به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از استان کردستان، فرآیند گزینش نیروهای انسانی یکی از مهمترین مراحل ورود افراد به ساختار اداری کشور است؛ فرآیندی که اگرچه با هدف صیانت از دستگاههای اجرایی و اطمینان از برخورداری نیروها از صلاحیتهای لازم انجام میشود، اما آثار تصمیمهای آن میتواند سالها در زندگی افراد و همچنین عملکرد مجموعههای اداری باقی بماند.
از همین رو، توجه همزمان به صلاحیت، شایستگی، اخلاق، انصاف و کرامت انسانی در این فرآیند از اهمیت ویژهای برخوردار است
موضوعی که در گردهمایی گزینشگران کردستان مورد تأکید نماینده ولیفقیه در استان، استاندار کردستان، رئیس کل دادگستری استان و دبیر هیئت عالی گزینش کشور قرار گرفت.
حاضران در این گردهمایی بر ضرورت حرکت گزینش به سمت رویکردی دقیق، اخلاقمدار و متناسب با شرایط روز جامعه تأکید کردند و معتقد بودند که گزینشگر علاوه بر مسئولیت اداری، در برابر سرنوشت و آینده افرادی که برای ورود به دستگاههای اجرایی مراجعه میکنند نیز مسئولیت اخلاقی دارد.
گزینش؛ مسئولیتی با آثار ماندگار
حجتالاسلام عبدالرضا پورذهبی، نماینده ولیفقیه در کردستان، در این گردهمایی با اشاره به حساسیت جایگاه گزینش اظهار کرد: تصمیمهایی که در فرآیند گزینش اتخاذ میشود، ممکن است آثار آن برای مدت طولانی در مجموعههای اداری و آموزشی باقی بماند، بنابراین دقت در این مسیر و توجه به معیارهای صحیح، ضرورتی جدی است.
وی با استناد به آموزههای قرآنی، توجه به اطاعت از خداوند، پیامبر اکرم(ص)، درک عظمت پروردگار و تقوای الهی را از جمله معیارهایی دانست که میتواند در فرآیند ارزیابی افراد مورد توجه قرار گیرد.

نماینده ولیفقیه در کردستان با اشاره به تجربه خود در دورههای گذشته و حضور در مصاحبههای صلاحیت عمومی افراد افزود: رعایت معیارهای دینی و اخلاقی میتواند از بسیاری از لغزشها پیشگیری کند، اما این موضوع نباید به معنای نادیده گرفتن شرایط و ویژگیهای متفاوت افراد باشد.
پورذهبی با تأکید بر ضرورت نگاه خیرخواهانه به افراد، مدارا و جوانمردی را از اصول مهم فعالیت گزینشگران برشمرد و گفت: افراد نباید صرفاً به دلیل قرار گرفتن در یک فرآیند اداری مورد قضاوت قرار گیرند و لازم است میان صلاحیتهای علمی و صلاحیتهای عمومی تفکیک قائل شد.
وی ادامه داد: فردی که مسئولیتی را در نظام جمهوری اسلامی میپذیرد باید نسبت به جایگاه و وظایف خود متعهد باشد، اما در عین حال باید پذیرفت که انسانها ممکن است در طول زمان دچار تغییر در دیدگاه یا رفتار شوند و همین مسئله، توجه مستمر به عملکرد افراد را ضروری میکند.
چهار اصل برای گزینشگران
نماینده ولیفقیه در کردستان در ادامه سخنان خود چهار اصل را برای فعالیت گزینشگران مورد تأکید قرار داد و گفت: نخستین اصل، مدارا است؛ چراکه همه افراد از شرایط یکسان برخوردار نیستند و باید برای ارزیابی افراد، معیارهای منطقی و کف قابل قبول در نظر گرفته شود.
وی اخلاص را دومین اصل دانست و افزود: گزینشگر باید با نیت خدمت به خداوند و کشور فعالیت کند و در این مسیر، مراجعهکننده نباید با رفتار تحقیرآمیز مواجه شود.
پورذهبی، انصاف را سومین اصل عنوان کرد و گفت: ارزیابی افراد باید جامع باشد و نقاط قوت و ضعف آنها در کنار یکدیگر مورد توجه قرار گیرد؛ چراکه انتظارهای غیرواقعی از افراد میتواند زمینه تصمیمهای نادرست را فراهم کند.
وی احترام را چهارمین اصل مورد تأکید خود دانست و تصریح کرد: فردی که برای گزینش مراجعه میکند باید با احترام وارد این فرآیند شود و حتی اگر در نهایت انتخاب نشد، با احترام از آن خارج شود.
نماینده ولیفقیه در کردستان خاطرنشان کرد: هیچ فردی نباید پس از پایان فرآیند گزینش احساس کند شخصیت و شأن او مورد خدشه قرار گرفته است؛ چراکه رعایت کرامت انسانی میتواند زمینه افزایش اعتماد افراد به مجموعه گزینش و در نهایت انتخاب نیروهای شایستهتر را فراهم کند.
کیفیت نیروی انسانی، پایه کیفیت خدمات دولت
آرش زرهتن لهونی، استاندار کردستان نیز در این گردهمایی با اشاره به جایگاه گزینش در نظام اداری اظهار کرد: گزینشگران مسئولیتی حساس، سنگین و اثرگذار بر عهده دارند و تصمیمهای آنها به صورت مستقیم با کیفیت سرمایه انسانی دستگاههای اجرایی ارتباط دارد.
وی با بیان اینکه گزینش بخشی از نظام حکمرانی کشور است، افزود: صیانت از سرمایه انسانی یکی از وظایف مهم این مجموعه محسوب میشود و هر اندازه فرآیند گزینش با کیفیت بیشتری انجام شود، امکان ورود نیروهای توانمند و کارآمد به ساختار اداری افزایش پیدا میکند.

استاندار کردستان ادامه داد: کیفیت نیروهای انسانی در نهایت بر کیفیت خدماتی که دولت به مردم ارائه میدهد تأثیرگذار است و با توجه به گستردگی ساختار اداری کشور، توجه به شایستگی نیروهای ورودی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
لهونی بر ضرورت همکاری مدیران دستگاههای اجرایی با مجموعه گزینش تأکید کرد و گفت: مدیران باید حمایت و همکاری لازم را با گزینشگران داشته باشند تا این فرآیند با دقت و کیفیت مطلوب انجام شود.
دقت در گزینش نباید به حذف نیروهای شایسته منجر شود
استاندار کردستان یکی از موضوعات مهم در این حوزه را ایجاد توازن میان دقت در ارزیابی و جلوگیری از کنار گذاشته شدن افراد شایسته دانست و اظهار کرد: همانگونه که ورود فرد فاقد شایستگی به یک دستگاه میتواند هزینههای سنگینی ایجاد کند، جلوگیری نادرست از ورود یک فرد شایسته نیز خسارتبار است.
وی افزود: افرادی که وارد ساختار اداری میشوند، در مراحل مختلف فعالیت خود نیز مورد ارزیابی قرار میگیرند و تا زمان قطعی شدن وضعیت استخدامی، امکان بررسی مجدد شرایط و شایستگی آنان وجود دارد؛ بنابراین نباید در مرحله نخست، افراد توانمند به دلیل ارزیابی نادرست از چرخه خدمت کنار گذاشته شوند.
لهونی همچنین بر ضرورت بهروزرسانی شیوههای گزینش متناسب با تحولات اجتماعی و فرهنگی تأکید کرد و گفت: جامعه با سرعت زیادی در حال تغییر است و نظام اداری نیز باید ضمن حفظ اصول و چارچوبهای اساسی، نسبت به این تحولات شناخت کافی داشته باشد.
گزینش؛ فرآیندی نزدیک به قضاوت
حجتالاسلام سیدحسین حسینی، رئیس کل دادگستری کردستان، نیز در این نشست با اشاره به ابعاد حقوقی و اخلاقی گزینش اظهار کرد: گزینش از نظر حقوقی و اخلاقی جایگاه بسیار حساسی دارد و میتوان آن را فرآیندی شبهقضایی دانست؛ زیرا در این مسیر درباره صلاحیت افراد تصمیمگیری میشود.
وی افزود: همانگونه که قاضی هنگام صدور رأی باید نهایت دقت را داشته باشد، اعضای هستههای گزینش، مصاحبهکنندگان و محققان نیز باید بدانند که نظر آنها درباره یک فرد، نوعی قضاوت است و در قبال آن مسئولیت دارند.

رئیس کل دادگستری کردستان با تأکید بر ضرورت پرهیز از شتابزدگی و پیشداوری، گفت: گزینشگران نباید بر اساس اطلاعات ناقص یا برداشتهای اولیه درباره افراد تصمیمگیری کنند و رعایت انصاف باید یکی از پایههای اصلی این فرآیند باشد.
حسینی با اشاره به اهمیت موضوع نفوذ، تصریح کرد: یکی از کارکردهای مهم گزینش، پیشگیری از نفوذ و صیانت از مجموعههای اداری است و این موضوع در استان کردستان به دلیل شرایط خاص و حساسیتهای موجود، اهمیت بیشتری دارد.
وی همچنین بر ضرورت استمرار نظارت بر صلاحیت نیروها تأکید کرد و گفت: وظیفه گزینش تنها به زمان ورود افراد به دستگاههای اجرایی محدود نمیشود، بلکه شرایط افرادی که در گذشته گزینش شده و اکنون در دستگاهها مشغول فعالیت هستند نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
اقناع و حفظ آبروی افراد؛ حلقه مهم گزینش
رئیس کل دادگستری کردستان یکی دیگر از موضوعات مهم را نحوه برخورد با افرادی دانست که در فرآیند گزینش پذیرفته نمیشوند و گفت: فردی که در این فرآیند انتخاب نمیشود نباید احساس کند آبرو یا شخصیت او خدشهدار شده است.
وی افزود: تصمیمهای اتخاذشده باید تا حد امکان برای افراد تبیین و با رفتار مناسب و اخلاق اسلامی همراه شود؛ چراکه برخورد نامناسب میتواند زمینه نارضایتی و حتی بدبینی نسبت به دستگاههای حاکمیتی را ایجاد کند.
حسینی خاطرنشان کرد: گزینشگران در کنار توجه به سلامت دستگاهها و صیانت از مجموعههای اداری، باید کرامت انسانی افراد را نیز مدنظر داشته باشند.
سیره پیامبر(ص)؛ الگویی برای گزینشگران
محمد شهاب جلیلوند، دبیر هیئت عالی گزینش کشور، نیز در این گردهمایی، گزینش را مسئولیتی سرنوشتساز توصیف کرد و گفت: تصمیم گزینشگران میتواند مستقیماً بر زندگی و آینده افراد اثر بگذارد و به همین دلیل این مسئولیت باید با نگاه اخلاقی، انسانی و دقیق انجام شود.
وی با اشاره به همزمانی این گردهمایی با هفته وحدت و ایام میلاد پیامبر اکرم(ص)، سیره رسول گرامی اسلام(ص) را الگویی مناسب برای گزینشگران دانست و بر توجه به اخلاق، رحمت، مردمداری و کرامت انسانها تأکید کرد.

جلیلوند گفت: گزینشگر نباید با سرنوشت انسانها برخوردی صرفاً اداری داشته باشد، بلکه باید بداند تصمیم او ممکن است مسیر زندگی یک جوان را تغییر دهد.
وی افزود: حتی اگر فردی بر اساس ضوابط و معیارهای موجود شرایط ورود به یک مجموعه را نداشته باشد، میتوان این موضوع را با زبانی محترمانه و همراه با دلسوزی با او در میان گذاشت تا فرآیند گزینش موجب خدشهدار شدن شخصیت فرد نشود.
گزینش در کردستان؛ با رویکرد وحدتآفرین
دبیر هیئت عالی گزینش کشور با اشاره به تنوع قومی، مذهبی و فرهنگی کردستان اظهار کرد: گزینش در این استان باید در مسیر تقویت وحدت و انسجام اجتماعی حرکت کند.
وی با اشاره به اصل نوزدهم قانون اساسی، بر برخورداری مردم ایران از حقوق برابر فارغ از قومیت و مذهب تأکید کرد و افزود: ویژگیهای قومی و مذهبی نباید به عاملی برای ایجاد محدودیت در ارزیابی افراد تبدیل شود.
جلیلوند، توجه به وحدت را بهویژه در استانی مانند کردستان دارای اهمیت دانست و گفت: فرآیند گزینش باید به افزایش اعتماد و همبستگی کمک کند و نباید موجب ایجاد فاصله میان مردم و حاکمیت شود.
گزینش برای اصلاح و صیانت است، نه حذف افراد
وی در ادامه با تبیین فلسفه وجودی گزینش اظهار کرد: نباید تصور شود که مأموریت گزینشگران تنها شناسایی افراد فاقد صلاحیت و جلوگیری از ورود آنها به دستگاههاست، بلکه این مجموعه باید نقش اصلاحی و صیانتی نیز داشته باشد.
جلیلوند افزود: گزینش باید نهادی اصلاحگر باشد و نباید به مجموعهای تبدیل شود که افراد صرفاً با شنیدن نام آن احساس نگرانی کنند.
وی تأکید کرد: هدف اصلی، شناسایی و جذب نیروهای شایسته، متعهد و توانمند است و در کنار آن باید نسبت به افرادی که نیازمند اصلاح یا تکمیل برخی ویژگیها هستند نیز رویکردی تربیتی و دلسوزانه داشت.
دبیر هیئت عالی گزینش کشور خاطرنشان کرد: گزینشگران باید میان صیانت از نظام اداری و رعایت حقوق و کرامت افراد توازن ایجاد کنند و اجازه ندهند سختگیریهای غیرضروری یا برخوردهای نامناسب، فلسفه اصلی این مجموعه را تحت تأثیر قرار دهد.
اعتماد عمومی؛ خروجی گزینش اخلاقمدار
مجموع این دیدگاهها نشان میدهد که گزینش در نگاه مسئولان، صرفاً یک مرحله اداری برای تأیید یا رد افراد نیست؛ بلکه فرآیندی است که از یک سو با سلامت و کارآمدی نظام اداری و از سوی دیگر با حقوق، آینده و کرامت انسانها ارتباط دارد.
در چنین شرایطی، دقت بدون انصاف میتواند به حذف نیروهای شایسته منجر شود و مدارا بدون توجه به صلاحیتها نیز ممکن است سلامت دستگاه اداری را با چالش مواجه کند.
از این رو، نقطه تعادل در گزینش را باید در ترکیبی از قانونمداری، عدالت، اخلاق، دلسوزی، احترام و توجه به شرایط واقعی افراد جستوجو کرد.
از سوی دیگر، در جامعهای که اعتماد عمومی یکی از مهمترین سرمایههای حکمرانی محسوب میشود، نحوه مواجهه دستگاههای اداری با مردم اهمیت ویژهای دارد.
فردی که وارد فرآیند گزینش میشود، صرفنظر از نتیجه نهایی، باید احساس کند با مجموعهای مواجه است که قانون، انصاف و کرامت انسانی را رعایت میکند.
بر همین اساس، تأکید مسئولان حاضر در گردهمایی گزینشگران کردستان بر اخلاقمداری، جوانمردی، مدارا، اخلاص، انصاف، احترام، صیانت از سرمایه انسانی و توجه به تحولات جامعه را میتوان تلاشی برای ترسیم تصویری متوازنتر از جایگاه گزینش دانست؛ تصویری که در آن، حفظ سلامت نظام اداری و رعایت حقوق افراد در تقابل با یکدیگر قرار نمیگیرند، بلکه در صورت اجرای صحیح، میتوانند مکمل هم باشند.
در نهایت، گزینش زمانی میتواند به هدف اصلی خود دست پیدا کند که همزمان سه مأموریت را دنبال کند؛ صیانت از دستگاه اداری، شناسایی نیروهای شایسته و حفظ کرامت انسانی مراجعهکنندگان؛ سه مؤلفهای که تحقق آنها میتواند علاوه بر ارتقای کیفیت سرمایه انسانی دولت، به تقویت اعتماد عمومی و افزایش سرمایه اجتماعی نیز کمک کند.
نظر شما