تجربه شعب ابی‌طالب نشان می‌دهد محاصره اقتصادی با مقاومت و تدبیر قابل شکست است

پیشکسوت قرآنی گفت: در تاریخ اسلام، محاصره اقتصادی مسلمانان در «شِعب ابی‌طالب» یکی از روشن‌ترین نمونه‌های فشار همه‌جانبه دشمن برای وادار کردن پیامبر اکرم(ص) و بنی‌هاشم به عقب‌نشینی بود که با وجود شدت و گستردگی آن، نتوانست اراده مسلمانان را درهم بشکند.

«جواد جلالی» در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان در یاسوج، با اشاره به آیات قرآن کریم درباره جایگاه شهدا و همچنین نمونه‌های تاریخی محاصره مسلمانان در صدر اسلام، اظهار کرد: تاریخ اسلام نشان می‌دهد که فشار، تحریم و محاصره اقتصادی همواره یکی از ابزارهای دشمنان برای به زانو درآوردن جوامع بوده، اما تجربه مسلمانان در صدر اسلام ثابت کرد که مقاومت، خودباوری و ایستادگی می‌تواند این توطئه‌ها را خنثی کند.

وی با بیان اینکه امروز نیز جمهوری اسلامی ایران با فشارها و تحریم‌های مختلف مواجه است، گفت: تحریم‌های اقتصادی در حقیقت نوعی محاصره محسوب می‌شود و ملت ایران طی دهه‌های گذشته با وجود این فشارها، مسیر پیشرفت و اتکا به توانمندی‌های داخلی را دنبال کرده است.

این پیشکسوت و عضو شورای قرآنی استان کهگیلویه و بویراحمد با اشاره به اینکه ملت ایران برای شرایط مختلف آمادگی دارد، افزود: دشمن نباید تصور کند که با اعمال یک فشار یا ایجاد یک محدودیت، کار تمام شده و ملت ایران تسلیم خواهد شد؛ بلکه تجربه تاریخی و اعتقادی ما نشان می‌دهد که در برابر فشارها باید با هوشیاری، برنامه‌ریزی و تقویت ظرفیت‌های داخلی ایستادگی کرد.

جلالی به نمونه‌های تاریخی صدر اسلام اشاره کرد و ادامه داد: در تاریخ اسلام، محاصره اقتصادی مسلمانان در «شِعب ابی‌طالب» یکی از روشن‌ترین نمونه‌های فشار همه‌جانبه دشمن برای وادار کردن پیامبر اکرم(ص) و بنی‌هاشم به عقب‌نشینی بود که با وجود شدت و گستردگی آن، نتوانست اراده مسلمانان را درهم بشکند.

وی خاطرنشان کرد: مشرکان در ابتدا تلاش کردند با تطمیع و پیشنهادهای مختلف، پیامبر اکرم(ص) را از مسیر خود بازدارند، اما هنگامی که در این زمینه ناکام ماندند، به سراغ فشار و محاصره اقتصادی رفتند و این تجربه تاریخی نشان می‌دهد که دشمنان وقتی در یک عرصه موفق نمی‌شوند، ممکن است ابزارهای دیگری را برای رسیدن به هدف خود به کار بگیرند.

این پیشکسوت قرآنی آیات سوره مبارکه «کافرون» را در این زمینه یادآور شد و گفت: پیامبر اکرم(ص) در برابر پیشنهادهای مشرکان کوتاه نیامد و با صراحت بر مرزبندی اعتقادی و حفظ اصول توحیدی تأکید کرد، زیرا یکی از درس‌های مهم تاریخ صدر اسلام، حفظ اصول در کنار تدبیر و تلاش برای عبور از مشکلات است.

جلالی با اشاره به فشارها و تحریم‌های اقتصادی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران هم اظهار کرد: محاصره اقتصادی موضوع تازه‌ای نیست و ملت ایران سال‌هاست با تحریم‌ها و فشارهای اقتصادی مواجه بوده که برای درک بهتر شرایط امروز، می‌توان به تجربه‌های تاریخی صدر اسلام و نحوه مواجهه پیامبر اکرم(ص) و مسلمانان با محاصره اقتصادی و اجتماعی مراجعه کرد.

وی با بیان اینکه امروز ایران در شرایطی قرار دارد که فشارهای اقتصادی و محدودیت‌های مختلف از سوی آمریکا تشدید شده، ادامه داد: تحریم اقتصادی در واقع یکی از شکل‌های محاصره است؛ یعنی تلاش می‌شود مسیرهای اقتصادی، تجاری و مالی یک کشور محدود تا آن کشور در نهایت از ادامه مسیر خود منصرف شود.

این پیشکسوت قرآنی بیان کرد: ملت ایران در طول دهه‌های گذشته نشان داده که با وجود تحریم و فشار، می‌تواند روی پای خود بایستد و در بسیاری از عرصه‌ها با تکیه بر توانمندی، تخصص و ظرفیت‌های داخلی مسیر پیشرفت را ادامه دهد تا دشمن نباید تصور کند که با اعمال فشار اقتصادی، مردم ایران تسلیم خواهند شد.

جلالی به مضمون سوره مبارکه کافرون اشاره و اظهار کرد: زمانی که مشرکان دیدند با تطمیع و پیشنهاد نمی‌توانند پیامبر(ص) را از مسیر خود بازگردانند، سراغ محاصره اقتصادی و اجتماعی رفتند و آنان پیمان‌نامه‌ای تنظیم کردند و با اجرای آن تلاش کردند پیامبر اکرم(ص)، بنی‌هاشم و مسلمانان را تحت فشار همه‌جانبه قرار دهند.

وی موقعیت شعب ابی‌طالب را در آن دوران یادآور شد و گفت: این منطقه در نزدیکی مسجدالحرام و در میان ارتفاعات اطراف مکه قرار داشت، بنی‌هاشم در آنجا مستقر شدند و دشمنان تلاش کردند از همین موقعیت برای اعمال فشار اقتصادی و اجتماعی استفاده کنند.

این عضو شورای قرآنی استان کهگیلویه و بویراحمد با اشاره به بندهای پیمان‌نامه مشرکان، گفت: یکی از مهم‌ترین بندهای این پیمان، ممنوعیت خرید و فروش با پیروان پیامبر اکرم(ص) بود، یعنی دشمن تلاش کرد از طریق قطع روابط اقتصادی، مسلمانان را از نظر معیشتی تحت فشار قرار دهد تا آنان دست از حمایت پیامبر(ص) بردارند.

جلالی افزود: وقتی این موضوع را با شرایط امروز مقایسه می‌کنیم، شباهت‌هایی قابل مشاهده بوده و امروز نیز آمریکا تلاش می‌کند با اعمال تحریم‌های اقتصادی، محدودیت‌های مالی و فشار بر کشورهای دیگر، مسیر تجارت و ارتباط اقتصادی ایران را محدود کند، حتی کشورهایی که با ایران همکاری اقتصادی دارند نیز در معرض فشار و تهدید قرار می‌گیرند.

وی ادامه داد: بند دیگر پیمان‌نامه، قطع ارتباط و معاشرت با پیامبر اکرم(ص) و حامیان ایشان بود، یعنی دشمن فقط اقتصاد را هدف قرار نداده بود، بلکه می‌خواست روابط اجتماعی و سیاسی مسلمانان را نیز قطع کند و آنان را در انزوا قرار دهد.

این پیشکسوت قرآنی افزود: وقتی یک شهروند برای خرید یک کالا به یک فروشگاه مراجعه می‌کند و قیمت مشخصی می‌شنود، اما همان کالا را چند مغازه آن‌طرف‌تر با قیمت دیگری عرضه می‌کنند، این مسئله نشان می‌دهد که نظارت و مدیریت بازار باید جدی‌تر دنبال شود.

وی ضمن تأکید بر اینکه زحمات مسئولان را نمی‌توان نادیده گرفت، ادامه داد: مسئولان تلاش می‌کنند و مردم نیز این تلاش‌ها را می‌بینند، اما در کنار این تلاش‌ها، نظارت مستمر بر بازار، جلوگیری از گران‌فروشی و برخورد با انحصار و واسطه‌گری نیز ضروری است.

این پیشکسوت قرآنی خاطرنشان کرد: همان‌گونه که برای مقابله با فشار خارجی نیازمند مقاومت هستیم، برای عبور از مشکلات داخلی نیز باید مدیریت و تدبیر داشته باشیم، نمی‌توان همه مشکلات را به تحریم خارجی نسبت داد؛ بخشی از مسائل داخلی نیز با نظارت، برنامه‌ریزی و مدیریت بهتر قابل حل است.

جلالی گفت: درس بزرگ شعب ابی‌طالب برای امروز ما این است که محاصره اقتصادی پایان راه نیست، زیرا پیامبر اکرم(ص) و یاران ایشان در سخت‌ترین شرایط با ایمان، مقاومت، ایثار و تدبیر از محاصره عبور کردند و این تجربه تاریخی می‌تواند برای ملت ایران نیز الهام‌بخش باشد.

وی خاطرنشان کرد: امروز نیز اگر مقاومت با مدیریت صحیح، استفاده از ظرفیت‌های داخلی، ارتباط هوشمندانه با جهان و نظارت جدی بر اقتصاد همراه شود، فشارهای اقتصادی نمی‌تواند اراده یک ملت را در هم بشکند.

این پیشکسوت قرآنی ادامه داد: امروز نیز تلاش برای منزوی کردن ایران و محدود کردن روابط سیاسی و اقتصادی کشور با سایر کشورها، یکی از ابزارهای فشار است، البته جمهوری اسلامی ایران توانسته با توسعه روابط خود با کشورهای مختلف و استفاده از ظرفیت‌های موجود، بخشی از این فشارها را مدیریت کند.

این پیشکسوت قرآنی با اشاره به یکی دیگر از بندهای پیمان‌نامه شعب ابی‌طالب، گفت: حتی ازدواج و روابط خانوادگی با مسلمانان ممنوع شده بود، یعنی دشمن می‌خواست محاصره را به تمام ابعاد زندگی انسان‌ها بکشاند و صرفاً به اقتصاد اکتفا نکند.

جلالی شرایط مردم غزه را یادآور شد و افزود: وقتی این مسائل تاریخی را در کنار اتفاقات امروز جهان قرار می‌دهیم، نسبت به ابعاد انسانی فشار و محاصره حساس‌تر می‌شویم، زیرا آنچه در غزه اتفاق می‌افتد، نشان می‌دهد که درگیری و فشار می‌تواند حتی زندگی خانوادگی، امنیت مردم و آینده یک جامعه را تحت تأثیر قرار دهد.

وی به یکی دیگر از بندهای پیمان‌نامه مشرکان اشاره کرد و گفت: آنان اعلام کرده بودند تا زمانی که پیامبر اکرم(ص) تحویل داده نشود تا ایشان را به قتل برسانند، این پیمان لغو نخواهد شد، بنابراین مشخص می‌شود که هدف نهایی دشمن صرفاً فشار اقتصادی نبود، بلکه حذف رهبر و محور اصلی جامعه اسلامی نیز مورد نظر آنان بود.

این پیشکسوت قرآنی ادامه داد: دشمنان امروز نیز گاهی چنین تصور می‌کنند که اگر شخصیت‌های محوری یک نظام را هدف قرار دهند، مردم از آرمان‌های خود فاصله می‌گیرند، در حالی که قرآن کریم در ماجرای جنگ احد، زمانی که شایعه شهادت پیامبر اکرم(ص) منتشر شد، با صراحت فرمود: «وَمَا مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَفَإِنْ مَاتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلَی أَعْقَابِکُمْ».

جلالی بیان کرد: معنای این آیه آن است که مسیر یک مکتب و یک جامعه نباید به حیات یک فرد وابسته باشد، زیرا پیامبر اکرم(ص) جایگاه ویژه و بی‌نظیری دارند، اما دشمن نباید تصور کند با حذف یک شخصیت می‌تواند یک اندیشه و یک ملت را از مسیر خود خارج کند.

وی به روحیه مقاومت مردم ایران اشاره و اظهار کرد: تجربه سال‌های گذشته نیز نشان داده که فشار و تهدید الزاماً نتیجه مورد نظر دشمن را به دنبال ندارد و در بسیاری از موارد می‌تواند موجب انسجام و افزایش روحیه مقاومت مردم شود.

این پیشکسوت قرآنی در ادامه با اشاره به دوران سه‌ساله محاصره شعب ابی‌طالب، گفت: نکته مهم دیگری که باید از این واقعه تاریخی یاد بگیریم، نحوه مدیریت پیامبر اکرم(ص) در دوران محاصره است، پیامبر(ص) در آن شرایط دست روی دست نگذاشتند و منتظر نماندند تا محاصره خودبه‌خود پایان پیدا کند؛ بلکه با تدبیر، مدیریت و استفاده از ظرفیت‌های موجود، جامعه اسلامی را از این شرایط عبور دادند.

جلالی افزود: یک درس مهم در این زمینه برای مسئولان امروز وجود دارد که مقاومت به این معنا نیست انسان هیچ اقدامی انجام ندهد، بلکه مقاومت باید با برنامه‌ریزی، تلاش، مدیریت و استفاده از همه ظرفیت‌ها همراه باشد.

وی با اشاره به نقش حضرت خدیجه کبری(س) در دوران سخت صدر اسلام، افزود: حضرت خدیجه(س) که پیش از بعثت پیامبر اکرم(ص) از تاجران بزرگ بودند، تمام دارایی خود را در مسیر اسلام و حمایت از پیامبر(ص) هزینه کردند و ایشان در دوران محاصره نیز سختی‌های فراوانی را تحمل کردند و در کنار پیامبر و مسلمانان ایستادند.

این پیشکسوت قرآنی بیان کرد: ایثار فقط به معنای جان دادن در میدان جنگ نیست، گاهی انسان باید از مال، سرمایه، امکانات و آسایش خود نیز بگذرد و حضرت خدیجه(س) نمونه روشنی از این نوع ایثار هستند و نشان دادند که حفظ یک آرمان الهی، هزینه و فداکاری می‌خواهد.

جلالی بیان کرد: پیامبر اکرم(ص) در دوران محاصره، ارتباط خود را با جهان به‌طور کامل قطع نکردند، بلکه با مدیریت و تدبیر، از ظرفیت‌های موجود استفاده کردند؛ بنابراین ما نیز در شرایط امروز باید در کنار مقاومت، ارتباط هوشمندانه با جهان و استفاده از فرصت‌های اقتصادی و تجاری را دنبال کنیم.

وی با بیان اینکه ایران امروز دارای ظرفیت‌های فراوان اقتصادی، انسانی و طبیعی است، گفت: کشور ما از منابع و ظرفیت‌های قابل توجهی برخوردار بوده و مسئولان نیز برای تأمین نیازهای کشور تلاش می‌کنند، اما مسئله مهم این است که این ظرفیت‌ها باید با مدیریت صحیح و نظارت دقیق همراه شود.

این عضو شورای قرآنی استان کهگیلویه و بویراحمد به وضعیت بازار و قیمت کالاها اشاره کرد و گفت: به عنوان یک شهروند این سؤال را مطرح می‌کنم که چرا با وجود تلاش مسئولان، در برخی موارد نظارت کافی بر بازار وجود ندارد؟ مردم باید نتیجه نظارت را در زندگی روزمره خود ببینند.

کد خبر 1903334

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha