روایتهایی تولید شود که نشان دهد این بانوی بزرگوار چه پیامی برای دختر امروز دارد معرفی حضرت معصومه(س) نباید صرفاً به چند جمله درباره ولادت یا وفات ایشان محدود شود، بلکه باید روایتهایی تولید شود که نشان دهد این بانوی بزرگوار چه پیامی برای دختر امروز دارد و چگونه میتوان از سیره ایشان در زندگی روزمره الهام گرفت.
وی ادامه داد: فضای مجازی میتواند بستری برای انتشار روایتهای درست، زیبا و حماسی از زندگی حضرت معصومه(س) باشد؛ روایتهایی که در آنها دین به عنوان یک مفهوم خشک و دور از زندگی معرفی نشود، بلکه زیبایی، معنویت، کرامت و اثرگذاری آن برای مخاطب امروز به تصویر کشیده شود.
امام جمعه درمیان خاطرنشان کرد: اگر رسانهها، خانوادهها، مدارس، مراکز فرهنگی و مجموعههای دینی در معرفی الگوهای اصیل به نسل جدید همافزا عمل کنند، میتوان زمینهای فراهم کرد که دختران نوجوان و جوان در برابر موجهای فرهنگی و الگوهای تحمیلی، از قدرت انتخاب و هویت روشنتری برخوردار باشند.
حجت الاسلام راستگو در پایان گفت: امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند آن هستیم که سیره حضرت معصومه(س) را از کتابها و مناسبتها به متن زندگی نسل جدید بیاوریم و با زبان قابل فهم برای دختران امروز روایت کنیم؛ چراکه شناخت الگوهای اصیل میتواند مسیر هویتیابی، عزتمندی و انتخاب آگاهانه را برای نسل جوان هموارتر کند.
نظر شما