به گزارش خبرگزاری شبستان، محسن صفاییفرد، مدیر مرکز شعر، موسیقی و سرود رسانه ملی، با حضور در نمایشگاه «روایت تحول»، این رویداد را در عرصه موسیقی و شعر بسیار مؤثر دانست و با اشاره به روند تحول در مرکز موسیقی و سرود رسانه ملی توضیح داد: یکی از چالشهای جدی مرکز موسیقی در دوره اخیر، ارائه گزارش عملکرد بهگونهای است که مخاطب نیز از آن مطلع شود. وقتی تولیدی با بودجه رسانه ملی انجام میشود، اما مخاطب هدف از وجود آن آگاهی پیدا نمیکند، بهنوعی حق مخاطب ضایع میشود و هدف عدالت رسانهای برای مرکز موسیقی، محقق نمیشود. به همین دلیل، حرکت بهسمت فضای مجازی برای مرکز موسیقی، برخلاف برخی بخشهای دیگر سازمان که ممکن است امری مستحب تلقی شود، برای ما یک واجب قضاشده تلقی میشود که هرچه زودتر باید جبران شود.
وی افزود: موسیقی در سالهای اخیر به رسانهای انتخابی تبدیل شده است. مخاطب امروز ترجیح میدهد خودش قطعه موردعلاقه، هنرمند دلخواه یا فهرست موسیقیاش را انتخاب کند و بشنود. در گذشته، برنامههایی مانند «ترانههای درخواستی» چنین امکانی را تا حدی فراهم میکردند، اما شبکههای اجتماعی این فرصت را بهصورت گسترده در اختیار مردم قرار دادهاند. ازسویدیگر، قطعات موسیقی معمولاً سه تا پنج دقیقه زمان دارند و در جدول پخش ۲۴ساعته و شبکههای متعدد رسانه ملی، بهراحتی ممکن است دیده و شنیده نشوند.
تسهیل دسترسی هنرمندان به آنتن با سامانههای جدید
رئیس مرکز شعر، موسیقی و سرود رسانه ملی درخصوص دوران تحول و مسئله ارتباط با هنرمندان و روند ارسال آثار نیز با بیان اینکه این روند با چالشهایی مواجه بوده، گفت: مرکز موسیقی مجوز پخش آثار را صادر میکند، اما اختیار پخش در دست این مرکز نیست و آثار باید از مسیر یکی از شبکههای رادیویی یا تلویزیونی به آنتن برسند. برای تهیهکنندگان و هنرمندان همیشه روشن نبود که اثر خود را دقیقاً به چه واحدی تحویل دهند یا درخواست پخش را از چه طریقی ثبت کنند. آیا باید نامه بنویسند، ایمیل ارسال کنند، لوح فشرده یا فلش تحویل دهند یا لینک اثر را بفرستند. برای حل این مشکل، طی ماههای اخیر بازوی موسیقی صداوسیما در پیامرسان بله راهاندازی شده است.
وی تصریح کرد: اکنون هر فرد یا گروهی در هر نقطه کشور، از گروههای سرود و شاعران گرفته تا آهنگسازان و تهیهکنندگان، میتواند مشخصات اثر خود را در این سامانه ثبت کند، تعهدنامه حقوقی واگذاری حقوق پخش را بهصورت الکترونیکی امضا کند و ظرف ۲۴ ساعت پاسخ بگیرد. متقاضی با دریافت کد رهگیری، در مراجعه بعدی میتواند از وضعیت اثر مطلع شود و بداند اثر تأیید شده، رد شده یا برای اصلاح به او بازگردانده شده است.
صفاییفرد خاطرنشان کرد: این روند گامی درراستای تسهیل دسترسی و تحقق عدالت رسانهای است که جزو اهداف تحول صداوسیماست. هر هنرمند یا تهیهکنندهای، در هر سطح و از هر نقطه ایران، میتواند اثر خود را برای بررسی و پخش در اختیار رسانه ملی قرار دهد. توسعه فضای مجازی مرکز موسیقی نیز ادامه دارد و فعالیت صفحه اینستاگرام مرکز از سر گرفته شده است. همچنین شبکههای اجتماعی مرکز در پیامرسانهای بله و روبیکا فعال شدهاند. در کنار این اقدامات، برنامهریزی برای حضور در دیگر سکوهای ایرانی و حتی طراحی سازوکارهایی برای فعالیت در پلتفرمهای خارج از ایران و درآمدزایی از موسیقی نیز درحال انجام است که این اقدام نیز بخشی از تأثیرات تحول در مرکز شعر و موسیقی رسانه ملی است. البته این بخش ملاحظات حقوقی و مالی خاص خود را دارد.
وی درباره ضرورت برگزاری نمایشگاه «روایت تحول» گفت: با وجود فشارهای سیاسی و رسانهای فراوانی که امروز متوجه سازمان صداوسیماست، هر مجموعه باید کارنامه عملکرد خود را ارائه کند، بهویژه در نسبت با اهداف و برنامههایی که برای دوره تحول تعریف کرده است. نمایشگاه از این لحاظ ضروری و اجتنابناپذیر است و به مجموعهها امکان میدهد نشان دهند در طول پنج سال چه اقداماتی انجام دادهاند. بااینحال، نباید برای نمایشگاه نقشی بیش از اندازه تصور کرد. نمایشگاه زمانی اثرگذاری واقعی خواهد داشت که گزارش فعالیتها بهصورت گسترده در اختیار همه مردم ایران قرار گیرد. در حوزه موسیقی، آثار زمانی در مسیر تحقق تحول قرار میگیرند که مردم بتوانند آنها را ببینند، بشنوند و بهراحتی در اختیار داشته باشند. گزارش عملکرد مراکز تولیدی سازمان که با آنتن فاصله دارند، باید به پخش برسد و ازطریق آنتن نیز برای مخاطبان ارائه شود.
ارکستر سمفونیک در مسیر اجرای عمومی مردمی
صفاییفرد ضمن اشاره به اینکه در دوره تحول، ارکستر سمفونیک سازمان چندین بار اجرای زنده تلویزیونی داشته است تا بیشتر به مخاطب نزدیک شود، بیان کرد: در دوره تحول حدود هشت بار اجرای این ارکستر بهصورت زنده از تلویزیون پخش شد. این درحالی است که سالها برخی تصور میکردند ارکستر سمفونیک سازمان در جمهوری اسلامی ایران عملاً کنار گذاشته یا تحریم شده است. اجرای ارکستر در قسمت نخست برنامه «۱۰۰۱» شبکه نسیم و اجرای مقابل ساختمان شیشهای در روزهای جنگ، ازجمله این برنامههاست که با وجود شرایط پرخطر و نگرانی نوازندگان، اجرا حتی برای یک نت نیز متوقف نشد. ارکستر سمفونیک سازمان همچنین در برنامه تلویزیونی «لالهخیز» و در حضور خانوادههای شهدا اجرا داشت. بهمناسبت صدمین روز حضور مردم در خیابانها نیز ارکستر مجلسی مرکز موسیقی در میدان ابوذر اجرای زنده برگزار کرد و خواننده نیز بهصورت زنده به اجرا پرداخت. این برنامهها از تلویزیون پوشش داده شدند و برای نخستینبار توجه بیشتری به موسیقی، ارکستر سمفونیک و پخش زنده اجرای موسیقی از تلویزیون شکل گرفت.
رئیس مرکز شعر، موسیقی و سرود رسانه ملی با بیان اینکه منطق وجودی ارکسترها این است که اجرای زنده در حضور مردم و مخاطبان، تجربهای شنیداری متفاوت از شنیدن موسیقی ازطریق واسطه رسانه ایجاد کند، اظهار کرد: مرکز موسیقی رسانه ملی تاکنون برای ارکستر سمفونیک سازمان، کنسرت عمومیبرگزار نکرده بود، اما در ادامه تلاش میشود با استفاده از آثار تولیدشده در رسانه ملی، چه آثار موفق گذشته و چه تولیدات جدید، اجراهای مردمی و کنسرتهایی در تهران و استانهای مختلف برگزار شود.
وی افزود: از تولیدات مهم دوره تحول مرکز، سمفونی «قائد شهید» است که در ایام تشییع رهبر شهید ساخته و پخش شد. این اثر بیکلام با آهنگسازی امیرحسین سمیعی، بهعنوان امضای شنیداری آن مراسم، با ارکستر سمفونیک مرکز موسیقی اجرا و از شبکه یک پخش شد. این اثر میتواند بخشی از حافظه جمعی و ملی مردم ایران باقی بماند. قطعه «تنگه را محکم بگیر» با اجرای حاج مصطفی قدمگاهی و با هماهنگی مرکز خراسان نیز از آثاری است که در میان مردم بازتاب زیادی داشته و در میدانها و خیابانها شنیده شده است. همچنین قطعه «خیابان خیابان» که در حوزه هنری تولید شد و با مشاوره و همکاری مرکز موسیقی شکل گرفت، در شبکه خبر بهعنوان نوعی تیتراژ پخش تصاویر خیابانها و میدانها مورد استفاده قرار گرفت.
تقویت پیوندهای فرهنگی با تولید آثار فاخر منطقهای
رئیس مرکز شعر، موسیقی و سرود رسانه ملی ادامه داد: در حوزه موسیقی مقاومت و پیوندهای منطقهای نیز آثار مهمی در دوره تحول رسانه ملی تولید شده است. قطعه «تهران – بیروت» با آهنگسازی و اجرای حامد زمانی و با همکاری مرکز موسیقی، با هدف تقویت پیوند میان مردم ایران و لبنان ساخته شد، آنهم در شرایطی که مردم مظلوم لبنان نیز بهاندازه ایران شهید دادند. قطعه «اللهاکبر» نیز در ایام جنگ تولید شد و ازنظر سرعت واکنش، نشان دادن وحدت و ایجاد همکاری میان هنرمندان چند کشور، اثری قابلتوجه است. آهنگسازی این قطعه را عبدالسلام القحوم، هنرمند یمنی، انجام داده، تنظیم آن برعهده علی الموسوی، هنرمند لبنانی، بوده و شعر و اجرای گروه کُر نیز در قم انجام شده است. این اثر محصول همکاری سه کشور است و در ایام جنگ رمضان تولید شد. «مارش فتح» و «سرود فتح» از دیگر تولیدات دوران تحول هستند.
وی عنوان کرد: در بخش آثار عاطفی و خانوادگی، قطعه «عشق یعنی مادر» با اجرای حسین حقیقی از تولیدات خوب دوره تحول است که بهمناسبت روز مادر پخش شد. همچنین قطعهای با عنوان «تشریف» برای پیامبر اسلام(ص) ساخته شده است. آلبوم «هزاره پیامبر» نیز با همکاری ۱۰ مرکز استان درحال آمادهسازی است و قرار است بهزودی رونمایی شود. در این آلبوم، ۱۰ شعر کلاسیک از شاعران بزرگ ایرانی، ازجمله عطار، فخرالدین عراقی، مولانا و دیگر شاعران، با همکاری خوانندگان و آهنگسازان مراکز استانها اجرا شده است. این آلبوم ازنظر شنیداری اثری قابلتوجه و شنیدنی است.
صفاییفرد تأکید کرد: در حوزه پیوندهای جهانی، حضور استاد علیرضا قزوه در مرکز موسیقی به تقویت ارتباط با هنرمندان کشورهای دوست و همکار کمک کرده است. از سالها قبل، ایشان استاد دولتمند خالاف، هنرمند بزرگ تاجیکستان، را به هنرمندان ایرانی پیوند داده بود. در دوره اخیر، قطعهای عاشورایی با شعر علیرضا قزوه و اجرای دولتمند خالاف و حاج صادق آهنگران تولید شد. این اثر، همکاری مشترکی میان هنرمندان تاجیک و ایران و نمونهای از تقویت هویت امتی و جهانی در حوزه موسیقی است.
توجه جدی به شعر در مرکز موسیقی رسانه ملی
رئیس مرکز شعر، موسیقی و سرود رسانه ملی افزود: یکی از اتفاقهای مهم دوره تحول به نظر من، توجه جدیتر به شعر بود. با حضور علیرضا قزوه، عنوان مرکز شعر، موسیقی و سرود عملیاتی شد. شعر مهمترین دارایی فرهنگی و هنری ایران است و کشور ما در هیچ حوزهای بهاندازه شعر، دستاورد ماندگار تاریخی و تمدنی ندارد. هنگامیکه شعر با موسیقی آمیخته میشود، تأثیر آن چندبرابر خواهد شد. در همین چهارچوب، برای بدرقه رهبر شهید، آلبوم «قیام خون» با ۴۰ قطعه صوتی تولید شد. در این مجموعه، شاعران مختلف اشعار خود را برای بدرقه ایشان ارائه کردند و آثار تولیدشده بر تصاویر مراسم تشییع قرار گرفت. این مجموعه برای مخاطبان و حتی خود شاعران، یادآور دیداری بود که شعر با موضوعات تاریخی و ملی پیدا میکند.
وی متذکر شد: مجموعه دیگری نیز با عنوان موقت «سوره شعرا» در دست تولید است. در فصل نخست این مجموعه، از قطبهای شعری کشور و شاعران برجسته استانها دعوت شده و آثار آنان در قالب موسیقی، دکلمه و نماهنگ ضبط شده است. تاکنون حدود ۱۰ قطعه از آثار شاعران برجسته قم تولید شده و این مجموعه ازنظر محتوایی، اثری دلپذیر شده است. در طول پنج سال گذشته یعنی در دوره تحول، حدود ۱۰۰ قطعه دکلمه در مرکز موسیقی تولید و آهنگسازی شده است. شاعران برجسته کشور در استودیو حضور یافته و اشعار خود را خواندهاند. سپس، برای هر قطعه صوتی، آهنگسازی متناسب انجام شده و برخی آثار نیز در قالب نماهنگهای جذاب از آنتن پخش شدهاند.
رئیس مرکز شعر، موسیقی و سرود رسانه ملی با اشاره به نماهنگهای «هشدار» و «بیرق امید» که در دی ۱۴۰۴ خطاب به رهبر شهید ساخته شدهاند، با عنوان آثار تاریخی این دوره یاد کرد و بر اهمیت دیدن و شنیدن آنها تأکید داشت. این روند، یعنی توجه به دکلمه بهعنوان یک فرم جدی هنری، در آینده نیز ادامه خواهد داشت. در حوزه موسیقی کودک و نوجوان نیز پساز حدود ۱۲ سال، تولید آثار جدید در دوره تحول از سر گرفته شد. در این دوره، ۱۶ قطعه موسیقی کودک و نوجوان تولید و به آرشیو مرکز موسیقی اضافه شده است. این آثار موضوعات متنوعی دارند، ازجمله قطعاتی برای ملینا اسدی با اجرای رضا صنعتگر که از زبان پدر این شهید کوچک لالایی میخواند.
چاپ کتاب «شمسه» برای ثبت آثار موسیقایی سال
صفاییفرد ادامه داد: مرکز موسیقی همچنین انتشار کتاب سال شعر و ترانه را در دستور کار قرار داده است. نخستین جلد «کتاب سال ۴۰۴» با مجموعه ترانهها و سرودهای سال ۱۴۰۴ آماده شده و قرار است در ادامه، این روند برای سالهای بعد نیز ادامه یابد. این کتاب با عنوان «شمسه» منتشر خواهد شد و علاوهبر متن کامل شعرها، کدهای QR نماهنگها، مشخصات عوامل تولید و اطلاعات مربوط به ژانر آثار و هنرمندان همکار را در بر خواهد داشت. هدف این است که کتاب، در کنار ارزش مستند، اثری خواندنی و کاربردی برای مخاطبان و فعالان حوزه موسیقی باشد.
بنابراین گزارش، نمایشگاه «روایت تحول» با محوریت دستاوردهای پنجساله دوره تحول سازمان صداوسیما بهطور رسمی از دوم شهریورماه در مرکز همایشهای صداوسیما آغازبهکار کرده است و در شهریورماه در این محل برپاست. در این نمایشگاه، معاونتهای مختلف سازمان صداوسیما، فرایند تحول در حوزههای مأموریتی خود را از مرحله آسیبشناسی و طراحی راهبردی تا تعیین اولویتها، تدوین برنامه عملیاتی و اجرای اقدامات تحولی را برای بازدیدکنندگان درون و برونسازمانی تشریح میکنند.
نظر شما