تبیین احکام وقف؛ از ارکان و شرایط صحت تا ضوابط فروش موقوفات

دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر استان کهگیلویه و بویراحمد، با تشریح احکام و مقررات وقف، بر ضرورت صیانت از موقوفات و رعایت دقیق نیت واقف تأکید کرد.

حجت‌الاسلام والمسلمین «حمزه پیش قدم» در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان در یاسوج ضمن تشریح احکام و مقررات وقف، بر ضرورت صیانت از موقوفات و رعایت دقیق نیت واقف تأکید و اظهار کرد: وقف پس از تحقق صحیح، قابل رجوع نیست و هرگونه فروش، تغییر کاربری یا دخل و تصرف در موقوفات باید مطابق ضوابط شرعی و قانونی انجام شود.

وی با اشاره به اهمیت شناخت احکام و مقررات وقف، گفت: وقف یکی از سنت‌های ارزشمند اسلامی است که آثار و برکات آن می‌تواند برای سالیان متمادی و حتی نسل‌های آینده باقی بماند؛ از این رو، آشنایی با ارکان، شرایط و احکام آن برای واقفان، متولیان و بهره‌برداران ضروری است.

وی ضمن تشریح ارکان بنیادین وقف، افزود: برای تحقق یک وقف شرعی و قانونی، وجود واقف، موقوفه و موقوفٌ‌علیه ضروری بوده و واقف باید مالک مال بوده و با قصد، اختیار و رضایت اقدام به وقف کند و موقوفه نیز باید مال موجود و عینی باشد که قابلیت وقف داشته باشد.

دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر استان کهگیلویه و بویراحمد ادامه داد: موقوفٌ‌علیه نیز شخص، اشخاص یا نهادی است که منافع مال موقوفه برای آنها تعیین می‌شود و نوع وقف بر اساس اینکه منافع آن به افراد مشخص اختصاص پیدا کند یا در اختیار امور عمومی و عام‌المنفعه قرار گیرد، متفاوت خواهد بود.

حجت‌الاسلام پیش قدم به وقف خاص و عام اشاره و بیان کرد: در وقف خاص، مال یا منافع آن برای اشخاص یا گروهی معین و محصور مانند اولاد و نوادگان وقف می‌شود، اما در وقف عام، هدف واقف انجام امور عام‌المنفعه و خدمت به جامعه است؛ مانند ساخت مسجد، مدرسه، بیمارستان و دیگر فعالیت‌های خیرخواهانه.

وی در ادامه با بیان برخی شرایط مهم وقف، گفت: اصل بر این است که وقف دارای دوام و بقا باشد و پس از تحقق صحیح آن، واقف نمی‌تواند از وقف رجوع کرده و مال موقوفه را به مالکیت خود بازگرداند.

دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر استان کهگیلویه و بویراحمد همچنین بر اهمیت قبض موقوفه تأکید کرد و افزود: در تحقق وقف، موضوع قبض مال موقوفه نیز از مسائل مهمی است که باید مطابق موازین شرعی و مقررات قانونی انجام شود.

حجت‌الاسلام پیش قدم درباره تولیت و نحوه اداره موقوفات نیز اظهار کرد: واقف می‌تواند در زمان وقف، متولی را تعیین کند تا اداره موقوفه را بر عهده داشته باشد و متولی نیز موظف است با امانت‌داری و در چارچوب نیت واقف و مفاد وقف‌نامه، نسبت به حفظ و اداره موقوفه اقدام کند.

وی ادامه داد: متولی در قبال موقوفه مسئولیت دارد و در صورت خیانت یا ناتوانی در انجام وظایف، مطابق مقررات شرعی و قانونی با موضوع برخورد خواهد شد تا حقوق موقوفه و موقوفٌ‌علیهم حفظ شود.

دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر استان کهگیلویه و بویراحمد در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع فروش اموال وقفی اشاره کرد و افزود: اصل بر غیرقابل فروش بودن مال موقوفه است و فروش آن تنها در موارد استثنایی و با رعایت ضوابط شرعی و قانونی امکان‌پذیر خواهد بود.

حجت‌الاسلام پیش قدم خاطرنشان کرد: در مواردی که موقوفه به‌گونه‌ای خراب شود که امکان انتفاع از آن وجود نداشته باشد و تعمیر آن نیز امکان‌پذیر نباشد، یا فروش بخشی از موقوفه برای حفظ و تعمیر بخش دیگر ضرورت داشته باشد، موضوع می‌تواند در چارچوب احکام و مقررات مربوط مورد بررسی قرار گیرد.

وی یکی دیگر از موارد استثنایی را بروز اختلاف شدید بین بهره‌برداران دانست و افزود: چنانچه اختلاف میان موقوفٌ‌علیهم یا بهره‌برداران به حدی برسد که بیم بروز درگیری، خون‌ریزی یا آسیب جدی وجود داشته باشد، موضوع فروش موقوفه می‌تواند طبق ضوابط شرعی و قانونی بررسی شود.

دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر استان کهگیلویه و بویراحمد تأکید کرد: در چنین مواردی نمی‌توان بدون بررسی و طی مراحل قانونی اقدام کرد و لازم است موضوع از سوی مراجع ذی‌صلاح مورد رسیدگی قرار گیرد.

حجت‌الاسلام پیش قدم ضمن توصیه به متولیان، واقفان و بهره‌برداران موقوفات، گفت: پیش از هرگونه فروش، تغییر کاربری، اجاره، نقل‌وانتقال یا دخل و تصرف در موقوفات، باید از اداره اوقاف و امور خیریه و مراجع ذی‌صلاح استعلام شود؛ چرا که صیانت از موقوفات، در حقیقت صیانت از نیت خیر واقفان و حفظ حقوق نسل‌های آینده است.

کد خبر 1902901

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha