به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از استان کردستان، وقف از آن سنتهایی است که گذر زمان نتوانسته از اهمیت آن در جامعه بکاهد؛ سنتی که در آن انسان بخشی از دارایی خود را برای سالها و حتی نسلهای بعد در مسیر خیر و خدمت عمومی قرار میدهد. در کردستان نیز موقوفات بخشی از تاریخ اجتماعی و فرهنگی مردم را شکل دادهاند و امروز بسیاری از خدمات دینی، فرهنگی و اجتماعی با تکیه بر همین ظرفیت استمرار دارد.
در آستانه هفته وقف، حجتالاسلام محمد کاروند، مدیرکل اوقاف و امور خیریه کردستان، در نشست خبری با خبرنگاران رسانههای استان از ابعاد مختلف فعالیتهای اوقاف سخن گفت؛ از وضعیت موقوفات و پروندههای حقوقی گرفته تا تثبیت مالکیت، حمایت از مساجد، کمک به نیازمندان، اجرای طرحهای عمرانی، استفاده از اراضی موقوفه برای نهضت ملی مسکن و تلاش برای پیوند دادن ظرفیت وقف با نیازهای جدید جامعه.
هفته وقف از هفتم تا چهاردهم شهریور برگزار میشود و شعار امسال میراث ماندگار، آینده پایدار انتخاب شده است؛ شعاری که به گفته مدیرکل اوقاف کردستان، بیش از هر چیز بر امانتداری در قبال میراث واقفان و استفاده درست از ظرفیت موقوفات برای نسلهای آینده تأکید دارد.
وقف؛ میراثی که باید برای آینده حفظ شود
کاروند با اشاره به جایگاه واقفان در جامعه، سازمان اوقاف را امانتدار موقوفات دانست و گفت وظیفه این مجموعه تنها نگهداری از اموال موقوفه نیست، بلکه باید زمینهای فراهم شود که اصل سرمایه حفظ و منافع آن مطابق نیت واقف در اختیار مردم قرار گیرد.
وی بیان کرد: این نگاه، وقف را از یک دارایی متوقفشده به سرمایهای فعال تبدیل میکند؛ سرمایهای که اگر مدیریت صحیح داشته باشد میتواند در حوزههای مختلف اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و درمانی به کار گرفته شود.
به گفته وی، در کشور حدود ۲۱۶ هزار موقوفه و یک میلیون و ۵۰۰ هزار رقبه وجود دارد و برای این موقوفات حدود ۸۰۰ نوع نیت واقف شناسایی شده است.
وی تصریح کرد: این آمار نشان میدهد وقف تنها در مسجدسازی، برگزاری مراسم مذهبی یا اطعام خلاصه نمیشود، بلکه طیف وسیعی از نیازهای جامعه را دربرمیگیرد؛ از تحصیل و درمان گرفته تا اشتغال و امور اجتماعی
۹۳۰ موقوفه منفعتی در کردستان
کاروند اذعان کرد: کردستان نیز از استانهایی است که ظرفیت قابل توجهی در حوزه وقف دارد. کاروند شمار موقوفات منفعتی استان را ۹۳۰ مورد اعلام کرد؛ موقوفاتی که دارای درآمد هستند و میتوان از ظرفیت اقتصادی آنها برای اجرای نیت واقفان استفاده کرد.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه کردستان اضافه کرد: در کنار این موقوفات، بخشی از موقوفات استان دارای تولیت اشخاص است و حدود ۱۱۰ متولی برای موقوفات غیرمتصرفی استان فعالیت دارند.
وی خبر داد: تفاوت میان موقوفات متصرفی و غیرمتصرفی از جمله موضوعاتی است که در مدیریت اوقاف اهمیت زیادی دارد. در موقوفات متصرفی، مدیریت با سازمان اوقاف است، اما در موقوفات غیرمتصرفی، تولیت در اختیار اشخاص قرار دارد و سازمان اوقاف عمدتاً نقش نظارتی ایفا میکند.
کاروند اذعان کرد: این موضوع همچنین به این معناست که سازمان اوقاف در صورت مشاهده تخلف یا کوتاهی متولی نمیتواند رأساً نسبت به عزل وی اقدام کند و برای چنین اقدامی باید مسیر قانونی و قضایی طی شود.
صیانت حقوقی از موقوفات در مسیر تثبیت مالکیت
وی گفت: یکی از مهمترین بخشهای مدیریت موقوفات، تثبیت مالکیت و دفاع حقوقی از آنهاست؛ موضوعی که در سالهای اخیر اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه کردستان از وجود ۴۸۰ پرونده حقوقی جاری در استان خبر داد که در مراحل مختلف رسیدگی قرار دارند برای پیگیری این پروندهها نیز از ظرفیت ۱۰ وکیل استفاده میشود.
کاروند عنوان کرد: تثبیت مالکیت موقوفات، تنها یک اقدام ثبتی نیست، بلکه اقدامی برای جلوگیری از تضییع حقوق موقوفات و حفظ داراییهایی است که باید برای سالهای طولانی در مسیر نیت واقف مورد استفاده قرار گیرند.
وی تصریح کرد: بر اساس آمار ارائهشده از سوی کاروند، تاکنون ۸ هزار و ۷۱۰ سند مالکیت برای موقوفات اخذ شده و حدود سه درصد از اسناد مورد نیاز همچنان باقی مانده است.
وی تأکید کرد: بخش قابل توجهی از موارد باقیمانده با مسائل و اختلافات حقوقی مواجه است و تلاش میشود این موارد نیز تعیین تکلیف شود.
مسجد؛ یکی از مهمترین محورهای هزینهکرد موقوفات
مدیرکل اوقاف و امور خیریه کردستان با اشاره به هزینهکرد منابع موقوفات در این بخش گفت طی یک سال گذشته حدود ۴۳ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان از محل موقوفات مرتبط با مساجد برای امور عمرانی و هزینههای جاری از جمله حقوق امام جماعت و خادم مساجد هزینه شده است.
در همین مدت، ۵۹ مسجد نیز در بخش تعمیرات جزئی و کلی مورد رسیدگی قرار گرفته یا عملیات مربوط به آنها در حال انجام بوده است.
این اقدامات بخشی از همان پیوند میان نیت واقف و نیاز امروز جامعه است؛ چرا که بسیاری از موقوفات با نیت مسجد ایجاد شدهاند و درآمد آنها باید در همان مسیر هزینه شود.
حمایت از روحانیون روستاها در شرایط دشوار
شرایط جنگی اخیر نیز بخشی از فعالیتهای اوقاف را تحت تأثیر قرار داده است. کاروند با اشاره به این شرایط از حمایت از حدود یکهزار و ۳۰۰ نفر از روحانیون روستاها خبر داد.
این حمایتها شامل افرادی شده است که از محل موقوفات مسجد درآمدی نداشتهاند و در حد توان مجموعه اوقاف مورد مساعدت قرار گرفتهاند.
همچنین اجرای نیت واقفان در حوزه سلامت و حمایت معیشتی از دیگر محورهای مورد اشاره مدیرکل اوقاف کردستان بود؛ بهویژه در مقاطعی از سال که نیاز خانوادهها به حمایتهای معیشتی افزایش پیدا میکند.
از اجارهداری تا پروژههای مولد
وی با بیان اینکه افزایش بهرهوری اقتصادی موقوفات از دیگر اقدامات است، بیان کرد: در این رویکرد تلاش شده است موقوفات صرفاً به داراییهایی که از طریق اجاره برای آنها درآمد ایجاد میشود محدود نمانند، بلکه پروژههایی تعریف شوند که هم برای موقوفه درآمد ایجاد کنند و هم آثار اجتماعی آنها برای مردم قابل مشاهده باشد.
وی تصریح کرد: ساختمان پزشکان سنندج از جمله این طرحهاست که به مرحله بهرهبرداری رسیده و ساختمان پزشکان مریوان نیز به گفته مدیرکل اوقاف کردستان حدود ۵۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد.
وی اضافه کرد: همچنین بازارچهای در بیجار به بهرهبرداری رسیده است؛ طرحهایی که هدف مشترک آنها افزایش بهرهوری اقتصادی موقوفات و تبدیل این ظرفیت به خدمات مورد نیاز مردم عنوان شده است.
۲۸ هکتار اراضی موقوفه در خدمت نهضت ملی مسکن
وی گفت::یکی دیگر از محورهای مهم فعالیت اوقاف کردستان، تعیین تکلیف اراضی موقوفه و استفاده از آنها در طرحهای عمومی است.
کاروند از تفاهم و همکاری با دستگاههایی همچون میراث فرهنگی، بنیاد مسکن، راه و شهرسازی و منابع طبیعی برای کاهش اختلافات و تسهیل استفاده از ظرفیت موقوفات خبر داد و گفت: در همین چارچوب، ۲۸ هکتار از اراضی موقوفه استان وارد مرحله اجرای طرح نهضت ملی مسکن شده و در اختیار مجموعه مرتبط با اجرای این طرح قرار گرفته است.
وی اضافه کرد: این اقدام را میتوان نمونهای از تلاش برای ایجاد توازن میان حفظ مالکیت موقوفه و پاسخگویی به نیازهای عمومی جامعه دانست؛ ظرفیتی که در صورت مدیریت صحیح میتواند در حوزه مسکن نیز مورد استفاده قرار گیرد.
شورای امور خیریه پیوند خیرین با نیازمندان
مدیرکل اوقاف و امور خیریه کردستان بیان کرد: در کنار منابع حاصل از موقوفات، استفاده از ظرفیت خیرین نیز در دستور کار اوقاف کردستان قرار گرفته است بطوریکه راهاندازی شورای امور خیریه در استان انجام شده است این شورا تلاش دارد میان افراد توانمند و خانوادههای نیازمند ارتباط برقرار کند و زمینه ارائه کمکهای هدفمند را فراهم آورد.
وی اذعان کرد: نکته قابل توجه در این بخش، حضور خیرین شناختهشده و گمنام است؛ افرادی که بخشی از دارایی خود را برای حمایت از خانوادههای نیازمند اختصاص میدهند.
کاروند گفت: بر اساس گزارش ارائهشده، در ماههای گذشته اقداماتی برای اشتغالزایی انجام شده و در پنج دوره، برای ۴۱ نفر در حوزه اشتغال کمکهایی ارائه شده است.
وی تصریح کرد: همچنین حدود یکهزار نفر در زمینه دریافت کفش و لباس مورد حمایت قرار گرفتهاند و برای ۵۰ مورد نیز وسایل ضروری مانند بخاری و یخچال تأمین شده است.
وی گفت: با نزدیک شدن به آغاز سال تحصیلی، حمایت از دانشآموزان نیازمند نیز به یکی از برنامههای اوقاف تبدیل شده است.
کاروند از فراهم شدن مقدمات تهیه یکهزار بسته لوازمالتحریر خبر داد و گفت این بستهها شامل کیف و سایر اقلام مورد نیاز دانشآموزان است و در برخی شهرستانها کفش نیز در نظر گرفته شده است، قرار است این کمکها پیش از آغاز سال تحصیلی میان دانشآموزان نیازمند توزیع شود.
قرآن؛ محور ثابت فعالیتهای فرهنگی اوقاف
وی با بیان اینکه فعالیتهای فرهنگی و قرآنی نیز بخش دیگری از مأموریت اوقاف کردستان است. برگزاری مسابقات قرآن کریم از جمله برنامههایی است که طی سالهای اخیر با جدیت دنبال شده است، گفت: کردستان سال گذشته میزبان مرحله کشوری مسابقات قرآن کریم بود؛ رویدادی که به گفته کاروند با وجود شرایط خاص آن دوره برگزار شد و استان توانست میزبانی این رقابتها را بر عهده بگیرد.
وی تصریح کرد: در ادامه حمایت از استعدادهای قرآنی استان نیز یک قطعه زمین به ارزش حدود پنج میلیارد تومان به یکی از برگزیدگان و حافظان قرآن اهدا شده است.
۱۱۰ جوان نخبه در مرکز فناوری و دانشبنیان
کاروند اظهار کرد: وقف در کردستان تنها به حوزههای سنتی محدود نمانده و ورود به حوزه فناوری و دانشبنیان نیز در دستور کار قرار گرفته است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه کردستان از فعالیت حدود ۱۱۰ جوان نخبه در مرکز فناوری و دانشبنیان این مجموعه خبر داد و خواستار توجه بیشتر رسانهها و دستگاههای اجرایی به ظرفیت این مرکز شد.
به گفته وی، جوانان فعال در این مرکز در حوزههایی مانند برنامهنویسی و فعالیتهای دانشبنیان فعالیت دارند و برای توسعه فعالیت آنها نیاز به حمایت و پشتیبانی وجود دارد.
هفته وقف از سلامت تا محافل قرآنی
کاروند اعلام کرد: همزمان با هفته وقف، برنامههای مختلفی در شهرستانهای استان برگزار خواهد شد؛ از نمایشگاه و ایستگاه سلامت گرفته تا ارائه خدمات درمانی، همایش یاوران وقف، محافل قرآنی، تجلیل از خانواده شهدا و برنامههای فرهنگی و مذهبی.
وی اضافه کرد: حمایت از برنامههای مرتبط با میلاد پیامبر اکرم(ص)، توجه به مساجد دارای موقوفات درآمدزا و اجرای نیت واقفان در شهرستانها نیز از دیگر برنامههای پیشبینیشده برای این ایام است.
نظر شما