به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از المیادین، روزنامه هاآرتص در تحقیقاتی که با استناد به دهها منبع، فایلهای ضبط شده، اسناد و مکاتبات داخلی انجام شده است، گزارش داد که بن زاید در روزهای پایانی سپتامبر ۲۰۲۳ در تماس تلفنی ۴۵ دقیقهای با نتانیاهو، به او گفت که یحیی السنوار در حال آماده شدن برای «رویدادی مهم» است و درباره پیامدهای احتمالی آن برای منطقه و «توافقهای ابراهیم» هشدار داد.
بن زاید همچنین از نتانیاهو خواست خود را برای مقابله با این تهدید آماده کند و همزمان پیشنهاد داد برای یافتن راهحلی اقتصادی برای نوار غزه و آرام کردن اوضاع در کرانه باختری تلاش شود تا از تشدید تنش جلوگیری شود.
با این حال، به گزارش هاآرتص و به نقل از منابعی که در این تحقیق با آنها گفتوگو شده، نتانیاهو این هشدار را با آرامش دریافت کرد و گفت ارزیابی او این است که حماس قصد دارد اقدامی در کرانه باختری انجام دهد و اسرائیل برای همه سناریوها آماده است.
بن زاید بعدها جزئیات این تماس و هشداری را که به نتانیاهو منتقل کرده بود، برای «ویلیام برنز»، رئیس وقت سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، بازگو کرد.
برنز نیز نگرانی مشابهی را با نتانیاهو در میان گذاشته بود و به او گفته بود «چیزی در آنجا در آستانه انفجار است». اما، نتانیاهو ارزیابی کرده بود که منطقهای که احتمال دارد در آن «انفجار» رخ دهد، مشخصاً کرانه باختری است.
یکی از مشاوران نزدیک بن زاید نیز به هاآرتص گفت: «امیر امیدوار بود نتانیاهو این پیام را جدی بگیرد و اقدامی انجام دهد، هرچند پاسخ او محتاطانه بود.»
پشت پرده هشدار بن زاید
هاآرتص برای بررسی منشأ این هشدار کمسابقه و اینکه چرا این پیام از طریق حاکم ابوظبی منتقل شد، به تحولات پشت پرده ماههای پیش از ۷ اکتبر بازگشته است.
بر اساس این گزارش، در آن دوره، اسرائیل با اطلاع و موافقت نتانیاهو، مذاکراتی با حماس درباره طرحی برای برقراری آتشبس و دستیابی به یک توافق بلندمدت در نوار غزه انجام میداد.
این تماسها بهصورت محرمانه از اوایل سال ۲۰۲۳ و همزمان با روی کار آمدن دولت نتانیاهو آغاز شد. السنوار برای این مأموریت، «غازی حمد»، عضو دفتر سیاسی حماس را که به زبان عبری تسلط کامل داشت، تعیین کرده بود. حمد پیشتر نیز در مذاکرات محرمانه برای آزادی سرباز اسرائیلی اسیر، «گلعاد شالیط»، مشارکت داشت.
در این روند همچنین یک مسئول جنبش فتح که او نیز به زبان عبری مسلط بود، برای انتقال غیرمستقیم پیامها میان حماس و اسرائیل به کار گرفته شد.
در ابتدا، مذاکرات بر رفع تدریجی محاصره غزه و افزایش ورود محمولههای مواد غذایی و مواد اولیه به این منطقه متمرکز بود. همچنین پیشنهاد جدیدی برای ایجاد مناطق تجاری در مرزهای نوار غزه با اراضی اشغالی و مصر مطرح شد که میتوانست هزاران فرصت شغلی برای بیکاران غزه ایجاد کند.
مقامهای مصری نیز آمادگی داشتند به ساکنان غزه اجازه عبور امن به فرودگاه شرمالشیخ را بدهند؛ اقدامی که میتوانست راهی برای ارتباط ساکنان این منطقه با جهان خارج فراهم کند.
پیشنهاد دیگری نیز درباره انتقال گاز طبیعی از میدان «غزه مارین» به نوار غزه مطرح شد؛ میدانی که در سال ۲۰۰۰ در نزدیکی سواحل غزه کشف شده بود. نام این طرح «G۴G» یا «گاز در برابر غزه» عنوان شده بود.
در تابستان ۲۰۲۳ به نظر میرسید مسائل اقتصادی حل شده و تنها موضوع حساس باقیمانده، آزادی اسرائیلیهای بازداشتشده و تحویل اجساد سربازان اسرائیلی در غزه بود.
بر اساس این گزارش، السنوار در مقابل بازگرداندن «آفرا منگیستو»، «هشام السید» و پیکرهای «هدار گولدن» و «اورون شاؤول»، خواستار آزادی ۵۰۰ اسیر حماس شد. او سپس با کاهش این تعداد به ۲۵۰ نفر موافقت کرد و پس از مذاکرات دشوار، در نهایت حاضر شد با آزادی تنها ۵۰ اسیر موافقت کند.
در همین حال، «شاباک» تمایل داشت با آزادی ۳۰ اسیر، از جمله ۲۰ نفر که به حبس ابد محکوم شده بودند، موافقت کند؛ آن هم از فهرستی که از نظر رژیم صهیونیستی «قابل پذیرش» توصیف شده بود، در مقابل آزادی چهار اسرائیلی.
یک مقام امنیتی اسرائیلی که در تدوین مذاکرات مشارکت داشت، تأکید کرد که نتانیاهو در پایان اوت ۲۰۲۳ با آزادی ۳۰ اسیر، از جمله ۲۰ محکوم به حبس ابد که شاباک آنها را انتخاب میکرد، موافقت کرده بود.
این مقام افزود: در این مرحله تنها چیزی که لازم بود، موافقت کمیته وزارتی امور اسرا و مفقودان بود؛ کمیتهای که تأیید آن برای آزادی اسرا، بهویژه محکومان حبس ابد، ضروری بود.
اما نتانیاهو بارها تشکیل جلسه این کمیته را به تعویق انداخت؛ اقدامی که شاید از بیم دستیابی به توافق با حماس یا نگرانی از واکنش شرکای تندرو او در دولت جدیدش صورت گرفته باشد.
نتانیاهو به نمایندگان شاباک که مدیریت مذاکرات با حماس را برعهده داشتند، گفته بود که نگران افشای این موضوع در رسانهها است؛ به همین دلیل، پرونده هفته به هفته در حالت بلاتکلیف باقی ماند.
«منتظر زلزله باشید»
در اوایل سپتامبر ۲۰۲۳، السنوار ناگهان تمامی ارتباطات خود را با تیم مذاکرهکننده قطع کرد.
یک مقام ارشد شاباک گفت: او به سادگی از صفحه رادار ناپدید شد و محو شد.
یک منبع در حماس نیز دلیل این اقدام را از دست دادن صبر السنوار در نتیجه کندی طرف اسرائیلی عنوان کرد.
در آستانه نهایی شدن مذاکرات، السنوار در دیداری خصوصی با یکی از رهبران فتح که پیامها را بهصورت غیرمستقیم میان حماس و اسرائیل منتقل میکرد، گفت: به اسرائیلیها بگو اگر پیش نروند، من برای آنها یک غافلگیری بزرگ آماده میکنم.
بر اساس تحقیق هاآرتص، السنوار در این دیدار برای نخستین بار از واژهای کلیدی استفاده کرد که به اعتقاد این رسانه باید زنگ خطر را به صدا درمیآورد: «به آنها بگو منتظر یک زلزله باشند.»
برای سنجش میزان جدیت تهدید السنوار، از این مسئول فتح خواسته شد دیدار دیگری با او در غزه داشته باشد. این دیدار در اواسط سپتامبر ۲۰۲۳ انجام شد.
السنوار در این دیدار پرسید آیا پیام او به اسرائیلیها منتقل شده است یا نه. مسئول فتح پاسخ منفی داد و السنوار گفت: «پیامی به آنها منتقل کن که من برایشان غافلگیری از سرزمین غافلگیریها آماده میکنم؛ عملیاتی هولناک، چیزی استثنایی.»
او بار دیگر واژه «زلزله» را تکرار کرد و این مسئول فتح نیز محتوای گفتوگو را به مشاور بن زاید منتقل کرد.
پس از آن، مشاور بن زاید او را در جریان برداشت خود از این گفتوگو قرار داد. حاکم ابوظبی با درک ابعاد تهدید، به این نتیجه رسید که «پیام السنوار باید هرچه سریعتر و در بالاترین سطوح به اسرائیلیها منتقل شود.»
هنگامی که بن زاید دریافت که رژیم صهیونیستی به هشدار روشنی که به شاباک منتقل شده بود واکنش مناسبی نشان نداده است، تصمیم گرفت شخصاً با نخستوزیر صهیونیستی گفتوگو کند.
به این ترتیب، تماس تلفنی ۴۵ دقیقهای در روزهای پایانی سپتامبر انجام شد و بن زاید در جریان آن درباره نیتهای السنوار به نتانیاهو هشدار داد.
هشدارهای مکرر پیش از ۷ اکتبر
هاآرتص تأکید کرده است که هشدار امارات نخستین هشدار از این نوع نبوده است. پیش از آن نیز یک واسطه فلسطینی نزدیک به بن زاید، پیامی از السنوار را منتقل کرده بود که در آن درباره «زلزله» و «غافلگیری بزرگ» در دست آمادهسازی حماس هشدار داده شده بود.
بر اساس این تحقیق، این واسطه و مشاور بن زاید در ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۳ این پیامها را به سازمان امنیت کل رژیم صهیونیستی، «شاباک»، منتقل کردند. «رونن بار»، رئیس وقت شاباک، نیز نتانیاهو را در جریان این تهدید قرار داد و قرار شد در ۱۷ سپتامبر نشستی امنیتی با حضور «یوآو گالانت»، وزیر وقت جنگ رژیم صهیونیستی، و شماری از مقامهای امنیتی و نظامی برگزار شود.
بر اساس تحقیق هاآرتص، در این نشست بر ضرورت جدی گرفتن هشدار تأکید شد، اما تصمیم تعیینکنندهای اتخاذ نشد.
نتانیاهو همچنین هشدار مشابهی از «عباس کامل»، رئیس پیشین دستگاه اطلاعات مصر، دریافت کرده بود. کامل نیز از «چیزی استثنایی» و «عملیاتی هولناک» سخن گفته بود که حماس در حال آمادهسازی آن است.
در اول اکتبر ۲۰۲۳ نیز رئیس شاباک بار دیگر پیشنهاد ترور رهبران ارشد حماس، از جمله السنوار، را مطرح کرد. نتانیاهو در پاسخ گفت: «طرحها را برای من آماده کنید، آنها را بررسی خواهم کرد.»
نتانیاهو هشدار بن زاید را به مقامهای ارشد امنیتی منتقل نکرد
هاآرتص در ادامه مدعی شده است که رئیس شاباک، رئیس موساد و رئیس ستاد ارتش اسرائیل از تماس بن زاید با نتانیاهو و محتوای هشدار او اطلاعی نداشتند؛ زیرا نتانیاهو مضمون این هشدار را با آنها در میان نگذاشته بود.
یک مقام شاباک به هاآرتص گفت که اطلاع دستگاههای امنیتی از هشدارهای خارجی میتوانست وزن بیشتری به نخستین هشدارهای منتقلشده از منابع مرتبط با السنوار بدهد و شاید ارزیابی کاملاً متفاوتی از نیت حماس شکل میگرفت.
در مقابل، دفتر نخستوزیری رژیم صهیونیستی ادعاهای مطرحشده در این تحقیق را رد کرد و آن را «دروغ محض» خواند. این دفتر تأکید کرد که نتانیاهو در بازه زمانی مورد اشاره با رئیس امارات گفتوگویی نداشته و هیچ هشداری نیز از سوی او دریافت نکرده است.
«رونن بار»، رئیس پیشین شاباک، و «هرتسی هالوی»، رئیس پیشین ستاد ارتش رژیم صهیونیستی، نیز تأکید کردند که از هشدار منتسب به رئیس امارات مطلع نشده بودند.
نظر شما