به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از aletihadpress.، تأمین مالی اسلامی دیگر تنها به سرمایهگذاران مسلمان محدود نمیشود و اصول اخلاقی و انضباط مالی حاکم بر آن، توجه شمار بیشتری از سرمایهگذاران غیرمسلمان را نیز به خود جلب کرده است.
روزنامه اقتصادی و مالی «بیزنس تایمز» مستقر در سنگاپور، در گزارشی که به تازگی منتشر کرده، به بررسی گسترش تأمین مالی اسلامی فراتر از جوامع مسلمان پرداخته و دیدگاه آنوراگ ماتور، رئیس مدیریت ثروت اسلامی در گروه بانکی «مایبانک»، را منتشر کرده است.
ماتور میگوید که جذابیت تأمین مالی اسلامی فراتر از جنبه دینی آن است. اصول این نظام، انضباط مشخصی را در انتخاب سرمایهگذاریها ایجاد میکند؛ از جمله بررسی اینکه منابع مالی در نهایت صرف چه فعالیتی میشوند، ارزیابی استحکام مالی شرکتها و پرهیز از سازوکارهایی که بهشدت بر بدهی یا سفتهبازی متکی هستند.
یکی از اصول مهم در تأمین مالی اسلامی، محدود کردن بدهی بیش از حد است. شرکتهایی که بار بدهی سنگینی دارند، ممکن است در دورههای بحران اقتصادی یا افزایش نرخ بهره، آسیبپذیری بیشتری داشته باشند. از این رو، معیارهای مالی اسلامی پیش از سرمایهگذاری، بررسی دقیق سطح بدهی و کیفیت ترازنامه شرکت را ضروری میدانند.
تأکید بر اقتصاد واقعی و کاهش سفتهبازی
تأمین مالی اسلامی همچنین در پی محدود کردن سفتهبازی افراطی است. هدف این رویکرد، ترجیح سرمایهگذاریهایی است که با فعالیتهای واقعی اقتصادی، شرکتها، کالاها یا پروژههای ملموس ارتباط دارند، نه سرمایهگذاریهایی که صرفاً برای کسب سود سریع از معاملات بسیار سفتهبازانه انجام میشوند.
این رویکرد، سرمایهگذاران را به اتخاذ نگاه بلندمدتتر تشویق میکند و در عین حال، بُعد اخلاقی نیز دارد؛ به این معنا که برخی فعالیتها و صنایع از دایره سرمایهگذاری خارج میشوند و سرمایهگذار باید درباره فعالیتی که منابع مالی خود را در آن قرار میدهد، تأمل کند.
برهمین اساس، تأمین مالی اسلامی تا حدودی با سرمایهگذاری مسئولانه و برخی معیارهای زیستمحیطی، اجتماعی و حاکمیتی (ESG) همپوشانی دارد؛ معیارهایی که پیامدهای زیستمحیطی و اجتماعی و نحوه حکمرانی شرکتها را مورد توجه قرار میدهند.
با این حال، این دو رویکرد یکسان نیستند؛ زیرا تأمین مالی اسلامی بر قواعد شریعت اسلامی و معیارهای اختصاصی خود استوار است.
رشد داراییهای مالی اسلامی
این صنعت همچنین با رشد قابل توجهی مواجه است. بر اساس گزارش توسعه تأمین مالی اسلامی ۲۰۲۵، ارزش داراییهای جهانی تأمین مالی اسلامی در سال ۲۰۲۴ به ۵.۹۸ تریلیون دلار رسید که نشاندهنده رشد ۲۱ درصدی در یک سال است.
این رقم نشان میدهد تأمین مالی اسلامی اکنون جایگاه مهمی در بازارهای بینالمللی پیدا کرده و دیگر نمیتوان آن را صرفاً یک حوزه محدود به نظامهای مالی کشورهای مسلمان دانست.
صکوک؛ ابزار رو به رشد تأمین مالی اسلامی
در کنار رشد کلی این صنعت، صکوک نیز بهعنوان یکی از مهمترین ابزارهای تأمین مالی اسلامی، در حال گسترش است.
صکوک اغلب با اوراق قرضه سنتی مقایسه میشود و به دولتها و شرکتها امکان جذب سرمایه را مطابق با اصول تأمین مالی اسلامی میدهد. با این حال، برخلاف اوراق قرضه که عمدتاً بر پرداخت بهره استوارند، صکوک معمولاً به یک دارایی، پروژه یا فعالیت اقتصادی درآمدزا مرتبط است.
صکوک بهویژه برای تأمین مالی پروژههای زیرساختی، انرژی و توسعه اقتصادی در کشورهای حوزه خلیج فارس و جنوب شرق آسیا مورد استفاده قرار میگیرد.
همچنین صکوک پایدار نیز با رشد قابل توجهی مواجه شده است. بر اساس این گزارش، از سال ۲۰۱۷ تا سهماهه نخست سال ۲۰۲۴، بیش از ۴۲ میلیارد دلار صکوک پایدار برای تأمین مالی پروژههای زیستمحیطی و اجتماعی منتشر شده است.
این روند، از امکان همگرایی میان اصول تأمین مالی اسلامی و اهداف جدید تأمین مالی پایدار حکایت دارد.
مدیریت ثروت؛ فراتر از افزایش سرمایه
رویکرد اسلامی تنها به چگونگی افزایش ثروت محدود نمیشود، بلکه مدیریت ثروت اسلامی برای انتقال ثروت، مسئولیتپذیری در قبال آن و نحوه بهرهگیری از سرمایه نیز اهمیت ویژهای قائل است.
برهمین اساس، برای خانوادهها و صاحبان کسبوکار این پرسش مطرح میشود که چگونه میتوانند علاوه بر توسعه داراییهای خود، از آن محافظت کرده، آن را به نسل بعد منتقل و برای آن هدفی مشخص تعریف کنند.
گسترش این رویکرد نشان میدهد تأمین مالی اسلامی بهتدریج از چارچوبی که برای مدت طولانی در آن محدود بود، خارج شده است. این نظام دیگر بهعنوان شیوهای برای تأمین مالی مسلمانان معرفی نمیشود، بلکه میتواند در برابر برخی دغدغههای مهم اقتصاد امروز، از جمله بدهی بیش از حد، سفتهبازی، نبود شفافیت و ضرورت سرمایهگذاری در فعالیتهای دارای اثر واقعی، راهکارهایی ارائه کند.
در شرایطی که اقتصاد جهانی با بحرانهای مالی پیدرپی مواجه بوده است، چنین رویکردی میتواند سرمایهگذارانی را که به دنبال ثبات بیشتر، سرمایهگذاری معنادار و نگاه بلندمدت هستند، حتی بدون انگیزههای دینی، به خود جذب کند.
با این حال، آنوراگ ماتور تأکید میکند که تأمین مالی اسلامی تضمینی برای بازدهی بالاتر یا مصونیت در برابر بحرانها نیست. مزیت اصلی این نظام در انضباطی است که بر سرمایهگذاری تحمیل میکند؛ از جمله کاهش بدهیهای بیش از حد، توجه بیشتر به اقتصاد واقعی، در نظر گرفتن پیامدهای سرمایهگذاری و اتخاذ رویکردی بلندمدت.
اصولی که به نظر میرسد میتواند برای سرمایهگذاران مسلمان و غیرمسلمان به یک اندازه جذاب باشد.
نظر شما