به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از استان کردستان، ماه ربیعالاول در فرهنگ اسلامی تنها یادآور ولادت پیامبر مکرم اسلام حضرت محمد مصطفی(ص) نیست، بلکه فرصتی برای بازخوانی سیره پیامبر رحمت و توجه دوباره به ارزشهایی همچون برادری، گذشت، همدلی و همبستگی میان مسلمانان است؛ ارزشهایی که در شرایط مختلف میتواند زمینهساز انسجام بیشتر جامعه اسلامی باشد.
هفته وحدت نیز در همین چارچوب، فرصتی برای نزدیک شدن دلها، گفتوگو میان مسلمانان و برجسته کردن اشتراکات اعتقادی و دینی است. تأکید بر وحدت به معنای نادیده گرفتن تفاوت دیدگاهها نیست، بلکه به معنای پذیرفتن اختلافات در چارچوب اخلاق، احترام و منطق و جلوگیری از تبدیل این تفاوتها به دشمنی و گسست اجتماعی است.
در همین راستا، دو تن از علمای اهلسنت کردستان با تأکید بر اهمیت وحدت اسلامی، هر یک از زاویهای به ضرورت حفظ انسجام و همدلی میان مسلمانان پرداختهاند؛ ماموستا سیدفاروق حسینی بر نقش اتحاد و همبستگی در رسیدن جامعه اسلامی به سعادت و سربلندی تأکید دارد و ماموستا هاشم نوری نیز وحدت را به معنای اخلاقی کردن اختلافات و جلوگیری از تبدیل اختلاف نظر به اختلاف قلبها میداند.
رحمت الهی با جمع و جماعت است
ماموستا سیدفاروق حسینی، از علمای اهلسنت کردستان، در آغاز سخنان خود با تبریک حلول ماه مبارک ربیعالاول و میلاد باسعادت نبی مکرم اسلام حضرت محمد مصطفی(ص)، رحمهللعالمین و ختمی مرتبت، این مناسبت فرخنده را به همه مسلمانان جهان، ملت ایران اسلامی و دوستداران آن حضرت تبریک گفت.
وی با اشاره به جایگاه وحدت و همدلی در آموزههای دین مبین اسلام، بر این باور است که یکی از مهمترین درسهایی که میتوان از تعالیم اسلامی و سیره پیامبر اکرم(ص) گرفت، ضرورت حفظ انسجام و پرهیز از پراکندگی و نزاع است.
ماموستا حسینی اظهار کرد: از منظر اسلام، رحمت و عنایت الهی با جمع و جماعت است و کسانی مشمول رحمت و توجه خداوند قرار میگیرند که با یکدیگر متحد، منسجم و همدل باشند.
وی اذعان کرد: این نگاه به وحدت، آن را تنها یک موضوع مربوط به مناسبتهای مذهبی نمیداند، بلکه وحدت و همدلی را بخشی از مسیر حرکت جامعه اسلامی به سمت سعادت و تعالی معرفی میکند؛ جامعهای که اعضای آن بتوانند در کنار تفاوتهای موجود، بر مشترکات خود تکیه کنند و از ظرفیتهای یکدیگر برای حل مسائل بهره بگیرند.
اتحاد؛ سرمایهای برای عبور از چالشها
در شرایطی که جوامع با مسائل و چالشهای مختلف اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی روبهرو هستند، برخورداری از انسجام و همبستگی میتواند نقش مهمی در عبور از مشکلات داشته باشد.
از نگاه ماموستا حسینی، جامعه اسلامی برای دستیابی به عزت و سربلندی باید از زمینههایی که موجب تفرقه و نزاع میشود فاصله بگیرد و در مقابل، بسترهای همدلی و همکاری را تقویت کند.
وی با تأکید بر اینکه اتحاد تنها از منظر دینی مورد تأکید نیست، افزود: از منظر عقل و منطق نیز اتحاد و همبستگی مطلوبترین راه برای رسیدن به سعادت و تحقق همزیستی مسالمتآمیز است.
وی یادآور شد: این بخش از سخنان وی، بر یک واقعیت اجتماعی نیز تأکید دارد؛ اینکه اختلاف و تفاوت دیدگاه، بخشی طبیعی از زندگی اجتماعی انسانهاست، اما آنچه میتواند جامعه را با مشکل مواجه کند، تبدیل اختلاف نظر به دشمنی و نزاع است.
اگر اختلافات در چارچوب گفتوگو، احترام و پذیرش متقابل مدیریت شود، میتواند حتی به فرصتی برای رشد فکری و اجتماعی تبدیل شود، اما هنگامی که اختلاف به تقابل و کینه منجر شود، ظرفیتهای جامعه را تضعیف خواهد کرد.
ضرورت فراهم کردن زمینههای وحدت
ماموستا حسینی بر ضرورت توجه بیشتر به زمینههای شکلگیری وحدت در جامعه اسلامی تأکید دارد و معتقد است باید بسترهای لازم برای تقویت همدلی و انسجام بیش از گذشته فراهم شود.
بر اساس این دیدگاه، وحدت زمانی میتواند در جامعه نهادینه شود که از سطح شعار و سخن فراتر رفته و در روابط اجتماعی، رفتار عمومی و مناسبات میان مسلمانان نمود پیدا کند.
تأکید بر نقاط مشترک اعتقادی، احترام به دیدگاههای متفاوت، پرهیز از دامن زدن به اختلافات و تقویت فرهنگ گفتوگو از جمله رویکردهایی است که میتواند زمینههای تحقق این هدف را فراهم کند.
در این میان، مناسبت میلاد پیامبر اکرم(ص) نیز فرصتی برای بازگشت به سیره آن حضرت و بازخوانی پیامهایی است که میتواند در تقویت روابط میان مسلمانان مؤثر باشد؛ پیامهایی که بر رحمت، اخلاق، برادری و همدلی استوار است.
ماموستا حسینی در همین زمینه تأکید میکند که جامعه اسلامی باید زمینههای وحدت و همدلی را بیش از پیش فراهم کند تا از برکات آن بهرهمند شود.
ماموستا هاشم نوری؛ وحدت از قلب انسان آغاز میشود
در ادامه، ماموستا هاشم نوری، امام جمعه بلبانآباد دهگلان، با نگاهی متفاوت اما همسو با این رویکرد، بر این نکته تأکید دارد که وحدت اسلامی نباید تنها به عنوان یک عنوان مناسبتی مطرح شود، بلکه باید در رفتار و روابط اجتماعی مسلمانان نمود عینی پیدا کند.
وی ضمن تبریک حلول ماه ربیعالاول و ایام هفته وحدت به مسلمانان سراسر جهان، بهویژه ملت ایران اسلامی و مردم کردستان، اظهار کرد: هفته وحدت نباید صرفاً یک مناسبت در تقویم باشد، بلکه باید فرصتی برای بازنگری در روابط میان مسلمانان و تقویت روحیه برادری و همدلی باشد.
وی اضافه کرد: این نگاه، هفته وحدت را از یک مناسبت تقویمی به یک فرصت اجتماعی و فرهنگی تبدیل میکند؛ فرصتی که میتواند مسلمانان را به بازنگری در شیوه تعامل با یکدیگر دعوت کند.
ماموستا نوری بر این باور است که وحدت زمانی اثرگذار خواهد بود که در زندگی روزمره مردم دیده شود و روابط اجتماعی مسلمانان را تحت تأثیر قرار دهد.
وی تأکید کرد: وحدت از منبر و رسانه آغاز نمیشود، بلکه از قلب انسان شروع میشود و باید در رفتار اجتماعی مسلمانان نمود پیدا کند.
وی یادآور شد: این سخن به اهمیت تغییر نگاه افراد نسبت به یکدیگر اشاره دارد؛ چراکه نمیتوان صرفاً با توصیه به وحدت، جامعهای متحد ایجاد کرد، مگر اینکه این مفهوم در باور و رفتار افراد نیز جایگاه پیدا کند.
آیهای که راه وحدت را نشان میدهد
امام جمعه بلبانآباد برای تبیین نگاه اسلام به وحدت، به آیه شریفه واعتصموا بحبل الله جمیعا و لا تفرقوا استناد کرده و اظهار کرد: خداوند از مسلمانان نخواسته است در همه مسائل یکسان بیندیشند، بلکه آنان را به تمسک به ریسمان الهی و پرهیز از پراکندگی فراخوانده است.
از نگاه ماموستا نوری، این آیه میتواند یکی از مهمترین مبانی قرآنی برای تبیین مفهوم وحدت باشد؛ زیرا وحدت به معنای یکسان شدن همه دیدگاهها نیست، بلکه به معنای قرار گرفتن مسلمانان حول اصول و مشترکات دینی و جلوگیری از تبدیل تفاوتها به عامل جدایی است.
وی اذعان کرد: در واقع، جامعه اسلامی در طول تاریخ شاهد دیدگاههای مختلف فقهی، علمی و تفسیری بوده است. وجود این تفاوتها نه تنها امری تازه نیست، بلکه بخشی از تاریخ اندیشه اسلامی محسوب میشود.
وی خاطر نشان کرد: آنچه در این میان اهمیت دارد، نوع مواجهه با اختلاف است؛ اختلافی که اگر در چارچوب دانش، استدلال و اخلاق باقی بماند، میتواند به پویایی علمی کمک کند، اما اگر به دشمنی و کینه تبدیل شود، نتیجهای جز تضعیف روابط میان مسلمانان نخواهد داشت.
اختلاف علمی نباید به کینه تبدیل شود
ماموستا نوری با اشاره به وجود اختلافات فقهی در طول تاریخ اسلام، اظهار کرد: اختلاف علمی همواره وجود داشته و علما در مسائل مختلف با دلیل و استدلال دیدگاههای متفاوتی ارائه کردهاند، اما این اختلافات نباید به کینه، دشمنی و از بین رفتن حرمت میان مسلمانان منجر شود.
عالم اهل سنت کردستانی بیان کرد: اختلاف نظر زمانی میتواند در مسیر صحیح قرار گیرد که همراه با اخلاق باشد. در چنین شرایطی، هر فرد یا گروهی میتواند دیدگاه خود را با استدلال بیان کند و در عین حال برای نظر دیگران نیز احترام قائل باشد.
وی گفت: از همین رو، اخلاق در کنار علم و استدلال قرار میگیرد و مانع از آن میشود که اختلافات فکری به اختلافات عاطفی و اجتماعی تبدیل شود.
اخلاق حلقه اتصال اختلاف و وحدت
تأکید ماموستا نوری بر اخلاقی شدن اختلافات، در واقع توجه به یکی از مهمترین نیازهای جامعه برای مدیریت تفاوتهاست. هیچ جامعهای بدون اختلاف دیدگاه نیست، اما جوامع موفقتر، جوامعی هستند که برای مدیریت اختلافات خود سازوکارهای اخلاقی و عقلانی دارند.
در جامعه اسلامی نیز میتوان تفاوتهای فقهی، فرهنگی و اجتماعی را در چارچوب احترام متقابل مدیریت کرد. این رویکرد به معنای کنار گذاشتن باورها یا نادیده گرفتن دیدگاههای مذهبی نیست، بلکه به معنای جلوگیری از تبدیل تفاوتها به عامل دشمنی است.
هفته وحدت در چنین برداشتی، فرصتی برای تمرین همین رفتار اجتماعی است؛ فرصتی برای آنکه مسلمانان بیش از آنکه بر نقاط اختلاف تمرکز کنند، مشترکات خود را ببینند و بر پایه آنها روابط اجتماعی خود را تقویت کنند.
کردستان جلوهای از همزیستی و برادری اسلامی
در کردستان، موضوع وحدت و همزیستی میان مسلمانان از اهمیت ویژهای برخوردار است. زندگی پیروان مذاهب اسلامی در کنار یکدیگر، ظرفیت ارزشمندی برای تقویت فرهنگ برادری و همدلی ایجاد کرده است.
از این منظر، تأکید علمای اهلسنت استان بر وحدت میتواند بخشی از گفتمان اجتماعی و فرهنگی جامعه کردستان باشد؛ گفتمانی که بر احترام متقابل، همزیستی مسالمتآمیز و برجسته کردن مشترکات استوار است.
همزمانی این تأکیدها با ماه ربیعالاول و هفته وحدت نیز فرصتی است تا پیام وحدت از سطح سخن فراتر رفته و در روابط اجتماعی مردم تقویت شود.
اگر وحدت از قلب انسان آغاز شود، همانگونه که ماموستا نوری بر آن تأکید دارد، نتیجه آن باید در رفتار اجتماعی، نوع گفتوگو با دیگران، رعایت حرمتها و نحوه مواجهه با اختلافات دیده شود.
از سوی دیگر، همانگونه که ماموستا حسینی تأکید کرده است، اتحاد و همبستگی میتواند مسیر رسیدن جامعه اسلامی به سعادت و همزیستی مسالمتآمیز را هموار کند.
نظر شما