مسجد در فرهنگ و تمدن اسلامی تنها محلی برای عبادت نیست، بلکه همواره کانون شکلگیری هویت دینی، همبستگی اجتماعی و پیوند میان مسلمانان بوده است. از این رو، سالروز آتشسوزی مسجدالاقصی در ۲۱ آگوست ۱۹۶۹، که به عنوان روز جهانی مسجد گرامی داشته میشود، فرصتی برای بازخوانی جایگاه مسجد در جهان اسلام و توجه به مسئولیت مسلمانان در قبال مقدسات اسلامی است.
در شرایطی که مسجدالاقصی همچنان با تعرض و محدودیت مواجه است و شمار زیادی از مساجد غزه در جریان جنگ ویران شدهاند، نقش مساجد در تقویت وحدت اسلامی و مقابله با اسلامهراسی بیش از گذشته اهمیت یافته است.
برهمین اساس، حجتالاسلام والمسلمین حمید شهریاری، دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در گفتگوی اختصاصی با خبرنگار گروه بین الملل خبرگزاری شبستان در پاسخ به این پرسش که پس از ۵۷ سال از آتشسوزی مسجدالاقصی، مهمترین پیام روز جهانی مسجد برای جهان اسلام امروز چیست؟، اظهار داشت: روز جهانی مسجد، پیش از هر چیز، یادآور جایگاه مسجد بهعنوان قلب تپنده جامعه اسلامی و کانون ایمان، هویت، همبستگی و مقاومت است.
وی افزود: آتشسوزی مسجدالاقصی در ۲۱ اوت ۱۹۶۹ که موجب آسیب گسترده به بخشهایی از این مسجد شد، تنها یک حادثه تاریخی نیست؛ بلکه هشداری درباره ضرورت صیانت از مقدسات و هویت اسلامی است.
حجت الاسلام شهریاری تاکید کرد که ارتباط میان مساجد کشورهای مختلف میتواند زمینهساز شکلگیری یک شبکه فرهنگی و اجتماعی بزرگ در جهان اسلام باشد؛ شبکهای که ضمن احترام به تفاوتهای مذهبی، بر مشترکات امت تأکید کند.
حجت الاسلام شهریاری تصریح کرد که امروز مهمترین پیام روز جهانی مسجد برای جهان اسلام، بازگشت به وحدت و تحقق امت واحده اسلامی است. دشمنان امت اسلامی زمانی میتوانند به مقدسات ما تعرض کنند که مسلمانان از یکدیگر فاصله بگیرند.
دبیرکل مجمع تقریب مذاهب اسلامی، تاکید کرد که مسجدالاقصی میتواند و باید نقطه اتصال همه مسلمانان باشد؛ شیعه و سنی، عرب و عجم و همه مذاهب اسلامی در دفاع از قدس و مقدسات اسلامی، یک امت هستند. این همان حقیقتی است که امام شهید آیت الله العظمی سید علی حسینی خامنهای همواره بر آن تأکید داشتند. وحدت اسلامی یک ضرورت راهبردی برای عزت و اقتدار امت اسلامی است و امروز بیش از هر زمان دیگری باید این اندیشه را در میدان عمل دنبال کنیم.
حجت اسلام شهریاری در پاسخ به این پرسش که تخریب گسترده مساجد در غزه و تعرض به مسجدالاقصی را چگونه باید فراتر از یک مسئله نظامی و سیاسی، از منظر هویت و تمدن اسلامی تحلیل کرد؟، تصریح کرد که مسجد در تمدن اسلامی صرفاً یک بنا نیست؛ مسجد محل عبادت، تربیت، آموزش، همبستگی اجتماعی و شکلگیری هویت جامعه اسلامی است. بنابراین تخریب مسجد، در حقیقت تعرض به بخشی از هویت و حافظه فرهنگی یک ملت است.
وی خاطرنشان کرد که آنچه امروز در فلسطین و غزه شاهد آن هستیم، از این رو باید فراتر از یک مسئله تنها نظامی یا سیاسی دیده شود. مسجدالاقصی نیز تنها یک مکان جغرافیایی نیست؛ بلکه قبله نخست مسلمانان و یکی از مهمترین نمادهای هویت مشترک امت اسلامی است.
مساجد مسلمانان در اروپا، آفریقا، آمریکای شمالی و سایر نقاط جهان میتوانند به پایگاههایی برای معرفی چهره واقعی اسلام تبدیل شوند؛ اسلامی که پیامبر اعظم(ص) آن را بر پایه رحمت، عدالت، اخلاق، کرامت انسان و همزیستی بنا کردند.
حجت الاسلام شهریاری تاکید کرد که دفاع از مسجدالاقصی و مساجد فلسطین، دفاع از یک مذهب خاص نیست؛ بلکه دفاع از میراث مشترک همه مسلمانان است. اگر امروز شیعه و سنی در کنار یکدیگر از مسجدالاقصی دفاع کنند، در واقع یکی از مهمترین جلوههای وحدت اسلامی و امت واحده اسلامی را به نمایش گذاشتهاند. در مکتب رهبر شهید نیز وحدت، یک امر تشریفاتی و صرفاً گفتاری نبود؛ بلکه راهبردی برای حفظ عزت، هویت و استقلال امت اسلامی بود و امروز این نگاه بیش از گذشته ضرورت دارد.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در پاسخ به این پرسش که آیا میتوان از ظرفیت مساجد بهعنوان بخشی از دیپلماسی عمومی و فرهنگی جهان اسلام استفاده کرد؟، گفت:به طور قطع ظرفیت مسجد در دیپلماسی عمومی جهان اسلام بسیار گسترده است و هنوز به اندازه کافی از آن استفاده نشده است.
وی تاکید کرد که مساجد مسلمانان در اروپا، آفریقا، آمریکای شمالی و سایر نقاط جهان میتوانند به پایگاههایی برای معرفی چهره واقعی اسلام تبدیل شوند؛ اسلامی که پیامبر اعظم(ص) آن را بر پایه رحمت، عدالت، اخلاق، کرامت انسان و همزیستی بنا کردند.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب اظهار داشت که مسجد میتواند محل گفتوگو با پیروان ادیان، فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی، آموزش نسل جوان و مقابله با اسلامهراسی باشد. اگر مردم جهان، اسلام را از طریق رفتار و عملکرد مسلمانان بشناسند، بسیاری از تصویرسازیهای نادرست درباره اسلام خنثی خواهد شد.
حجت الاسلام شهریاری تاکید کرد که ارتباط میان مساجد کشورهای مختلف میتواند زمینهساز شکلگیری یک شبکه فرهنگی و اجتماعی بزرگ در جهان اسلام باشد؛ شبکهای که ضمن احترام به تفاوتهای مذهبی، بر مشترکات امت تأکید کند.این همان مسیری است که با اندیشه امت واحده رهبر شهید میتوان آن را دنبال کرد؛ یعنی تبدیل مشترکات اسلامی به سرمایهای برای گفتوگو، همگرایی و حضور مؤثر مسلمانان در عرصه جهانی.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب اظهار داشت که مسجد میتواند محل گفتوگو با پیروان ادیان، فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی، آموزش نسل جوان و مقابله با اسلامهراسی باشد. اگر مردم جهان، اسلام را از طریق رفتار و عملکرد مسلمانان بشناسند، بسیاری از تصویرسازیهای نادرست درباره اسلام خنثی خواهد شد.
دبیرکل مجمع تقریب مذاهب اسلامی در پاسخ به این پرسش آیا امکان ایجاد یک شبکه بینالمللی از مساجد با هدف تقریب مذاهب، مقابله با اسلامهراسی و دفاع از حقوق مسلمانان وجود دارد و مجمع جهانی تقریب چه نقشی میتواند در راهاندازی چنین شبکهای داشته باشد؟ تصریح کرد که بله، چنین شبکهای کاملاً امکانپذیر است و به نظر من امروز یک نیاز جدی جهان اسلام است.
حجت اسلام شهریاری اظهار داشت که هزاران مسجد در کشورهای مختلف جهان فعالیت میکنند و هر یک ظرفیت قابل توجهی برای ایجاد ارتباط میان مسلمانان، گفتوگوی بینمذاهب و معرفی چهره واقعی اسلام دارند. اگر این ظرفیتها به یکدیگر متصل شوند، میتوانند یک شبکه مؤثر جهانی برای تقریب مذاهب، مقابله با اسلامهراسی و دفاع از حقوق مسلمانان ایجاد کنند.
وی افزود که مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی میتواند در این زمینه با ایجاد ارتباط میان ائمه جماعات، علمای مذاهب اسلامی، مراکز اسلامی و مساجد در کشورهای مختلف نقش هماهنگکننده و تسهیلگر داشته باشد. ما باید از ظرفیت مساجد برای ساختن شبکهای از اعتماد، گفتوگو و همدلی استفاده کنیم. چنین شبکهای میتواند یکی از پایههای تحقق امت واحده اسلامی باشد. بهویژه امروز که اندیشه و مکتب امام شهید آیتالله العظمی سید علی حسینی خامنهای، در حوزه وحدت اسلامی مورد توجه قرار گرفته است، میتوان از این ظرفیت برای تبدیل وحدت از یک گفتمان به یک شبکه واقعی و میدانی در جهان اسلام بهره گرفت.
حجت الاسلام شهریاری در پاسخ به این پرسش که اگر قرار باشد جهان اسلام در روز جهانی مسجد یک اقدام عملی و مشترک برای حمایت از مسجدالاقصی و مساجد فلسطین انجام دهد، از نظر شما مهمترین و مؤثرترین اقدام چیست؟ گفت که به نظر من مهمترین اقدام این است که حمایت از مسجدالاقصی و فلسطین را از یک مناسبت سالانه به یک حرکت مستمر و مشترک امت اسلامی تبدیل کنیم.
حجت الاسلام شهریاری تاکید کرد که هزاران مسجد در کشورهای مختلف جهان فعالیت میکنند و هر یک ظرفیت قابل توجهی برای ایجاد ارتباط میان مسلمانان، گفتوگوی بینمذاهب و معرفی چهره واقعی اسلام دارند. اگر این ظرفیتها به یکدیگر متصل شوند، میتوانند یک شبکه مؤثر جهانی برای تقریب مذاهب، مقابله با اسلامهراسی و دفاع از حقوق مسلمانان ایجاد کنند.
وی افزود که مساجد سراسر جهان میتوانند با برگزاری برنامههای معرفتی درباره قدس و مسجدالاقصی، تبیین جایگاه فلسطین در فرهنگ اسلامی، حمایت از مردم فلسطین و ایجاد ارتباط میان مساجد و مراکز اسلامی کشورهای مختلف.در این مسیر نقشآفرین باشند.اما مهمتر از همه، باید یک پیام واحد و روشن به جهان منتقل شود؛ مسجدالاقصی متعلق به همه امت اسلامی است و دفاع از آن، مسئولیت مشترک همه مسلمانان است.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب اظهار داشت که اگر روز جهانی مسجد بتواند زمینهای برای نزدیکتر شدن دلهای مسلمانان فراهم کند، اگر شیعه و سنی در کنار یکدیگر برای شهر قدس اشغالی به ویژه مسجد الاقصی سخن بگویند و اگر مساجد جهان به پایگاه همدلی و وحدت تبدیل شوند، آنگاه این روز معنای واقعی خود را پیدا خواهد کرد.
حجت الاسلام شهریاری گفت که مکتب رهبر شهید به ما میآموزد که وحدت اسلامی تنها یک شعار نیست؛ بلکه راهبردی برای عزت و اقتدار امت اسلامی است. امروز وظیفه ماست که این اندیشه را به عمل تبدیل کنیم و مسجدالاقصی را به یکی از مهمترین نمادهای وحدت امت اسلامی تبدیل سازیم.
نظر شما