به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از ایلام؛ علی نجفیفر رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی ایلام، در نشست خبری با اصحاب رسانه و خبرنگاران به مناسبت هفته دولت، با تشریح مأموریتها، ظرفیتها و چالشهای بخش کشاورزی استان، اظهار کرد: مأموریت اصلی مراکز تحقیقات و آموزش کشاورزی بر سه محور تحقیق، آموزش و ترویج استوار است و این فعالیتها با مشارکت اعضای هیئت علمی، محققان و مجموعه مدیریت ترویج استان دنبال میشود.
وی افزود: یکی از ویژگیهای مهم مراکز تحقیقات و آموزش کشاورزی، ارتباط مستقیم پژوهشگران و اعضای هیئت علمی با بهرهبرداران بخش کشاورزی و منابع طبیعی است؛ به همین دلیل تحقیقات این مراکز باید بیش از آنکه صرفاً جنبه علمی و مقالهمحور داشته باشد، کاربردی و در راستای حل مسائل واقعی کشاورزان باشد.
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی ایلام ادامه داد: در رویکرد جدید سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، حرکت از پژوهشمحوری به مسئلهمحوری یکی از اهداف راهبردی است؛ یعنی به جای اینکه صرفاً به تعداد پژوهشها و مقالات توجه شود، باید مشخص شود هر پژوهش چه مسئلهای از بخش کشاورزی را حل میکند.
نجفیفر خاطرنشان کرد: اعضای هیئت علمی و پژوهشگران مراکز تحقیقات، خودشان به صورت مستمر طرحهای تحقیقاتی را دنبال میکنند و بخش قابل توجهی از این تحقیقات، کاربردی و با هدف پاسخگویی به نیازهای بخش کشاورزی و منابع طبیعی انجام میشود.
وی اضافه کرد: آموزش و ترویج نیز در کنار پژوهش اهمیت ویژهای دارد، زیرا اگر یافتههای علمی به دست بهرهبردار نرسد و در مزرعه مورد استفاده قرار نگیرد، پژوهش نمیتواند اثر واقعی خود را در توسعه بخش کشاورزی نشان دهد.
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی ایلام با اشاره به تنوع اقلیمی و جغرافیایی استان گفت: ایلام از نظر ویژگیهای خاک، توپوگرافی، ارتفاع و شرایط اقلیمی، استانی متنوع است و بخش جنوبی استان شرایط گرمسیری و بخش شمالی نیز اقلیمهای معتدل گرم و سرد را دربرمیگیرد.
نجفیفر بیان کرد: اختلاف ارتفاع قابل توجه در نقاط مختلف استان موجب ایجاد تنوع اقلیمی شده و همین مسئله یک ظرفیت مهم برای توسعه الگوی کشت متنوع در ایلام به شمار میرود.
وی افزود: این تنوع اقلیمی و جغرافیایی میتواند زمینه تولید محصولات متنوع و دارای ارزش اقتصادی بالاتر را فراهم کند، اما برای استفاده صحیح از این ظرفیتها باید شناخت دقیق و علمی از قابلیتهای هر منطقه وجود داشته باشد.
رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی ایلام یکی از چالشهای مهم بخش کشاورزی استان را تکمحصولی بودن الگوی کشت عنوان کرد و گفت: حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد کشت استان به گندم اختصاص دارد.
وی ادامه داد: گندم یک محصول استراتژیک و از نظر امنیت غذایی برای کشور بسیار مهم است، اما از منظر اقتصادی، منفعت آن برای اقتصاد استان و درآمد کشاورز در مقایسه با برخی محصولات دارای ارزش افزوده بالاتر محدودتر است.
نجفیفر با اشاره به ساختار معیشتی بسیاری از کشاورزان استان تصریح کرد: بخش قابل توجهی از کشاورزان، خردهمالک هستند و به دلیل درآمد پایین، توان مالی لازم برای تقویت خاک، استفاده از نهادههای مناسب، خرید ماشینآلات و توسعه مکانیزاسیون را ندارند؛ بنابراین ضعف اقتصادی کشاورز، خود به یکی از موانع توسعه کشاورزی تبدیل میشود.
وی با بیان اینکه مسئله فقط افزایش سطح زیرکشت نیست، اظهار کرد: حتی در اراضی موجود نیز از ظرفیت زمینها به شکل بهینه استفاده نمیشود و لازم است قابلیت هر منطقه برای تولید محصولات مختلف مورد بررسی قرار گیرد.
رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی ایلام افزود: استان از ظرفیتهای مناسبی برای توسعه باغات و تولید محصولاتی متناسب با شرایط اقلیمی برخوردار است و در بخشهای مختلف، از جمله مناطق جنوبی، میتوان ظرفیتهایی مانند خرما و مرکبات را مورد توجه قرار داد.
نجفیفر تأکید کرد: استفاده از این ظرفیتها نیازمند مطالعه علمی، برنامهریزی دقیق و تعیین محصول متناسب با شرایط هر منطقه است و نمیتوان بدون شناخت قابلیتهای اراضی، نسخه واحدی برای تمام استان تجویز کرد.
وی یکی از نیازهای اساسی استان را تدوین و اجرای یک طرح جامع آمایش سرزمینی در حوزه کشاورزی دانست و گفت: برای توسعه پایدار بخش کشاورزی باید قابلیت اراضی در سطح منطقهای بررسی و مشخص شود که در هر منطقه چه محصولی و به چه میزان امکان تولید دارد.
رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی ایلام بیان کرد: در این ارزیابی باید دستکم چهار شاخص اصلی شامل شرایط اکولوژیک، اقتصادی، راهبردی و اجتماعی مورد توجه قرار گیرد.
نجفیفر توضیح داد: شاخص اکولوژیک شامل وضعیت خاک، فیزیوگرافی و اقلیم است؛ شاخص اقتصادی میزان منفعت و ارزش افزوده محصول را مشخص میکند؛ در شاخص راهبردی باید اهمیت محصول برای کشور و امنیت غذایی مورد توجه قرار گیرد و در نهایت، شرایط اجتماعی و معیشتی منطقه نیز باید در تصمیمگیری لحاظ شود.
وی افزود: زمانی میتوان گفت کشاورزی در مسیر توسعه قرار گرفته که برای این پرسشهای اساسی پاسخ علمی داشته باشیم که در کدام منطقه چه محصولی، با چه میزان و با چه هدفی تولید شود.
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی ایلام با انتقاد از نگاه مقطعی به برخی مشکلات بخش کشاورزی گفت: پرداخت تسهیلات، کمک به کشاورز پس از خشکسالی یا حمایتهای مقطعی، به تنهایی فعالیت راهبردی محسوب نمیشود و بیشتر نقش مسکن دارد.
نجفیفر تأکید کرد: توسعه کشاورزی نیازمند برنامهمحوری است و برنامه نیز باید بر پایه مطالعات علمی، شناخت ظرفیتها و توجه همزمان به مسائل اقتصادی، اجتماعی، محیطزیستی و راهبردی تدوین شود.
وی گفت: اگر هدف، توسعه پایدار کشاورزی است، باید تمام ابعاد پایداری در تصمیمگیریها دیده شود؛ چرا که توسعهای که منابع طبیعی و محیط زیست را نادیده بگیرد، در بلندمدت نمیتواند پایدار باشد.
رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی ایلام در پایان با تأکید بر نقش رسانهها در پیگیری مسائل بخش کشاورزی گفت: بیان مشکلات و مطالبهگری درباره مسائل اساسی استان میتواند به تصمیمگیری بهتر مسئولان و حرکت به سمت برنامههای علمی و راهبردی کمک کند.
نجفیفر خاطرنشان کرد: مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی آماده است یافتههای علمی و ظرفیتهای پژوهشی خود را در اختیار بهرهبرداران، مسئولان و رسانهها قرار دهد تا ارتباط میان پژوهش، اجرا و جامعه کشاورزی بیش از گذشته تقویت شود.
واقعیتهای مطرحشده در این نشست نشان میدهد توسعه کشاورزی ایلام بیش از آنکه به حمایتهای مقطعی نیاز داشته باشد، محتاج یک نقشه راه علمی و منطقهمحور است؛ نقشهای که در آن تنوع اقلیمی استان به فرصت اقتصادی تبدیل شود، الگوی کشت از وابستگی شدید به یک محصول فاصله بگیرد و پژوهش از فضای مقالهمحوری به میدان حل مسئله کشاورزان منتقل شود.
نظر شما