به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از فارس، در مسیر حفظ قرآن، همه صفحات وضعیت یکسانی ندارند؛ برخی آیات پس از چند بار مرور بهخوبی در ذهن تثبیت میشوند، اما بعضی صفحات حتی با تکرارهای متعدد همچنان در معرض فراموشی قرار دارند. این صفحات فرّار، معمولاً نیازمند مرور متفاوتی هستند و صرفاً تکرار چندباره ممکن است راهکار کافی برای تثبیت آنها نباشد.
حجتالاسلام حسن عزیزینیا در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان، برای این دسته از صفحات، استفاده از «تکنیک مهندسی معکوس» را پیشنهاد کرد و گفت: به جای اینکه حافظ، صفحه فرّار را بارها و به همان شیوه قبلی از ابتدا تا انتها بخواند، بهتر است ساختار صفحه را بررسی و روش مرور را تغییر دهد.
صفحه را بشناسید، نه اینکه فقط دوباره بخوانید
وی نخستین مرحله را «کالبدشکافی ساختاری» عنوان کرد و افزود: به جای خواندن دوباره کل صفحه، آن را به سه بخش معنایی تقسیم کنید؛ برای نمونه میتوان پنج خط ابتدایی، پنج خط میانی و پنج خط پایانی را به عنوان سه بخش مستقل در نظر گرفت.
به گفته عزیزینیا، این تقسیمبندی کمک میکند ذهن به جای مواجهه با یک مجموعه طولانی از آیات، با بخشهای کوچکتر و مشخصتری روبهرو شود و برای هر قسمت، نشانه و ساختار مستقلی در ذهن شکل بگیرد.
مدیرعامل مؤسسه قرآنی دارالتحفیظ الهادی(ع) ادامه داد: هدف از این مرحله، پیدا کردن ساختار درونی صفحه است؛ یعنی حافظ بداند هر بخش از صفحه از کجا شروع میشود، چه محتوایی دارد و چگونه به بخش بعدی میرسد.
مرور را از انتهای صفحه آغاز کنید
وی در گام دوم، «مرور نردبانی» را پیشنهاد کرد و گفت: در این روش، به جای اینکه مرور همیشه از خط اول صفحه آغاز شود، یکبار از خط آخر شروع کنید و به سمت ابتدای صفحه حرکت کنید.
عزیزینیا با اشاره به تأثیر این تغییر در شیوه مرور، توضیح داد: وقتی حافظ همیشه صفحه را از ابتدا به انتها میخواند، ذهن به مرور به یک مسیر ثابت و تکراری عادت میکند. تغییر جهت مرور، این روند عادی را برهم میزند و ذهن را وادار میکند ارتباط میان بخشهای صفحه را دوباره بازسازی کند.
به گفته وی، همین شکستن روتین ذهنی میتواند موجب افزایش تمرکز روی آیات و توجه بیشتر حافظ به پیوند میان قسمتهای مختلف صفحه شود؛ بهویژه در صفحاتی که مرور معمول در تثبیت آنها نتیجه مطلوبی نداشته است.
برای هر صفحه یک تصویر مرجع بسازید
این حافظ کل قرآن کریم سومین مرحله را «بازسازی تصویر» عنوان کرد و افزود: برای صفحهای که بیشتر از سایر صفحات فراموش میشود، یک تصویر یا نشانه ذهنی به عنوان «تصویر مرجع» بسازید.
وی توضیح داد: این تصویر میتواند یک کلمه، مفهوم یا موضوع کلیدی مرتبط با همان صفحه باشد که به شکل یک تصویر متفاوت و حتی عجیب در ذهن قرار میگیرد تا هنگام یادآوری، به عنوان نشانهای برای بازگشت به صفحه عمل کند.
عزیزینیا گفت: به طور مثال اگر محتوای صفحهای بیشتر درباره «آتش» باشد، میتوان تصویر یک شعله بزرگ را در ذهن به آن صفحه سنجاق کرد. این تصویر ذهنی قرار نیست جایگزین آیات شود، بلکه نقش یک نشانه را ایفا میکند تا ذهن هنگام مرور، مسیر دسترسی به محتوای صفحه را راحتتر پیدا کند.
وی در پایان تأکید کرد: در برخورد با صفحات فرّار، همیشه افزایش تعداد دفعات مرور تنها راهحل نیست؛ گاهی لازم است شیوه مرور تغییر کند، ساختار صفحه مورد توجه قرار گیرد و برای یادآوری آن، نشانههای ذهنی تازهای ساخته شود.
نظر شما