به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از یاسوج، ۲۱ آگوست برابر با ۳۰ مرداد ۱۳۴۸، مسجدالاقصی در اقدامی جنایتکارانه به آتش کشیده شد که با پیگیری جمهوری اسلامی ایران و طرح موضوع در سازمان کنفرانس اسلامی، زمینه نامگذاری این روز به عنوان «روز جهانی مسجد» را فراهم کرد.
این مناسبت فرصتی برای بازخوانی جایگاه مسجد در جامعه اسلامی و توجه دوباره به ظرفیتهایی که این خانههای خدا در عرصههای فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و تربیتی دارند.
امام جمعه پاتاوه در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان در یاسوج، به جایگاه مسجد در فرهنگ اسلامی اشاره و اظهار کرد: مسجد خانه امن خداوند و از مقدسترین مکانها پس از حرم انبیا و ائمه اطهار(ع) است و اگر به سیره پیامبر اکرم(ص) نگاه کنیم، میبینیم که مسجد از همان آغاز شکلگیری جامعه اسلامی، مرکز اصلی فعالیتهای دینی، فرهنگی، اجتماعی و حتی سیاسی بود.
حجتالاسلام والمسلمین «سید رحمتالله سیادت» افزود: پیامبر گرامی اسلام(ص) پس از هجرت به مدینه، مسجد قبا را به عنوان یکی از نخستین پایگاههای تبلیغی و اجتماعی خود بنا کرد و نماز جماعت و جمعه، فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی و بسیاری از امور جامعه اسلامی در مسجد سامان مییافت، بنابراین نمیتوان مسجد را تنها به برگزاری نماز محدود کرد.
وی با بیان اینکه یکی از عوامل مهم پیروزی انقلاب اسلامی، شکلگیری حرکت مردمی از مساجد بود، ادامه داد: آگاهی، بصیرت و مبارزه مردم با رژیم شاهنشاهی از مساجد آغاز شد و علما، روحانیون، ائمه جماعات و مبارزان انقلاب توانستند با استفاده از این پایگاه مردمی، زمینه حضور و همراهی مردم را فراهم کنند.
حجتالاسلام سیادت نقش مسجد در دوران دفاع مقدس را یادآور شد و بیان کرد: در دوران دفاع مقدس نیز مسجد محل اعزام بسیجیان، جهادگران و رزمندگان به جبههها بود و کمکهای مردمی از همین مکانهای مقدس جمعآوری و برای پشتیبانی از رزمندگان ارسال میشد که این تجربه نشان داد هرگاه مسجد در متن جامعه حضور داشته باشد، میتواند در بزنگاههای مهم نقشآفرین باشد.
امام جمعه پاتاوه با اشاره به تحولات سالهای اخیر و جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان، گفت: در این مقطع نیز مساجد، نمازهای جمعه و دیگر پایگاههای مردمی در روشنگری، ایجاد اتحاد و تقویت روحیه مقاومت مردم نقش داشتند و ائمه جمعه، روحانیون، بسیج و سایر ارکان مسجد در کنار یکدیگر تلاش کردند تا توطئه دشمنان برای ایجاد شکاف در جامعه خنثی شود.
وی ائمه جمعه را پدران معنوی و مسئولان قرارگاه فرهنگی مناطق دانست و گفت: همانگونه که رهبر معظم انقلاب بر نقشآفرینی ائمه جمعه تأکید دارند، مسجد نیز به فرماندهی نیاز دارد و امام جماعت میتواند سکاندار و فرمانده فرهنگی مسجد باشد؛ چراکه نوجوانان و جوانانی که برای فعالیت فرهنگی وارد مسجد میشوند، نیازمند هدایت، برنامهریزی و ارتباط مستمر با یک مجموعه منسجم هستند.
حجتالاسلام سیادت به ارکان مختلف مسجد اشاره کرد و افزود: امام جماعت، هیئت امنا، کانونهای فرهنگی و هنری و پایگاه مقاومت بسیج، هرکدام بخشی از ظرفیت مسجد را تشکیل میدهند و اگر این مجموعهها در کنار یکدیگر و با همدلی فعالیت کنند، مسجد میتواند به یک قرارگاه واقعی برای حل مسائل محله تبدیل شود.
امام جمعه پاتاوه در ادامه، توجه به نسل نوجوان و جوان را یکی از ضرورتهای امروز مساجد دانست و گفت: در عصر ارتباطات و گسترش شبکههای اجتماعی، نمیتوان با شیوههای سنتی انتظار داشت نوجوانان و جوانان جذب مسجد شوند که ائمه جماعات و دیگر متولیان باید با مسائل روز آشنا باشند، از روشهای نوین استفاده کنند و حتی نسبت به ظرفیتهای سختافزاری و نرمافزاری فضای مجازی شناخت داشته باشند تا بتوانند برنامههایی متناسب با نیاز و ذائقه نسل جدید طراحی کنند.
وی خاطرنشان کرد: همه ارکان مسجد در جذب جوانان مسئولیت دارند، اما امام جماعت به عنوان سکاندار مسجد باید بر فعالیتهای مختلف نظارت داشته باشد و بین مجموعههای فعال مسجد هماهنگی ایجاد کند؛ زیرا مسجد زمانی میتواند نقش تربیتی خود را ایفا کند که نوجوان و جوان احساس کند در این محیط دیده میشود، به وی میدان داده میشود و برای تواناییها و دغدغههایش برنامه وجود دارد.
حجتالاسلام سیادت همچنین بر پیوند میان مسجد و محله تأکید کرد و گفت: مسجد باید از محیط محدود داخل خود فراتر برود و با مسائل مردم محله ارتباط داشته باشد، زیرا فعالیتهای فرهنگی، اجتماعی، آموزشی، کمکهای مؤمنانه، برنامههای مناسبتی، شناسایی آسیبهای اجتماعی و حمایت از خانوادهها میتواند بخشی از مأموریت مسجد باشد و در چنین شرایطی مردم، مسجد را پناهگاه و خانه خود میدانند.
امام جمعه پاتاوه ظرفیت نماز جمعه برای معرفی فعالیتهای مسجد را یادآور شد و افزود: میتوان هر هفته ظرفیت یک مسجد را در مصلی نماز جمعه معرفی کرد و برنامهها، فعالیتهای فرهنگی و دستاوردهای آن را در قالب نمایشگاه یا برنامههای جانبی به مردم ارائه داد تا بین مساجد و نماز جمعه نیز ارتباط بیشتری شکل بگیرد.
وی با اشاره به روایات متعدد درباره فضیلت حضور در مسجد، گفت: در روایات اهلبیت(ع) برای حضور در مسجد و گام برداشتن در مسیر عبادت و بندگی، پاداشهای فراوانی بیان شده و همین مسئله نشان میدهد که مسجد فقط یک ساختمان نیست، بلکه محل تربیت انسان و زمینهساز رشد معنوی و اجتماعی وی است.
حجتالاسلام سیادت در بخش دیگری از سخنان خود، تشکیل و تقویت قرارگاه راهبری مساجد را اقدامی مهم برای ساماندهی فعالیتهای مسجدی دانست و اظهار کرد: در گذشته، گاهی مساجد با چند متولی و مجموعههای مختلف اداره میشدند، اما هماهنگی لازم بین ارکان وجود نداشت و همین مسئله باعث میشد بخشی از ظرفیت مسجد به درستی مورد استفاده قرار نگیرد.
امام جمعه پاتاوه افزود: قرارگاه راهبری مساجد با حضور مجموعههایی همچون بسیج، سازمان تبلیغات اسلامی، حوزههای علمیه، اوقاف و امور خیریه، کانونهای فرهنگی و هنری مساجد و دیگر دستگاههای مرتبط میتواند زمینه ایجاد وحدت رویه و هماهنگی بیشتر را فراهم کند و نشستهایی که در این زمینه در استان برگزار شده، دستاوردهای خوبی داشته است.
وی موفقیت قرارگاه راهبری مساجد را در گرو همکاری همه دستگاهها و نهادهای مرتبط دانست که نباید همه بار فعالیتها بر دوش یک مجموعه قرار گیرد و افزود: اگر این هماهنگی از سطح کشور تا استان، شهرستان، شهر و روستا شکل بگیرد، میتوان انتظار داشت تحول واقعی در مدیریت و کارکرد مساجد ایجاد شود.
حجتالاسلام سیادت با بیان اینکه تحول در مسجد باید به تقویت اتحاد بین ارکان آن منجر شود، گفت: هدف نهایی این هماهنگیها باید فعال شدن مساجد، افزایش حضور مردم و بهویژه نوجوانان و جوانان و تبدیل مسجد به یک پایگاه اثرگذار برای حل مسائل فرهنگی و اجتماعی محله باشد.
امام جمعه پاتاوه ضمن انتقاد از ضعف عملکرد برخی هیئتهای امنای مساجد، گفت: هیئت امنا یکی از ارکان مهم مسجد بوده و باید افرادی در این جایگاه قرار بگیرند که اهل کار، همراه و پای کار باشند؛ در مواردی که عملکرد هیئت امنا ضعیف است، ضرورت دارد بازنگری و تجدیدنظر صورت گیرد تا افراد توانمند و دغدغهمند بتوانند در کنار امام جماعت و سایر ارکان، زمینه رونق و پویایی مسجد را فراهم کنند.
نظر شما