خبرگزاری شبستان ـ جنوب کرمان، مهدیه شعبانی؛ کتابخانه فقط چند قفسه پر از کتاب و چند میز و صندلی نیست بلکه گاهی یک کتابخانه میتواند آغاز یک رؤیا باشد، جایی که کودک روستایی برای نخستین بار پنجرهای به جهانهای ناشناخته باز میکند، نوجوانی پاسخ پرسشهایش را در میان صفحات کتاب پیدا میکند و خانوادهای ساعتی از هیاهوی روزمره فاصله میگیرد و در سکوت یک کتاب، فرصت اندیشیدن پیدا میکند.
اما این فرصت فرهنگی، در همه نقاط جنوب کرمان به یک اندازه در دسترس نیست هنوز هستند اهالی مناطقی که برای دسترسی به یک فضای مناسب مطالعه و منابع کتابخانهای، باید مسیری طولانی را طی کنند مناطقی که کمبود زیرساخت فرهنگی در آنها تنها یک خلأ در نقشه شهر نیست بلکه بخشی از زندگی روزمره مردمی است که سهمی برابر از امکانات فرهنگی میخواهند.
در جیرفت، شهری که سالهاست نیازمند یک کتابخانه مرکزی در شأن ظرفیتهای فرهنگی منطقه است اکنون اما این مطالبه در مسیر تازهای قرار گرفته است، ساختمانی در محله سرجاز که از سوی ادارهکل راه و شهرسازی واگذار شده، قرار است با پیگیری های مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی جنوب کرمان تجهیز و به کتابخانه مرکزی جنوب استان کرمان تبدیل شود، کتابخانهای که هدف آن تنها پر کردن قفسهها نیست بلکه قرار است بخشی از کمبود زیرساختهای فرهنگی جیرفت را جبران کند.
ماجرا اما به جیرفت ختم نمیشود، همزمان با پیگیری تجهیز کتابخانه مرکزی جنوب کرمان، در روستای هادیآباد عنبرآباد نیز اتفاقی متفاوت رقم خورده است، مردم خودشان دست به کار شدهاند، فضایی را برای کتاب و مطالعه فراهم کردهاند و نخستین «خانه خوانش کتاب» کشور در این روستا شکل گرفته است تجربهای که میتواند معنای دیگری از مشارکت مردم در فرهنگ را به نمایش بگذارد.
این دو اتفاق در ظاهر دو روایت جدا از هماند، یکی در مرکز یک شهرستان و دیگری در یک روستا، یکی در مسیر تجهیز یک زیرساخت بزرگ و دیگری برخاسته از مشارکت مردم اما هر دو یک نقطه مشترک دارند، تلاش برای این که کتاب و مطالعه از فضاهای محدود و متمرکز فاصله بگیرد و سهم بیشتری از مردم جنوب کرمان به آن دسترسی داشته باشند.
حجتالاسلام سید احمد حسینی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان از جنوب کرمان با اشاره به پیگیریهای انجامشده برای راهاندازی این کتابخانه مرکزی جنوب کرمان، گفت: در این راستا، ساختمانی از سوی ادارهکل راه و شهرسازی واگذار شده و قرار است از این ظرفیت برای راهاندازی کتابخانه مرکزی جنوب استان کرمان استفاده شود.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی جنوب کرمان افزود: پیگیری تجهیز این کتابخانه در دستور کار قرار دارد، هدف این است که این مجموعه به عنوان کتابخانه مرکزی جنوب استان کرمان، به یک کتابخانه مدرن و مجهز تبدیل شود چرا که ظرفیت فعلی کتابخانه در جیرفت پاسخگوی نیاز مردم نیست و ضرورت دارد زیرساخت مناسبتری برای ارائه خدمات کتابخانهای و فرهنگی ایجاد شود.
وی با اشاره به وضعیت زیرساختهای فرهنگی و کتابخانهای در جنوب کرمان، بیان کرد: در شهرستانهای دیگر، با توجه به ایجاد مجتمعهای فرهنگی و هنری، بخشی از نیاز اصحاب فرهنگ، هنر، رسانه و کتاب پاسخ داده شده است اما جیرفت از نظر زیرساخت با کمبود بیشتری مواجه است و ایجاد کتابخانه مرکزی میتواند بخشی از این نیاز را برطرف کند.
موضوع فقط ایجاد یک ساختمان نیست بلکه آنچه در این طرح دنبال میشود، ایجاد یک کتابخانه مرکزی مدرن و مجهز برای جنوب استان است، فضایی که بتواند پاسخگوی نیاز مطالعاتی و فرهنگی مردم باشد.
حجت الاسلام حسینی با اشاره به سیاستهای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در زمینه توسعه فرهنگ مطالعه و عدالت فرهنگی، اظهار کرد: با توجه به پایین بودن سرانه مطالعه در کشور، یکی از برنامههای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی توجه جدی به کتاب و کتابخوانی و ایجاد دسترسی عادلانه مردم به فضاهای فرهنگی است.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی جنوب کرمان افزود: یکی از شعارهای وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی این است که «تهران ایران نیست و ایران هم تهران نیست» و در همین راستا، سیاست تمرکززدایی از مرکز به استانها، شهرستانها و اکنون به روستاها دنبال میشود.
وی اضافه کرد: یکی از برنامههای تدوینشده در این زمینه، اجرای برنامههای فرهنگی در روستاهاست و افتتاح نخستین خانه خوانش کتاب کشور در روستای هادیآباد شهرستان عنبرآباد نیز در همین چارچوب انجام شده است.
این خانه خوانش کتاب، نمونهای از تلاش برای رساندن فعالیتهای فرهنگی به نقاطی است که شاید دسترسی آنها به امکانات فرهنگی مراکز شهرستان و استان محدودتر باشد.
حجت الاسلام حسینی با اشاره به افتتاح نخستین «خانه خوانش کتاب» کشور در روستای هادیآباد عنبرآباد، عنوان کرد: این مجموعه با هدف تحقق عدالت فرهنگی و ارتقای سطح مطالعه برای همه اقشار جامعه، از کودکان و دانشآموزان تا خانوادهها و بزرگسالان، راهاندازی شده است.
داستان خانه خوانش هادیآباد، روایت مشارکت مردم است مردم روستا خودشان فضایی را در اختیار گرفته و بخشی از آن را تجهیز کرده اند و با کتابهای جمعآوری شده بود که فعالیت این مجموعه با عنوان «خانه خوانش کتاب» آغاز شد.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی جنوب کرمان ادامه داد: در این مجموعه، علاوه بر مطالعه کتاب، کارگاههای مختلفی برای خانوادهها، دانشآموزان، کودکان و بزرگسالان برگزار میشود تا اقشار مختلف بتوانند از این فضا استفاده کرده و اوقات فراغت خود را با مطالعه و فعالیتهای فرهنگی غنی کنند.
وی با قدردانی از فرماندار، رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی عنبرآباد و مسئول این مجموعه خاطرنشان کرد: این اقدام یک کار نو و تجربه جدید است و امیدواریم نتایج آن را در آینده نزدیک در زمینه افزایش مطالعه و توسعه فعالیتهای فرهنگی در روستاها شاهد باشیم.
اما برای اینکه عدالت فرهنگی تنها در حد ایجاد فضا باقی نماند، تأمین منابع مطالعاتی نیز ضروری است در همین راستا، حمایت «خانه کتاب و ادبیات ایران» که وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است، برای ارسال کتاب به این مجموعهها مورد توجه قرار گرفته است.
حجت الاسلام حسینی ابراز کرد: خانه کتاب و ادبیات ایران برای ارسال کتاب به این مجموعه حمایتهایی انجام داده و بخشی از کتابهای مورد نیاز نیز تأمین شده است و قرار است حمایتها برای تجهیز این فضا ادامه پیدا کند.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی جنوب کرمان افزود: بخشی از کتابهای اختصاصیافته، به تعدادی از مساجد و کتابخانههایی که در شهرستانها به کتاب نیاز داشتند، اختصاص پیدا کرده است و تلاش میشود با استفاده از سهمیه کتاب اختصاصیافته به ادارهکل، منابع مطالعاتی مورد نیاز مناطق مختلف تأمین شود.
در کنار کتابخانه مرکزی و خانههای خوانش، یک نیاز دیگر نیز در مناطق فاقد کتابخانه وجود دارد، دسترسی به خدمات کتابخانهای بدون نیاز به احداث ساختمان ثابت، در همین راستا، طرح راهاندازی کتابخانه سیار در جنوب کرمان نیز در حال پیگیری است.
حجت الاسلام حسینی از پیشنهاد راهاندازی یک کتابخانه سیار در جنوب استان خبر داد و گفت: با توجه به پیشنهادی که مدیرکل امور کتابخانهها مطرح کرده، موضوع راهاندازی یک کتابخانه سیار برای جنوب استان نیز در حال پیگیری است و استاندار کرمان قول مساعد داده است که در این زمینه کمک کند.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی جنوب کرمان افزود: قرار است با استفاده از ظرفیت مسئولیتهای اجتماعی، یک دستگاه اتوبوس یا وسیله نقلیه مناسب برای راهاندازی کتابخانه سیار جنوب کرمان خریداری شود.
وی تصریح کرد: کتابخانه سیار برای مناطقی که فاقد کتابخانه هستند، خدمات کتابخانهای ارائه خواهد داد و میتواند به صورت دورهای در شهرستانها و مناطق مختلف حضور پیدا کند برای مثال، هر هفته در یک شهرستان مستقر شود، کتاب در اختیار مردم قرار دهد و پس از مدتی برای دریافت کتابهای امانت داده شده مراجعه کند.
حجت الاسلام حسینی تأکید کرد: این کتابخانه سیار از نظر ارائه خدمات، مشابه یک کتابخانه ثابت خواهد بود، با این تفاوت که به جای اینکه مردم برای استفاده از کتابخانه به یک مکان ثابت مراجعه کنند، کتابخانه به مناطق مختلف میرود و خدمات خود را در اختیار مردم قرار میدهد.
اکنون جنوب کرمان همزمان چند مسیر را برای توسعه فرهنگ مطالعه دنبال میکند، از تجهیز کتابخانه مرکزی جنوب استان در جیرفت تا حمایت از خانههای خوانش روستایی و پیگیری کتابخانه سیار برای مناطق فاقد کتابخانه.
وجه مشترک همه این طرحها یک مطالبه است، دسترسی عادلانه مردم به کتاب و فضای مطالعه
در این میان، تجربه هادیآباد نشان میدهد که برای توسعه فرهنگ مطالعه الزاماً همیشه نباید منتظر ساخت پروژههای بزرگ ماند بلکه گاهی مردم یک روستا میتوانند یک فضا را در اختیار بگیرند، کتاب جمع کنند و یک حرکت فرهنگی را آغاز کنند و دستگاههای فرهنگی نیز با حمایت و تجهیز آن، این حرکت مردمی را تقویت کنند.
از سوی دیگر، تجهیز کتابخانه مرکزی جنوب کرمان در جیرفت میتواند پاسخی به یک نیاز زیرساختی مهم باشد نیازی که سالها در حوزه فرهنگ و کتاب احساس شده است.
اگر این مسیر به نتیجه برسد، جنوب کرمان میتواند همزمان دو تجربه متفاوت اما مکمل را پیش ببرد، کتابخانه مرکزی برای تقویت زیرساخت فرهنگی در مرکز منطقه و خانههای خوانش و کتابخانه سیار برای رساندن کتاب به مناطق و روستاها. در نهایت، توسعه فرهنگ مطالعه زمانی میتواند به یک جریان پایدار تبدیل شود که سه ضلع آن همزمان مورد توجه قرار گیرد.
زیرساخت مناسب، دسترسی عادلانه به کتاب و مشارکت مردم، تجهیز کتابخانه مرکزی جنوب کرمان در جیرفت، توسعه خانههای خوانش در روستاها و راهاندازی کتابخانه سیار، هر یک بخشی از این مسیر را پوشش میدهند، مسیری که هدف نهایی آن رساندن کتاب و فرصت مطالعه به طیف گستردهتری از مردم جنوب کرمان است.
نظر شما