آیتالله «سید شرفالدین ملکحسینی» در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان در یاسوج به کلام امیرالمؤمنین(ع) درباره ویژگیهای اهل تقوا اشاره و اظهار کرد: انسان مؤمن نباید زندگی خود را با بیتفاوتی سپری کند، بلکه باید همواره با شکر، ذکر و اندیشه همراه باشد و نسبت به نعمتهای الهی و مسئولیتهایی که در برابر آنها دارد، احساس وظیفه کند.
وی با بیان اینکه شکر و ذکر ارتباط عمیقی با یکدیگر دارند، گفت: شکر تنها بر زبان آوردن عبارتهای تشکرآمیز نیست، بلکه حقیقتی است که در سه عرصه قلب، زبان و عمل انسان ظهور پیدا میکند؛ انسان ابتدا نعمت و نعمتدهنده را درک میکند، سپس با زبان به سپاس میپردازد و در مرحله کاملتر، از آن نعمت به شکل صحیح و در مسیر مورد رضای خداوند بهره میگیرد.
نماینده مردم کهگیلویه و بویراحمد در مجلس خبرگان رهبری ضمن اشاره به اینکه تعبیر «شکرگزاری» نیز نشان میدهد که شکر با عمل ارتباط دارد، افزود: «گزاردن» به معنای انجام دادن و بهجا آوردن است، بنابراین شکر حقیقی زمانی معنا پیدا میکند که در رفتار انسان دیده شود و از یک احساس یا سخن صرف فراتر برود.
آیتالله ملکحسینی ادامه داد: هنگامی که شکر در رفتار انسان ظهور پیدا میکند، به عبادت نزدیک میشود و زمانی که با باور و احساس درونی همراه باشد، جلوهای از عبودیت خواهد بود که از این منظر، شکر یک کلمه یا رفتار تشریفاتی نیست، بلکه حالتی است که باید در تمام زندگی انسان جریان داشته باشد.
وی آیه شریفه «لَئِن شَکَرْتُمْ لَأَزِیدَنَّکُمْ» را یادآور شد و گفت: افزایش نعمت تنها به معنای افزوده شدن چیزی از بیرون به زندگی انسان نیست، بلکه خود انسان نیز در مسیر شکر رشد میکند و ظرفیت وجودی وی افزایش مییابد که هر اندازه این ظرفیت بیشتر شود، زمینه بهرهمندی از الطاف و فیوضات الهی نیز گستردهتر خواهد شد.
این استاد حوزه های علمیه افزود: اگر این حقیقت را درک کنیم، شکر خود به یک نعمت تبدیل میشود، زیرا خداوند نعمت میدهد، انسان شکر میکند، شکر باعث رشد وی میشود و این رشد، ظرفیت دریافت نعمتهای بیشتر را فراهم میکند که به همین دلیل، شکر یک مسیر مستمر تربیتی است و انسان هرگز به نقطهای نمیرسد که خود را از شکر بینیاز بداند.
وی به دعایی از امام سجاد(ع) اشاره و اظهار کرد: در دعای آن حضرت، انسان به این حقیقت توجه داده میشود که حتی توانایی شکر کردن خداوند نیز نعمتی از جانب او بوده و وقتی انسان زبان به حمد و سپاس میگشاید، باید بداند همین توفیق نیز نعمتی بوده که خود نیازمند شکر دیگری است.
آیتالله ملکحسینی آیات قرآن کریم درباره شکر را یادآور شد و افزود: قرآن کریم میفرماید «اعْمَلُوا آلَ دَاوُودَ شُکْرًا؛ یعنی شکر را به عمل آورید»، این تعبیر به روشنی نشان میدهد که شکر حقیقی باید در عمل انسان نمایان شود و همچنین در آیه «وَقَلِیلٌ مِنْ عِبَادِیَ الشَّکُورُ» به این نکته اشاره شده که شکر حقیقی، مرتبهای فراتر از تشکر زبانی است و بندگان اندکی به این مقام دست مییابند.
عضو مجلس خبرگان رهبری به سخن سعدی درباره نعمت نفس کشیدن اشاره و بیان کرد: انسان در هر لحظه از زندگی خود با نعمتهای فراوانی روبهرو بوده، اما در نگاه عمیقتر، حتی توان شناخت نعمت و توان شکرگزاری نیز خود نعمتی الهی است؛ بنابراین هرچه شناخت انسان از عظمت خلقت و حکمت خداوند بیشتر شود، بیشتر به ناتوانی خود در ادای حق شکر پی میبرد.
وی خاطرنشان کرد: کسی که خداوند را بهدرستی میشناسد، تنها به خاطر نعمتهای دریافتی حمد او را به جا نمیآورد، بلکه عظمت، حکمت، قدرت و نظام آفرینش الهی نیز وی را به ستایش و سپاس وا میدارد و شکر میتواند از یک رفتار مقطعی فراتر رفته و به روح حاکم بر زندگی انسان تبدیل شود.
نماینده مردم کهگیلویه و بویراحمد در مجلس خبرگان رهبری در ادامه سخنان خود با اشاره به «حلفالفضول» در مکه، این پیمان را نمونهای از مسئولیتپذیری اجتماعی و دفاع از حقوق انسانها دانست و گفت: گروهی از مردم مکه در برابر ظلم و تضییع حقوق افراد، بهویژه کسانی که غریب بودند و برای تجارت وارد شهر میشدند، احساس مسئولیت کردند و پیمان بستند که در برابر ظلم سکوت نکنند.
وی افزود: روح «حلفالفضول» این بود که اگر انسانی مورد ظلم قرار گرفت و برای دادخواهی فریاد زد، دیگران نسبت به وی بیتفاوت نباشند و برای دفاع از حق وی وارد میدان شوند که این نگاه نشان میدهد مسئولیت اجتماعی و دفاع از مظلوم، ارزشی نیست که محدود به زمان و مکان خاصی باشد.
آیتالله ملکحسینی به جایگاه «حلفالفضول» در سیره پیامبر اکرم(ص) اشاره و بیان کرد: پیامبر(ص) پس از بعثت نیز درباره این پیمان فرمود «اگر امروز در اسلام به چنین پیمانی فراخوانده شوم، به آن پاسخ خواهم داد» که این سخن نشان میدهد حمایت از مظلوم، دفاع از حق و ایستادگی در برابر تضییع حقوق انسانها، ارزشهایی فراتر از شرایط تاریخی و اجتماعی هستند.
وی ادامه داد: حتی در دوران جاهلیت نیز نمونههایی از رعایت برخی حرمتهای انسانی وجود داشت و در ماجرای تلاش مشرکان برای ورود به خانه پیامبر(ص)، نقل شده «ابولهب با وجود دشمنی شدید با آن حضرت، به دلیل حضور زن در خانه، مانع ورود آنان شد»، ممکن است در دوران جاهلیت ظلمها و جنایتهای فراوانی رخ داده باشد، اما وجود چنین نمونههایی نشان میدهد که برخی حرمتهای انسانی حتی در آن جامعه نیز مورد توجه بوده است.
این استاد حوزه ضمن ابراز نگرانی از کاهش حساسیتهای اجتماعی نسبت به برخی مسائل، اظهار کرد: امروز باید نسبت به فقر، محرومیت، تبعیض، تضییع حقوق مردم، ظلم، فساد و آسیبهای اجتماعی حساس باشیم، زیرا جامعهای که در برابر رنج انسانها بیتفاوت شود، از یکی از مهمترین جلوههای اخلاق فاصله گرفته است.
آیتالله ملکحسینی در عین حال، خاطرنشان کرد: حساسیت نسبت به فساد و ناهنجاریهای اجتماعی نباید به معنای ورود به حریم خصوصی افراد و هتک حرمت و آبروی آنان باشد، زیرا جامعه دینی باید هم در برابر ظلم و فساد ایستادگی کند و هم حرمت انسانها و حریم خصوصی آنان را پاس بدارد؛ این دو موضوع در تقابل با یکدیگر نیستند، بلکه هر دو بخشی از اخلاق اجتماعی اسلام به شمار میروند.
وی سیره پیامبر اکرم(ص) و جایگاه امیرالمؤمنین(ع) در پیروی از آن حضرت را یادآور شد و گفت: پیامبر اکرم(ص) الگوی کامل اخلاق و انسانیت بود و امیرالمؤمنین(ع) نیز در مسیر پیروی از آن حضرت به الگوی بزرگی برای هدایت و زندگی مؤمنانه تبدیل شد و وظیفه ما این است که از این الگوها درس بگیریم و ببینیم تا چه اندازه توانستهایم اخلاق و رفتار خود را به آنان نزدیک کنیم.
نماینده مردم کهگیلویه و بویراحمد در مجلس خبرگان رهبری ضمن بازخوانی سخن امیرالمؤمنین(ع) درباره اهل تقوا، خاطرنشان کرد: در خطبه متقین آمده «یُمسی و هَمُّهُ الشُّکر، و یُصبح و هَمُّهُ الفِکر؛ یعنی زندگی انسان مؤمن باید با دغدغه شکر و اندیشه همراه باشد»، زیرا انسان متقی کسی نیست که نسبت به پیرامون خود بیتفاوت باشد، بلکه باید هم در برابر نعمتهای خداوند شاکر و هم نسبت به درد و رنج مردم مسئول باشد.
آیتالله ملکحسینی یادآور شد: اگر شکر را به معنای واقعی آن بشناسیم، آثار آن باید در زندگی ما دیده شود، زیرا انسان شاکر، نعمت و نعمتدهنده را میشناسد و نعمت را در مسیر درست به کار میگیرد و چنین انسانی نمیتواند در برابر ظلم، فقر، تبعیض و تضییع حقوق دیگران بیتفاوت باشد و در عین حال، پاسداشت کرامت و آبروی انسانها را نیز از یاد نمیبرد.
وی گفت: بازگشت به سیره پیامبر اکرم(ص) و امیرالمؤمنین(ع)، میتواند مسیر رسیدن به جامعهای باشد که در آن هم شکر الهی در رفتار انسانها جاری است و هم مسئولیتپذیری، عدالت و کرامت انسانی جایگاه خود را پیدا میکند.
آیتالله ملکحسینی با اشاره به اینکه شناخت سیره پیامبر اکرم(ص) باید به تغییر در رفتار و مسئولیتپذیری اجتماعی انسان منجر شود، اظهار کرد: فاصله ما با اخلاق و سیره پیامبر(ص) بسیار زیاد بوده و شناخت آن حضرت نباید صرفاً برای بیان فضائل یا کسب ثواب باشد، بلکه باید ما را به بازنگری در رفتار، اخلاق و مسئولیتهای اجتماعی خود وادار کند.
وی به حساسیت پیامبر اکرم(ص) نسبت به درد و حاجت مردم اشاره کرد و افزود: آن حضرت نسبت به فقر، نیازمندی و گرفتاری مردم بیتفاوت نبود و نمیپذیرفت انسانی گرفتار مشکلی باشد و صدای وی به گوش پیامبر(ص) نرسد، بلکه ایشان بین مردم حضور داشت، از وضعیت آنان آگاه میشد و اگر کسی حاجتی داشت، برای برطرف کردن آن تلاش میکرد.
نماینده مردم کهگیلویه و بویراحمد در مجلس خبرگان رهبری بیان کرد: پیامبر(ص) حتی سفارش میکرد «اگر کسی نمیتواند حاجت خود را مستقیماً به ایشان برساند، دیگران آن را منتقل کنند» که این سیره به ما میآموزد که مسئولان، مدیران، صاحبان قدرت و ثروت و همه کسانی که امکان اثرگذاری دارند، نباید اجازه دهند صدای انسان گرفتار، محروم و نیازمند بین فاصلهها و موانع گم شود.
وی ضمن بیان اینکه حساسیت پیامبر اکرم(ص) تنها به مسائل اقتصادی و مشکلات فردی مردم محدود نبود، بلکه آن حضرت نسبت به انحراف، ظلم و تضییع حقوق نیز واکنش نشان میداد، افزود: رحمت پیامبر(ص) به معنای بیتفاوتی در برابر ظلم نبود، آن حضرت در برابر مسائل شخصی و دنیوی اهل خشونت و خشم نبود، اما هنگامی که حقی پایمال میشد یا انسانی مورد ظلم قرار میگرفت، حساسیت و غیرت دینی و اجتماعی خود را نشان میداد.
آیتالله ملکحسینی با بیان اینکه باید بین دفاع از ارزشهای اجتماعی و دخالت در حریم خصوصی افراد تفاوت قائل شد، گفت: غیرت اجتماعی به معنای تجسس در زندگی مردم، ورود به حریم خصوصی آنان یا هتک حرمت و آبروی افراد نیست، بلکه جامعه دینی باید نسبت به ارزشهای عمومی و حقوق مردم حساس باشد، اما این حساسیت نباید بهانهای برای سرک کشیدن در زندگی خصوصی افراد شود.
وی افزود: اگر فردی در خلوت خود مرتکب خطایی شد و انسان بهطور اتفاقی از آن آگاه شد، حق ندارد آن را برای دیگران بازگو کند، چراکه حفظ آبرو و حریم انسانها از اصول مهم اخلاقی است؛ البته مبین خطایی که در خلوت رخ میدهد و رفتاری که فرد به صورت آشکار و بدون ملاحظه در جامعه انجام میدهد، تفاوت وجود دارد و در برابر رفتار آشکار و آسیبزا باید با شیوهای درست و اصلاحگرایانه برخورد کرد.
استاد حوزه خاطرنشان کرد: جامعه اسلامی باید بین دو وظیفه مهم جمع کند، از یک سو نسبت به فقر، محرومیت، ظلم، تبعیض، فساد و آسیبهای اجتماعی بیتفاوت نباشد و از سوی دیگر، اجازه ندهد این حساسیت به تجسس، بیاحترامی و شکستن حریم خصوصی انسانها تبدیل شود.
آیتالله ملکحسینی افزود: حتی در دوران جاهلیت نیز نمونههایی از رعایت حرمت انسانها وجود داشت و این مسئله نشان میدهد که برخی ارزشهای انسانی ریشه در فطرت دارند، بنابراین امروز بیش از گذشته باید مراقب باشیم حساسیتهای اخلاقی و اجتماعی در جامعه از بین نرود.
وی ضمن تأکید بر اینکه بیتفاوتی اجتماعی با روح دینداری سازگار نیست، بیان کرد: اگر در جامعهای فقر، ظلم، تبعیض، تضییع حقوق مردم و آسیبهای اجتماعی گسترش پیدا کند و افراد در برابر آن احساس مسئولیت نکنند، باید نسبت به این بیتفاوتی نگران بود، زیرا سیره پیامبر اکرم(ص) و امیرالمؤمنین(ع) به ما میآموزد که مؤمن واقعی نسبت به سرنوشت دیگران دغدغه دارد.
نظر شما