به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از یاسوج، مسجد در فرهنگ دینی مردم، تنها بنایی برای اقامه نماز نیست، گاهی تاریخ یک محله و حتی بخشی از هویت یک شهر را میتوان در دیوارهای آن جستوجو کرد.
مسجد جامع صاحبالزمان(عج) یاسوج نیز از همین جنسبوده که بیش از نیم قرن از حضورش در مرکز شهر میگذرد و در این سالها، علاوه بر برگزاری برنامههای عبادی، به بستری برای فعالیتهای فرهنگی، تربیتی، هنری، اجتماعی و جهادی تبدیل شده است.
بنای اولیه مسجد صاحبالزمان(عج) یاسوج به سال ۱۳۴۳ بازمیگردد که سالها تنها مسجد شهر و حتی منطقه بود و در سالهای بعد، ضرورت توسعه مسجد مطرح شد و با آغاز عملیات تخریب بنای قدیمی و ساخت بنای جدید، فصل دیگری از تاریخ این مسجد شکل گرفت.
در این مسیر، مشارکت مردم و خیرین نقش تعیینکنندهای داشت و اهدای دو باب مغازه و سه واحد مسکونی با مجموع مساحت ۸۰۰ مترمربع به پروژه مسجد، تنها بخشی از کمکهایی بود که برای توسعه این مجموعه انجام گرفت و نشان داد پیوند مردم با مسجد، فراتر از حضور در صفوف نماز است.
روایت ستار کرمیزاده از نیم قرن همراهی با مسجد
رئیس هیئت امنای مسجد جامع صاحبالزمان(عج) یاسوج، درباره سابقه و روند توسعه این مسجد، گفت: برنامههای نماز جماعت حتی در دوران ساختوساز نیز تعطیل نشد و نمازگزاران در شرایط مختلف، گاه در سرما و گرما و حتی درون چادر، امور جاری مسجد و برگزاری نماز جماعت را دنبال میکردند.
«ستار کرمیزاده» که از سال ۱۳۷۴ در حوزه مسائل فرهنگی، فعالیتهای مساجد، امور مذهبی و هیئتهای مذهبی شهر و روستا فعالیت داشته، درباره پیشینه مسجد میگوید: بنای قدیمی مسجد حدود ۶۰۰ مترمربع وسعت داشت و با توجه به قرار گرفتن مسجد در مرکز استان و شناخته شدن آن به عنوان مسجد جامع و مسجد امام زمان(عج)، ضرورت توسعه آن مطرح شد.
کرمیزاده ادامه میدهد: حدود سال ۱۳۷۴ و در دوره مرحوم حجتالاسلام مجیدی مشهدی، امام جمعه وقت یاسوج و مهندس رجا، استاندار وقت، عملیات تخریب بنای قدیمی با هدف ساخت و توسعه مسجد جدید انجام گرفت.
به گفته وی، در ادامه مسیر و با ایجاد برخی مشکلات، پیگیریهایی برای پیشبرد طرح انجام شد و جمعی از بزرگان و معتمدان شهر در دفتر امام جمعه وقت گردهم آمدند تا درباره روند ساختوساز و ضرورت همراهی مردم و خیرین گفتوگو شود.
رئیس هیئت امنای مسجد جامع صاحبالزمان(عج) یاسوج معتقد است استمرار فعالیتهای مسجد در سالهای ساختوساز، همراهی نمازگزاران و کمک خیرین نشان داد که مسجد فقط یک ساختمان نیست، بلکه مجموعهای از ایمان، مشارکت و همدلی مردم است.
وی اظهار میکند: امروز نیز این مسجد در کنار برنامههای عبادی، مجموعهای از فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی از هیئتهای مذهبی و کانون فرهنگی گرفته تا پایگاه بسیج، مرکز نیکوکاری و مؤسسه خیریه را در خود جای داده است.
مسجدی که جوانان را در خود نگه داشت
یکی از ویژگیهای قابل توجه مسجد جامع صاحبالزمان(عج) یاسوج، توجه به نوجوانان و جوانان است که در فعالیتهای پایگاه مقاومت بسیج و مجموعههای فرهنگی مسجد نیز خود را نشان داده اند.
فرمانده پایگاه مقاومت بسیج مسجد جامع صاحبالزمان(عج) یاسوج درباره فعالیتهای این پایگاه میگوید: در سالهای اخیر برنامههای متنوعی در مسجد اجرا شده که یکی از محورهای اصلی آن، جذب جوانان و نوجوانان و فراهم کردن زمینه حضور و مشارکت آنان در فعالیتهای مسجد بوده است.
«داریوش داور» برگزاری حلقههای تربیتی صالحین، جلسات قرآنی، اردوهای زیارتی و سیاحتی و برنامههای فرهنگی را از جمله فعالیتهای پایگاه عنوان میکند و میافزاید: اردوهای زیارتی به مشهد مقدس، شلمچه در قالب راهیان نور و همچنین اردوهای دروناستانی برگزار شده است.
وی ادامه میدهد: در حوزه فرهنگی نیز برنامههایی مانند تشکیل گروه سرود و برگزاری مسابقات ورزشی برای نوجوانان و جوانان دنبال شده و مسابقات تنیس و فوتسال و برنامههای تفریحی از جمله استفاده از استخر نیز برای این گروه سنی برگزار شده است.
فرمانده پایگاه مقاومت بسیج مسجد جامع صاحبالزمان(عج) یاسوج گفت: هدف این فعالیتها، صرفاً پر کردن اوقات فراغت نیست، بلکه مسجد تلاش کرده با ایجاد یک مجموعه متنوع از برنامههای فرهنگی، تربیتی، ورزشی و تفریحی، ارتباط نوجوان و جوان با مسجد را حفظ و تقویت کند.
داور بیان کرد: پایگاه مقاومت بسیج مسجد جامع صاحبالزمان(عج) یاسوج نیز در چند سال متوالی عنوان پایگاه نمونه کشوری را کسب کرده است.
ثمره این حضور را میتوان در سرنوشت بسیاری از جوانان مسجد نیز دید، افرادی که امروز در دستگاههای دولتی، نهادهای مختلف و حوزههای علمیه مشغول فعالیت هستند.
بر اساس آمار ارائهشده از طرف متولیان این مسجد، ۱۴ طلبه و ۱۰ قاضی در کنار شمار قابل توجهی از کارکنان و مدیران دستگاههای اجرایی، از جمله نیروهایی هستند که سابقه حضور و فعالیت در این مسجد را داشتهاند.
«پسران خورشید»؛ وقتی مسجد به خانه سرود تبدیل میشود
فعالیت فرهنگی مسجد جامع صاحبالزمان(عج) تنها به برنامههای مذهبی محدود نمانده و عرصه هنر نیز در این مجموعه جایگاه ویژهای پیدا کرده است.
گروه سرود «پسران خورشید» یکی از شناختهشدهترین مجموعههای فرهنگی و هنری فعال در مسجد است که طی سالهای فعالیت خود، عناوین برتر کشوری را به دست آورده است.
«امیرحسین فرجی»، عضو این گروه، درباره ارتباط اعضای گروه با مسجد میگوید: فضای مسجد برای تمرین سرود مورد استفاده قرار میگیرد و اعضای گروه در کنار تمرینهای سرود، برای مطالعه درسها و مطالب کنکور نیز از این فضا استفاده میکنند.
مدیر مجموعه فرهنگی و هنری «پسران خورشید» و فعال فرهنگی و هنری، مدرس دانشگاه و آموزش و پرورش نیز با اشاره به سابقه این مجموعه، اظهار میکند: گروه «پسران خورشید» حدود ۱۸ سال است که به صورت تخصصی در حوزه سرود فعالیت میکند.
به گفته «پیمان جمشیدی»، این مجموعه در سالهای فعالیت خود افتخارات مختلفی از جمله تولید نخستین آلبوم موسیقی رضوی کشور، کسب عنوان برتر جشنواره «مدرسه عشق» و حضور در جشنواره بینالمللی فجر را به دست آورده است.
جمشیدی میافزاید: حدود ۵۰۰ نوجوان دختر و پسر در قالب گروههای «بچههای بهشت»، «پسران خورشید» و «دختران آفتاب» در این مجموعه فعالیت دارند.
وی مسجد صاحبالزمان(عج) را یک پایگاه فرهنگی و هنری در استان کهگیلویه و بویراحمد میداند و میگوید: «خانه سرود استان» به عنوان نخستین و تخصصیترین خانه سرود استان نیز در همین مسجد و مرکز فرهنگی فعالیت میکند.
این بخش از فعالیت مسجد، تصویری متفاوت از کارکردهای آن ارائه میدهد که نوجوان برای تمرین سرود وارد مسجد میشود، اما در کنار فعالیت هنری، با فضای فرهنگی و اجتماعی مسجد نیز پیوند برقرار میکند.
از کارگاه بانوان تا خدمت به نیازمندان
فعالیتهای مسجد جامع صاحبالزمان(عج) به نوجوانان و برنامههای فرهنگی محدود نیست، بلکه کارگاه صنایعدستی بانوان نیز در این مجموعه فعال است و بانوان با تولید محصولات دستی، بخشی از درآمد خود را به دست میآورند.
درآمد این کارگاه علاوه بر کمک به بانوان فعال در آن، بخشی نیز برای حمایت از نیازمندانی که به مسجد مراجعه میکنند اختصاص مییاب که فعالیت اقتصادی، توانمندسازی و خدمت اجتماعی را در کنار یکدیگر قرار داده است.
مرکز نیکوکاری و مؤسسه خیریه مسجد نیز در همین مسیر فعالیت دارند و کمک به نیازمندان بخشی از برنامههای اجتماعی مجموعه را تشکیل میدهد.
مسجدی که خاطرات انقلاب و دفاع مقدس را در خود دارد
برای شناخت نقش مسجد جامع صاحبالزمان(عج)، نمیتوان از گذشته آن و خاطرات نسلی که در سالهای انقلاب و دفاع مقدس در این مسجد حضور داشتهاند، عبور کرد.
«یدالله شاهمرادی»، متولد ۱۳۳۵ و از پیشکسوتان مسجد، از سالهای کودکی خود در این مکان خاطره دارد و میگوید: از دوران کودکی در مسجد حضور داشتم و همراه پدرم در برنامههای مسجد و پای منبر واعظان شرکت میکردم و فعالیتهای فرهنگی خود را از همین مسجد آغاز کردم.
شاهمرادی از روزهای انقلاب نیز یاد میکند و میافزاید: در دوران انقلاب اسلامی، اعلامیههای امام خمینی(ره) را در همین مسجد توزیع میکردیم و مردم را نسبت به انقلاب و حوادث آن دوران آگاه میکردیم و پس از آن نیز در راهاندازی پایگاههایی از جمله بسیج در مسجد نقش داشتیم.
وی ادامه میدهد: در سال ۱۳۵۸ از همین مسجد به عنوان بسیجی به کردستان اعزام شدم و پیش از آغاز جنگ تحمیلی در آن منطقه حضور داشتم و پس از آغاز جنگ در سال ۱۳۵۹ نیز از همین مسجد برای حضور در جبهههای جنوب اعزام شدیم.
به گفته این پیشکسوت، مسجد صاحبالزمان(عج) در آن سالها پایگاه مناسبی برای جوانان بود و بسیاری از جوانانی که در آن دوران در مسجد فعالیت داشتند، همچنان حضور دارند و تعدادی نیز به شهادت رسیدهاند.
در کارنامه ایثارگری مرتبط با این مسجد نیز از تقدیم ۶ شهید در دوران دفاع مقدس و وجود ۵۰ جانباز و ایثارگر و ۲ آزاده سرافراز یاد شده است.
هیئتهایی که مناسبتها را به اجتماع مردم پیوند میزنند
دو هیئت مذهبی «ابوالفضل عباس(ع)» و «المهدی(عج)» نیز در مسجد جامع صاحبالزمان(عج) فعالیت دارند و در مناسبتهای مختلف مذهبی برنامه برگزار میکنند.
مراسم عزاداری، جشنها، مولودیخوانی و آیینهای ولادت ائمه اطهار(ع) از جمله برنامههای این هیئتهاست که متناسب با مناسبت، در مسجد و گاهی در فضای بیرونی برگزار میشود.
در مناسبتهای اجتماعی نیز مسجد حضور خود را در بین مردم حفظ کرده و برگزاری برنامههایی به یاد شهدای خدمت، توزیع نان نذری در سطح شهر، غبارروبی قبور شهدا و برپایی موکب مقابل مسجد، بخشی از این فعالیتها بوده است.
مهدویت؛ محور دیگری برای گفتوگو با نسل جدید
مسجد جامع صاحبالزمان(عج) در کنار برنامههای مناسبتی، میزبان جلسات آموزشی در حوزه مهدویت است.
مدرس دورههای مباحث مهدویت درباره این برنامه، میگوید: نخستین جلسه سلسله مباحث مهدویت در آبانماه سال ۱۴۰۳ در مسجد برگزار شد و این برنامه اکنون روزهای یکشنبه ادامه دارد.
به گفته حجتالاسلام«سیدمهدی طباطبایی»، نخستین مرحله این مباحث به «مهدیشناسی» اختصاص یافته و تلاش میشود شناخت درست و عمیقتری از امام زمان(عج) و جایگاه ایشان در معارف مهدوی ارائه شود.
روایت امام جماعت از سه سال فعالیت با نوجوانان
امام جماعت مسجد جامع صاحبالزمان(عج) یاسوج، نیز از سال ۱۴۰۱ در این مسجد اقامه نماز ظهر و عصر و مغرب و عشا را بر عهده دارد و حجت الاسلام نورالدینی نیز نماز صبح را اقامه میکند.
«حجتالاسلام علیاکبر جهان پناه» در کنار اقامه نماز جماعت، مربی حلقه صالحین شهید آیتالله صدیقینژاد نیز هست که روزهای چهارشنبه در مسجد برگزار میشود و نوجوانان، مخاطبان اصلی آن هستند.
جهان پناه درباره محتوای این جلسات میگوید: در سه سال گذشته تلاش شده مباحث اعتقادی و دینی از اصول دین آغاز شود و پس از آن، فروع دین و موضوعات مهم اخلاقی و عبادی برای نوجوانان تبیین شود.
به گفته وی، این جلسات با استقبال نوجوانان همراه بوده و تلاش میشود مطالب دینی متناسب با نیاز و درک این گروه سنی ارائه شود تا ارتباط آنان با معارف دین عمیقتر شود.
این مبلغ دینی که سالها در حوزه علمیه قم به تحصیل علوم دینی پرداخته، درباره بازگشت خود به عرصه تبلیغ میگوید: پس از سالها تحصیل در حوزه علمیه قم، در راستای وظیفه تبلیغ احکام شرع و ترویج معارف دین به شهرستان محل تولد خود بازگشته تا در عرصه تبلیغ و تبیین معارف دینی انجام وظیفه کند.
وی ابراز امیدواری میکند این مسیر با توکل و ثابتقدمی ادامه یابد و برنامههای آموزشی مسجد بتواند در تربیت نسل نوجوان و جوان اثرگذار باشد.
تفسیر قرآن؛ حلقهای برای پیوند خانواده با معارف دینی
جلسات عمومی تفسیر قرآن کریم نیز روزهای یکشنبه با حضور نماینده ولیفقیه در استان کهگیلویه و بویراحمد در مسجد جامع صاحبالزمان(عج) برگزار میشود.
در این جلسات، آیات قرآن کریم با موضوعات مرتبط با زندگی فردی و خانوادگی مورد توجه قرار میگیرد.
در کنار این برنامه، جلسات دعای کمیل، ندبه و توسل، زیارت عاشورا، اردوهای زیارتی و سیاحتی، اردوهای دروناستانی و برنامههای جهادی نیز در طول سال دنبال میشود.
در اردوهای جهادی، خدمات پزشکی، دندانپزشکی و عمرانی در مناطق محروم ارائه شده که نشان میدهد فعالیت مسجد تنها به فضای داخل آن محدود نمیشود و میتواند در متن زندگی مردم و مناطق نیازمند نیز امتداد پیدا کند.
مسجدی با یک تجربه چندنسلی
روایت مسجد جامع صاحبالزمان(عج) یاسوج در نهایت روایت یک ساختمان یا حتی یک مجموعه برنامه نیست، بلکه روایت چند نسل از مردمی است که بخشی از زندگی دینی، فرهنگی و اجتماعی خود را در این مسجد سپری کردهاند.
نسلی که در روزهای انقلاب اعلامیه توزیع میکرد و از مسجد راهی جبهه میشد، امروز جای خود را به نسلی داده که در حلقههای تربیتی، گروههای سرود، فعالیتهای ورزشی، جلسات قرآن و مباحث مهدویت حضور دارد.
از سوی دیگر، فعالیت بانوان در کارگاه صنایعدستی، خدمات مرکز نیکوکاری و مؤسسه خیریه، اردوهای جهادی و برنامههای هیئتهای مذهبی، دامنه حضور مسجد را از محراب و شبستان به محله و جامعه کشانده است.
شاید همین پیوند بین گذشته و امروز است که مسجد جامع صاحبالزمان(عج) یاسوج را به یکی از نمونههای قابل توجه از استمرار نقش مسجد در زندگی اجتماعی مردم تبدیل کرده که در بیش از نیم قرن، هم خاطرات یک نسل را در خود نگه داشته و هم تلاش کرده برای نسل بعدی، برنامه و میدان حضور ایجاد کند.
نظر شما