به گزارش خبرنگار دین و اندیشه خبرگزاری شبستان؛ آیین اختتامیه نخستین همایش ملی «حکمرانی و تنظیمگری فضای مجازی» صبح امروز (چهارشنبه، ۲۵ شهریور) با حضور حجتاسلام «عبدالحسین خسروپناه»، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، آیت الله «علیاکبر رشاد»، رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، دکتر «سعیدرضا عاملی» دبیر پیشین شورای عالی انقلاب فرهنگی و رئیس دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران، دکتر «سیدابوالحسن فیروزآبادی»، رئیس پیشین مرکز ملی فضای مجازی، دکتر «سید محمدامین آقامیری»، رئیس مرکز ملی فضای مجازی و تنی چند از اندیشمندان و پژوهشگران فضای مجازی در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی برگزار شد.
رهبر شهید «زیست جهان» نوینی در حکمرانی ایجاد کردند
حجت الاسلام خسروپناه در این همایش با تبریک سالروز ولادت حضرت عبدالعظیم(ع) و تشکر از پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی به دلیل ورود به مسائل نوظهور، اظهار داشت: حکمرانان و تصمیمگیران جامعه برای اتخاذ تصمیمات درست باید پشتوانه علمی داشته باشند. رهبر شهید در بحث حکمرانی، یک نگاه راهبردی داشتند و «زیستجهانِ نوینی» در حکمرانی ایجاد کردند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: فصای مجازی یک فناوری صرف یا ابزارهای ارتباطی صرف نیست بلکه بخشی از واقعیت زندگی انسان معاصر است که همه عرصه های زندگی بشر را دربر گرفته و به یک معنا هویت سازی می کند. لذا گستره آن نه تنها یک «زیست جهان جدید» ایجاد کرده بلکه هویت ما را نیز تغییر داده است.
خسروپناه با بیان این که در آینده حتما ابزارهای سنتی امروز، کنار خواهد رفت و فناوری جدید جایگزین می شود، گفت: از همین رو ما ناچار به تنظیمگری فضای مجازی هستیم.
وی تصریح کرد: حکمرانی پنج مرحله را دربر می گیرد شامل؛ سیاستگذاری، تنظیمگری، گفتمانسازی، اجرا و ارزیابی.
شاهد حکمرانی پلتفرمها هستیم
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به پیشینه قانون گذاری فضای مجازی در کشور گفت: آیا ما تا امروز در حوزه مجازی تنظیم گری نداشتیم؟ سال ۸۸ قانون جرایم رایانه ای تنطیم شد اما این قانون پاسخگوی نیازهای امروز و مناسب شرایط امروز ما نیست. چون امروز ما شاهد حکمرانی پلتفرم ها هستیم.
حجت الاسلام خسروپناه خاطرنشان کرد: دوسال پیش سند هوش مصنوعی در شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب و ابلاغ شد. ولی الان که فکر می کنم باید بعد از دوسال در این سند بازنگری کنیم چون سرعت تغییر و پیشرفت در این حوزه بسیار بالاست.
وی تأکید کرد: هوش مصنوعی توسط الگوریتم فعالیت می کند، الگوریتم هم توسط برنامهنویس ها خلق می شود، آنها هم بر اساس ارزش ها، برنامه نویسی می کنند و هوش مصنوعی مانند یک ربات با استفاده از همین الگوریتم ها عمل می کند. بنابراین جایگاه ارزش ها را در اینجا می توان دریافت.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تصریح کرد: ما نیازمند تنطیمگری فعال یا «تنطیمگری حکمی» هستیم در حالی که الان تنطیم گری منفعل داریم. حکمت، پیوند بین عقلانیت و سیاست است. یعنی هر گونه کنترل بر ارایه کنندگان خدمات عمومی که مبتنی بر عقلانیت، فضیلت و خدمت باشد. تنظیمگری یعنی یک برنامه ریزی بر اساس این عناصر که باید با «انسان شناسی» و «فناوری» همراه باشد.
حجت الاسلام خسروپناه در ادامه، به اصول کلی در حکمرانی فضای مجازی اشاره کرد و اصل اول را «کرامت انسان» برشمرد و گفت: انسان را در فضای مجازی نباید «کالا» دید. اصل دوم «عدالت» است. یعنی توان پردازشی، دسترسی به زیرساخت های هوشمند برای همگان. در بهره مندی از زیرساخت های هوشمند باید مناطق محروم را ببینیم آنها هم باید بتوانند از زیر ساخت های هوشمند استفاده کننند.
بین حقوق فردی و خیر عمومی باید نسبت عاقلانه وجود داشته باشد
اصل سومی که خسروپناه از آن نام برد «آزادی» بود. وی درباره این اصل گفت: آزادی به معنای رهاشدگی و نفی مسئولیت نیست. درست است که هر فردی، حقوقی دارد اما بین حقوق فردی و خیر عمومی باید نسبت عاقلانه وجود داشته باشد.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی خاطرنشان کرد: اصل دیگر در این زمینه، اصل «سریان از تولید تا مصرف» است. یعنی تنظیم گری منفعل نباشد. باید به الگوریتم های فضای مجازی و ارزش های حاکم بر این الگوریتم ها توجه داشته باشیم. رشته های زیادی در این زمینه نیاز داریم. ما غیر از «مهندسی هوش مصنوعی» به «مدیریت هوش مصنوعی» نیاز داریم.
وی در بخش دیگری از سخنان خود «توجه به گستره حوزه های فضای مجازی» را از جمله اصول حکمرانی در این عرصه دانست و افزود: بحث سلامت دیجیتال، آموزش هوشمند (در آموزش و پرورش) بسیار مهم است. ساختار آموزش پرورش در آینده نزدیک کاملا تغییر خواهد کرد و نیازمند چاره اندیشی است.
شبکه ملی حکمرانی فضای مجازی باید تشکیل شود
اصل دیگری که حجت الاسلام خسروپناه از آن نام برد اصل «هم افزایی دائمی نهادی» بود. وی در این رابطه گفت: ما تعامل سیستمی نداریم. گاهی جلساتی برگزار می شود ولی این به معنای تعامل سیستمی نیست. از جمله اصول دیگر حکمرانی فضای مجازی «استانداردسازی» و «تشکیل شبکه ملی حکمرانی فضای مجازی» است.
وی با اشاره به ضرورت ایجاد شبکه ملی حکمرانی فضای مجازی، خاطرنشان کرد: اخیراً دو پژوهش تحت عنوان «زیست مجازی ایرانیان» و «زیست مجازی کودکان و نوجوانان» انجام شده که آمار تکان دهنده ای به دست می دهد. برخی نوجوانان در روز بیش از ۹ ساعت مشغول فضای مجازی هستند. اصل آخر و به عبارتی مهم ترین اصل و سوال در حکمرانی فضای مجازی این است که سهم دولت و حاکمیت، سهم بخش خصوصی و سهم مردم در این عرصه چقدر است.
نظر شما