به گزارش خبرگزاری شبستان از استان قم، در سالهای اخیر، «محلهمحوری» به عنوان یکی از رویکردهای مهم در تقویت سرمایه اجتماعی و حل مسائل فرهنگی و اجتماعی مورد توجه قرار گرفته است؛ رویکردی که تحقق آن، بیش از هر چیز نیازمند فعال شدن ظرفیتهای مردمی و نهادهای ریشهدار در محلات است. در این میان، مسجد و کانونهای فرهنگی هنری مساجد میتوانند با پیوند میان خانواده، نوجوانان و دیگر اقشار محله، نقش مؤثری در تبدیل شعار محلهمحوری به یک تجربه واقعی و ملموس ایفا کنند.
کانون فرهنگی هنری مسجد حضرت خدیجه(س) نیز با تکیه بر همین ظرفیت، تلاش کرده است فعالیتهای فرهنگی، تربیتی، آموزشی، تفریحی و مهارتی خود را به گونهای سامان دهد که مسجد صرفاً محل برگزاری برنامهها نباشد، بلکه به پایگاهی برای تربیت نسل آینده، تقویت مشارکت اجتماعی و ارتباط مستمر با خانوادهها و اهالی محله تبدیل شود؛ تجربهای که از حلقههای معرفتی و کتابخوانی تا هیئت نوجوانان، اردوهای تربیتی، آموزش سواد رسانهای و مهارتآموزی را دربرمیگیرد.
دکتر بهنام عرب بافرانی، مدیر کانون فرهنگی هنری مسجد حضرت خدیجه(س)، در گفتگو با خبرگزاری شبستان در استان قم، با تشریح برنامههای اوقات فراغت کانون در ایام تابستان گفت: امسال برنامههای تفریحی متنوعی برای نوجوانان برگزار شد و تقریباً هر هفته یک برنامه تفریحی به صورت مستمر در دستور کار قرار داشت.
عرب بافرانی افزود: اردوی یکروزه بوستان هاشمی، برنامه لیزرتگ، فوتبالدستی، تنیس، استخر، فوتسال و اردوهای مجتمع نور از جمله برنامههای اجرا شده بود که در مجتمع نور، فعالیتهایی همچون تیراندازی، فوتبال ساحلی، استفاده از زمین چمن مصنوعی، آمادگی جسمانی، برنامههای معرفتی و اقامه نماز برگزار شد.
مدیر کانون فرهنگی هنری حضرت خدیجه(س) ادامه داد: همچنین برنامه اتاق فرار در مجتمع نور همراه با فوتبالدستی انسانی برگزار شد و در کنار آن، زیارت مزار شهید گمنام نیز در برنامه نوجوانان قرار گرفت.
وی با بیان اینکه انتخاب نوجوانان برای حضور در اردوها بر اساس میزان فعالیت و نظم آنها انجام میشد، گفت: نوجوانانی که در طول هفته حضور فعالتری داشتند و از نظر اخلاقی و انضباطی شرایط مناسبتری داشتند، با مشورت مربیان برای حضور در اردوها انتخاب میشدند و این موضوع خود عاملی برای ایجاد انگیزه و مشارکت بیشتر نوجوانان بود.
برگزاری حلقههای معرفتی با منابع مشخص
عرب بافرانی، حلقههای معرفتی را از دیگر برنامههای محوری کانون در تابستان عنوان کرد و گفت: سه حلقه معرفتی برای مقاطع مختلف برگزار شد که دو حلقه به مقطع ابتدایی و یک حلقه به مقطع متوسطه اختصاص داشت.
وی افزود: برای ارتقای کیفیت این حلقهها، پیش از آغاز تابستان جلسات کارشناسی متعددی برگزار و با بهرهگیری از نظر کارشناسان، کتابهای مشخصی در حوزههای اخلاق، اعتقادات، احکام و موضوعات تربیتی انتخاب و در اختیار مربیان قرار گرفت.
مدیر کانون فرهنگی هنری حضرت خدیجه(س) خاطرنشان کرد: علاوه بر انتخاب منابع، درباره شیوه تدریس، قالبهای ارائه محتوا و نحوه تعامل با نوجوانان نیز با مربیان جلسات متعددی برگزار شد که خوشبختانه این برنامهها آثار خوبی به همراه داشت و مورد استقبال نوجوانان قرار گرفت.
هیئت نوجوانان؛ از اجرا تا مدیریت برنامه
وی با اشاره به فعالیت هیئت نوجوانان کانون حضرت خدیجه(س) اظهار کرد: یکی از نقاط عطف فعالیتهای تابستانی، هیئت نوجوانان بود که بخش عمده امور اجرایی آن توسط خود نوجوانان انجام میشود.
عرب بافرانی ادامه داد: تبلیغات، تزئینات، مداحی و اجرای برنامه بر عهده نوجوانان است و کانون صرفاً نقش نظارتی و پشتیبانی محتوایی دارد. این شیوه باعث میشود نوجوانان در فضای واقعی، مسئولیتپذیری، کار گروهی و مشارکت اجتماعی را تجربه کنند.
تربیت مربی از دل کانون؛ الگوی موفق برای نوجوانان
وی همچنین به برگزاری جلسات قرآن و حلقه قرآنی اشاره کرد و گفت: نکته قابل توجه در این حلقه، استفاده از ظرفیت یکی از نوجوانانی بود که طی ۱۰ سال گذشته در خود کانون تربیت شده است؛ این نوجوان که حافظ قرآن است، امسال وارد حوزه علمیه نیز شده و به عنوان مربی حلقه قرآنی فعالیت کرد.
مدیر کانون فرهنگی هنری حضرت خدیجه(س) این اتفاق را یک ظرفیت ارزشمند دانست و افزود: برای نوجوانان بسیار جذاب است که ببینند فردی از دل همین کانون رشد کرده، به مربی آنها تبدیل شده و امروز میتواند برایشان الگو باشد. چنین تجربهای میتواند انگیزهای برای نوجوانان ایجاد کند تا مسیر رشد و تربیت را با جدیت بیشتری دنبال کنند.
کتاب و کتابخوانی؛ محور اصلی فعالیتهای کانون حضرت خدیجه(س)
عرب بافرانی با تأکید بر جایگاه کتاب و کتابخوانی در برنامههای کانون گفت: کتاب و کتابخوانی یکی از پررنگترین موضوعات کانون حضرت خدیجه(س) است و تلاش میکنیم کتاب صرفاً در حاشیه برنامهها نباشد، بلکه در متن فعالیتهای کانون قرار گیرد.
وی افزود: در تابستان سه مسابقه کتابخوانی برگزار کردیم که کتابهای «مسافر کربلا» درباره زندگی و خاطرات شهید دانشآموز علیرضا کریمی، «مرد بارانی» درباره حکایتهایی از زندگی آیتالله بهجت و «خدای خوب ابراهیم» درباره شخصیت و ویژگیهای قرآنی شهید ابراهیم هادی محور این مسابقات بودند.
مدیر کانون فرهنگی هنری حضرت خدیجه(س) ادامه داد: برای هر کتاب حدود یک ماه زمان در نظر گرفته شد و نوجوانان پس از مطالعه کتاب، در دو مرحله در مسابقه شرکت کردند. به نفرات برتر جوایز نقدی اهدا شد و از فعالان این عرصه نیز در مسجد تقدیر به عمل آمد که این روند موجب افزایش علاقه نوجوانان به کتاب و کتابخوانی شد.
هیئت نوجوانان در منازل؛ تجربهای برای تقویت پیوند خانواده و مسجد
وی با اشاره به برنامههای کانون در دهه نخست محرم گفت: در این ایام هر روز هیئت نوجوانان در یکی از منازل اعضا برگزار شد. پیش از آغاز محرم، نوجوانان برای میزبانی هیئت اعلام آمادگی میکردند و متناسب با مناسبتهای محرم، برنامه در منزل آنها برگزار میشد.
عرب بافرانی افزود: نوجوانان به صورت دستهجمعی از کانون به منزل میزبان میرفتند و اجرای مداحی نیز بر عهده خود بچهها بود. خانواده میزبان نیز پذیرایی را انجام میداد و کانون مسئولیت هماهنگی سخنران و نظارت بر برنامه را بر عهده داشت.
وی برگزاری این برنامه را اقدامی در جهت تقویت ارتباط میان خانواده، مسجد و نوجوانان دانست.
آموزش سواد رسانهای و تقویت ارتباط با والدین
مدیر کانون فرهنگی هنری حضرت خدیجه(س) برگزاری کارگاه تخصصی سواد رسانه، جلسات آموزش والدین و برنامه «سهشنبههای مهدوی» را از دیگر فعالیتهای کانون عنوان کرد و گفت: در تابستان برنامه سهشنبههای مهدوی نیز به صورت مستمر و در دل هیئت نوجوانان دنبال شد.
وی همچنین به فعالیت کتابخانه امانی کانون اشاره کرد و افزود: نوجوانان میتوانند کتاب دریافت کنند و پس از مطالعه، خلاصه آن را به صورت شفاهی یا کتبی ارائه دهند و متناسب با فعالیت خود امتیاز و جایزه دریافت کنند. مسئولیت این کتابخانه نیز بر عهده یکی از نوجوانان کانون است.
نوجوانان، سرمایه آینده مسجد و کانون
عرب بافرانی با تأکید بر اهمیت حضور نوجوانان در امور اجرایی گفت: بخشی از نوجوانان در فعالیتهای اجرایی در کنار کانون حضور دارند و در جریان همین فعالیتها تجربه کسب میکنند و آبدیده میشوند. این افراد میتوانند نیروهای آینده کانون باشند.
وی با اشاره به نقش خانوادهها در اجرای برنامههای تابستانی گفت: امسال والدین در بخشهای مختلف، از ارائه مشورت و ایده تا رفتوآمد نوجوانان، همکاری بسیار خوبی داشتند و این همکاری بخشی از بار مالی و اجرایی کانون را کاهش داد.
مدیر کانون فرهنگی هنری حضرت خدیجه(س) ادامه داد: ارتباط با والدین نیز به صورت مستمر دنبال شد و به شکل هفتگی وضعیت حضور و فعالیت نوجوانان پیگیری میشد. همچنین در جلسات والدین درباره مسائل و آسیبهای احتمالی نوجوانان گفتوگو و برای آنها برنامهریزی میشد.
کانون های مساجد؛ بستری برای تربیت اجتماعی و مهارتآموزی
وی تعداد نوجوانان ثبتنامشده در برنامههای کانون را حدود ۴۰ نفر اعلام کرد و گفت: حدود ۳۰ نفر از این نوجوانان به صورت مستمر در فعالیتها حضور داشتند و برنامههای هفتگی نیز سه روز در هفته به شکل ثابت و منظم برگزار میشد.
عرب بافرانی افزود: تلاش ما این بود که خانوادهها برنامههای کانون را یک فعالیت حاشیهای تلقی نکنند، بلکه آن را به عنوان بخشی جدی از فرایند تربیت فرزندان خود ببینند. به همین دلیل، علاوه بر برنامههای حضوری، گروههای مجازی نیز برای کلاسها تشکیل شد تا تکالیف و فعالیتهای نوجوانان پیگیری و ارتباط مربیان با آنها حفظ شود.
وی با اشاره به نقش کانونهای فرهنگی هنری مساجد در تحقق طرح محلهمحوری دولت چهاردهم گفت: کانونهای فرهنگی هنری مساجد میتوانند نقش مهمی در آموزش و مهارتافزایی والدین در حوزه تربیت فرزندان و حتی زمینهسازی برای اشتغال آینده نوجوانان داشته باشند.
مدیر کانون فرهنگی هنری حضرت خدیجه(س) ادامه داد: امسال با کمک کانونهای مساجد، تعدادی از نوجوانانی را که به فعالیتهای فنی و حرفهای علاقهمند بودند شناسایی و به مراکز فنی و حرفهای معرفی کردیم. همچنین مربیان کانون در زمینه انتخاب رشته، انتخاب شغل و مشاورههای مرتبط با آینده نوجوانان فعالیت داشتند.
مسجد و کانون؛ مکمل نهادهای اجتماعی در محله
وی با بیان اینکه فعالیتهای کانون تنها به اعضای آن محدود نمیشود، گفت: برای نمازگزاران مسجد نیز جلساتی درباره آسیبهای اجتماعی و آسیبهای فضای مجازی برگزار کردیم و تلاش شد از ظرفیت کانون برای خدمترسانی به مخاطبان مسجد و محله استفاده شود.
عرب بافرانی خاطرنشان کرد: نوجوانان در کانون علاوه بر آموزشهای فرهنگی و تربیتی، نحوه تعامل و مشارکت در اجتماع را نیز میآموزند؛ مشارکت اجتماعی، فرهنگی و حتی اقتصادی موضوعاتی است که میتواند از همین سنین در بستر مسجد و کانون به نوجوانان آموزش داده شود.
وی با تأکید بر نقش مسجد در تربیت نسل آینده تصریح کرد: بخش مهمی از تحقق مسجد و محلهمحوری به آموزش نوجوانان و جوانان برای مشارکت در اجتماع آینده بازمیگردد و باید از امروز برای آن برنامهریزی کرد.
مدیر کانون فرهنگی هنری حضرت خدیجه(س) گفت: نوجوانان در دل حلقههای معرفتی، اردوها و فعالیتهای گروهی، مسئولیتپذیری، کار تیمی، حل مسئله از طریق گفتوگو و آشنایی با مشاغل را یاد میگیرند و خانوادهها نیز در کنار آنها این مهارتها را تقویت میکنند.
وی در پایان تأکید کرد: کانونهای فرهنگی هنری مساجد میتوانند در کنار نهادهای مسئول، نقش مکمل و مؤثری در تربیت اجتماعی نسل آینده داشته باشند و امیدواریم به برکت فعالیت مساجد و کانونها، این نقشآفرینی در سطح محلات روزبهروز پررنگتر شود.
نظر شما