به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از زنجان، مریم مصطفوی، پژوهشگر طلبه و برگزیده هجدهمین جشنواره ملی بانوی کرامت، با اشاره به کسب عنوان برگزیده کشوری در این جشنواره اظهار کرد: خدا را شاکرم که این توفیق نصیب من شد و برای من برگزیده شدن در جشنواره بانوی کرامت صرفاً یک عنوان یا رتبه نبود، بلکه بیش از هر چیز نشان داد موضوعی که برای پژوهش انتخاب کردهام، موضوعی ارزشمند و قابل توجه است.
وی علاقه به موضوع، پیگیری، مطالعه و تلاش برای پرداختن به یک مسئله واقعی جامعه را از عوامل موفقیت خود در این جشنواره دانست و افزود: در این پژوهش تلاش کردم فقط درباره زنان صحبت نکنم، بلکه ظرفیتهایی را که زنان میتوانند در شرایط بحرانی برای جامعه ایجاد کنند، مورد بررسی قرار دهم.
مصطفوی با بیان اینکه این موفقیت را حاصل لطف خدا، تلاش شخصی، راهنمایی استادان و حمایت مجموعه مدرسه علمیه میداند، ادامه داد: امیدوارم کسب این عنوان باعث شود با انگیزه بیشتری مسیر پژوهش را ادامه دهم.
انتخاب موضوع نقش زنان در مدیریت بحران
این پژوهشگر طلبه درباره علت انتخاب موضوع «ابعاد و انواع حضور فعال زنان در مدیریت بحران» گفت: موضوع نقش زنان در مدیریت بحران برای من جذاب بود، زیرا هنگام صحبت از بحران معمولاً نگاهها بیشتر به نیروهای امدادی، مدیران و ساختارهای رسمی معطوف میشود، در حالی که زنان در خانواده و جامعه ظرفیت مهمی برای پیشگیری، مقابله و بازسازی پس از بحران دارند.
وی ادامه داد: در جریان مطالعه بیشتر متوجه شدم که زنان میتوانند در زمینههایی همچون ارتباط مؤثر، آموزش، حمایت روانی، ایجاد همبستگی اجتماعی و حتی تصمیمگیری نقشآفرین باشند و همین مسئله موجب شد ابعاد مختلف این موضوع را بررسی کنم.
مصطفوی با اشاره به مسئله اصلی پژوهش خود بیان کرد: با وجود ظرفیتهای قابل توجه زنان، حضور و مشارکت آنان در برخی ساختارهای تصمیمگیری و مدیریت بحران هنوز متناسب با ظرفیت واقعی آنان نیست.
وی افزود: مدیریت بحران تنها به زمان وقوع حادثه محدود نمیشود، بلکه مراحل مختلفی از پیشگیری و آمادگی تا پاسخ و بازسازی را دربرمیگیرد و زنان میتوانند در تمام این مراحل نقش داشته باشند؛ بنابراین اگر به دنبال جامعهای تابآورتر هستیم، باید از ظرفیت همه اعضای جامعه، از جمله زنان، استفاده کنیم.
مشارکت زنان موجب تقویت تابآوری اجتماعی میشود
پژوهشگر طلبه زنجانی، حضور زنان در ساختارهای تصمیمگیری و مدیریتی بحران، آموزش و توانمندسازی زنان، رفع موانع فرهنگی و ساختاری، نقش زنان در بازسازی اجتماعی پس از بحران و تأثیر مشارکت آنان بر تابآوری اجتماعی را از مهمترین مؤلفههای مورد بررسی در پژوهش خود عنوان کرد.
مصطفوی خاطرنشان کرد: زن را نباید صرفاً به عنوان فردی که در زمان بحران نیازمند حمایت است دید، بلکه باید او را به عنوان یک ظرفیت و کنشگر مؤثر در مدیریت بحران نیز مورد توجه قرار داد.
وی درباره فاصله میان ظرفیت واقعی زنان و میزان نقشآفرینی آنان در مدیریت بحران گفت: محدودیت فرصتهای مدیریتی، برخی نگرشهای سنتی، موانع ساختاری و کمبود آموزشهای تخصصی از جمله عواملی است که میتواند در این زمینه مؤثر باشد.
این پژوهشگر ادامه داد: راهکار مورد تأکید در پژوهش، توانمندسازی واقعی زنان است؛ یعنی علاوه بر صحبت از مشارکت زنان، باید زمینه آموزش تخصصی، افزایش مهارت، ایجاد فرصتهای برابر و حضور آنان در فرآیندهای تصمیمگیری فراهم شود.
وی تصریح کرد: آموزش در حوزههایی مانند امداد، مدیریت منابع، تصمیمگیری اضطراری و بازسازی میتواند زنان را از یک ناظر منفعل به یک کنشگر فعال تبدیل کند.
نقش زنان در مدیریت بحران از خانواده آغاز میشود
مصطفوی با بیان اینکه مهمترین یافته پژوهش، توجه به نقش زنان در خانواده و جامعه محلی در کنار ساختارهای رسمی است، گفت: نقش زنان در مدیریت بحران فقط به سازمانها و ساختارهای رسمی مربوط نمیشود، بلکه از خانواده و جامعه محلی آغاز میشود.
وی افزود: زن در خانواده میتواند در آموزش، ایجاد آرامش، انتقال اطلاعات درست، حفظ ارتباط میان اعضای خانواده و مدیریت شرایط سخت نقش مهمی داشته باشد.
این پژوهشگر با اشاره به کاربرد این موضوع در زندگی روزمره اظهار کرد: بحران همیشه زلزله یا سیل نیست و گاهی یک بحران اقتصادی، اجتماعی یا خانوادگی است. اگر زن خانواده مهارت تصمیمگیری، ارتباط مؤثر و مدیریت شرایط سخت را داشته باشد، میتواند به حفظ آرامش و انسجام خانواده کمک کند.
مسئلهشناسی؛ مهمترین مهارت پژوهشگر حوزوی
مصطفوی درباره مهمترین مهارت مورد نیاز یک پژوهشگر حوزوی گفت: اگر بخواهم تنها یک مهارت را انتخاب کنم، «مسئلهشناسی» را مهمترین مهارت میدانم.
وی ادامه داد: پژوهشگر باید بتواند مسئله واقعی جامعه را ببیند و درباره آن سؤال درست مطرح کند. صرفاً جمعآوری مطالب و کنار هم قرار دادن آنها، پژوهش مسئلهمحور ایجاد نمیکند.
این پژوهشگر طلبه، مطالعه دقیق، صبر، قدرت تحلیل و استفاده صحیح از منابع را از دیگر الزامات فعالیت پژوهشی عنوان کرد و گفت: پژوهشگر حوزوی باید بتواند میان دانش حوزوی و نیازهای واقعی جامعه ارتباط برقرار کند.
ضرورت حرکت پژوهشهای حوزوی از موضوعمحوری به مسئلهمحوری
وی درباره راهکار تبدیل پژوهشهای حوزوی از مقاله و نوشته علمی به راهحل مسائل جامعه اظهار کرد: مهمترین تغییر، حرکت از «موضوعمحوری» به سمت «مسئلهمحوری» است.
مصطفوی افزود: پیش از اینکه بگوییم میخواهم درباره موضوع خاصی مقاله بنویسم، باید ببینیم جامعه با چه مسئلهای مواجه است و پژوهش ما قرار است چه مشکلی را حل کند.
وی بر ضرورت تقویت ارتباط میان پژوهشگران، مراکز تصمیمگیری، نهادهای اجتماعی و گروههای مردمی تأکید کرد و گفت: نتایج پژوهش نباید فقط در کتابخانه باقی بماند و باید زمینهای فراهم شود تا یافتههای علمی وارد میدان عمل شود.
این پژوهشگر با اشاره به پژوهش خود گفت: در موضوع مدیریت بحران نیز برای ورود نتایج پژوهش به میدان عمل، باید آموزشهای مدیریت بحران برای زنان، شبکههای مشارکت اجتماعی و فرصت حضور زنان در فرآیندهای تصمیمگیری تقویت شود.
توصیه به طلاب علاقهمند به پژوهش
مصطفوی در توصیه به طلابی که به پژوهش علاقهمند هستند اما موضوع مشخصی ندارند، گفت: لازم نیست یک طلبه از همان ابتدا به دنبال موضوعی بسیار بزرگ و پیچیده باشد، بلکه بهتر است از یک دغدغه واقعی شروع کند.
وی ادامه داد: طلبه باید ببیند در خانواده، مدرسه، جامعه یا محیط اطرافش چه مسئلهای وجود دارد که برای او سؤال ایجاد کرده است؛ سپس مطالعه اولیه انجام دهد و بررسی کند که درباره آن موضوع چه کارهایی انجام شده و چه خلأهایی وجود دارد.
این پژوهشگر طلبه خاطرنشان کرد: پژوهش زمانی میتواند اثرگذار باشد که از یک دغدغه واقعی آغاز شود، مسئله بهدرستی شناسایی شود و پژوهشگر تلاش کند میان یافتههای علمی و نیازهای جامعه ارتباط برقرار کند.
نظر شما