به گزارش خبرگزاری شبستان، هیأت در تصور عمومی بیشتر با عزاداری و مناسک مذهبی شناخته میشود؛ اما در سالهای اخیر تلاشهایی برای بازتعریف کارکرد آن بهعنوان یک نهاد فرهنگی و اجتماعی شکل گرفته است. مهرواره «هوای نو» یکی از این تلاشهاست که با معرفی و ارزیابی فعالیتهای هیأتها، به دنبال تغییر نگاه به این نهاد و برجسته کردن ظرفیتهای اجتماعی، فرهنگی و تربیتی آن است. محمد فراهانی، مداح و داور سه دوره این مهرواره، معتقد است هیأت مطلوب تنها با کیفیت مراسم و شهرت مداح و سخنران سنجیده نمیشود، بلکه باید نسبت آن با مردم، نسل جوان، خانواده و مسائل واقعی جامعه را نیز در نظر گرفت.
هیأت خوب چه ویژگیهایی دارد؟
محمد فراهانی، مداح و داور جشنواره مهرواره هوای نو درباره ویژگیهای یک هیأت خوب از نگاه هوای نو میگوید: برخی معتقدند که یک هیأت خوب باید هیأتی باشد که مراسم عزاداریاش باشکوه باشد و مداح و سخنران شناختهشدهای داشته باشد و مردم زیادی از اقصینقاط شهر برای شرکت در برنامههای هیأت در آن حاضر شوند اما درواقع، اینگونه نیست. هیأت خوب تنها هیأتی نیست که مراسم مذهبی را خوب و باشکوه برگزار کند؛ بلکه باید یک نهاد فرهنگی و اجتماعی زنده و اثرگذار باشد.
او همچنین عنوان میکند: فعالیت هیأتهایی که فعالیت میکنند نباید تنها به برگزاری مراسم عزاداری محدود شود. بلکه در کنار مناسکی که اغلب در مناسبتها و به بهانههای مختلف در هیأتها برگزار میشوند، یک هیأت خوب از دیدگاه هوای نو، باید مردمپایه و مخاطبمحور باشد؛ یعنی هم با مشارکت و همت مردم شکل بگیرد و هم بتواند آنها را در کنار خود نگه دارد.
به اعتقاد او، همچنین، از دیگر معیارهای مهم هیأت موفق از نگاه هوای نو میتوان به ارتباط قوی و مستحکم آن با جوانان و نوجوانان اشاره کرد. از آنجایی که بسیاری از شرکتکنندگان مراسم برگزار شده در دل هیأتها را جوانان و نوجوانان تشکیل میدهند، برگزارکنندگان هیأت باید با روی باز از این گروه استقبال کنند و با رفتار مناسبی که با آنها دارند، آنها را بیشتر به سمت هیأت جذب کنند. درواقع، هیأت باید به جای ایجاد دافعه، برای نسل جدید جاذبه ایجاد کند.
فراهانی، دیگر نشانههای یک هیأت خوب از دیدگاه هوای نو را اینگونه بیان میکند که نمیتواند نسبت به مسائل واقعی جامعه بیتفاوت باشد. چنین هیأتی باید در مسائل اجتماعی و فرهنگی نقشآفرین و دغدغهمند باشد و بتواند نقش واسط و میانجی را میان مردم و مسائل جامعه ایفا کند.
کارکرد تربیتی و فرهنگی، خلاقیت، نوآوری، استفاده درست از هنر و رسانه و ایجاد فضای فراگیر و صمیمی هم از دیگر ویژگیهایی است که فراهانی برای یک هیأت موفق برمیشمارد؛ هیأتی که بتواند میان معنویت، فرهنگ و زندگی واقعی مردم پیوند ایجاد کند.
«هوای نو» استاندارد جدیدی برای هیأت ساخته است؟
فراهانی در پاسخ به این که آیا مهرواره هوای نو توانسته استاندارد جدیدی برای هیأتهای کشور ایجاد کند، میگوید: اگر منظور از استاندارد، یک چارچوب رسمی و الزامآور باشد، پاسخ منفی است. چرا که اساسا مهرواره هوای نو، به دنبال ایجاد استانداردی رسمی و الزامآور نیست و اصلا وظیفه آن، ایجاد استاندارد جدید نیست. هوای نو تنها به شکلگیری این استاندارد کمک میکند.
باوجوداین، او معتقد است که هوای نو در حال ارائه یک نگاه جدید به هیأت مطلوب است. این جشنواره دقیقا در حال تغییر نوع نگاه به هیأت است و درواقع، با همین هدف راهاندازی شده تا بتوان جایگاه هیأت را در کشور بهبود بخشید. هوای نو تلاش میکند جایگاه هیأت را به عنوان یک نهاد فرهنگی و اجتماعی ارتقا دهد.
داور این جشنواره اشاره میکند که هوای نو تلاش میکند نگاه به هیأت را از مناسک صرف فراتر ببرد و ظرفیت هیأت را بهعنوان یک نهاد فرهنگی و اجتماعی نشان دهد. به عبارتی، آنچه مهرواره هوای نو بر آن تأکید میکند، آن است که برای شناخت یک هیأت موفق، تنها نباید به کیفیت مداحی، سخنرانی و برگزاری مراسم بسنده کرد و به آن راضی شد؛ بلکه نسبت آن با مردم، خانواده، نوجوانان، هنر، فرهنگ و مسائل اجتماعی هم به همان اندازه اهمیت پیدا میکنند و باید در کنار هیأت، این موارد را هم در اولویت قرار داد.
او تعبیر دقیقتر درباره کارکرد «هوای نو» را «شکلدادن به یک گفتمان و مجموعهای از معیارهای جدید برای شناخت هیأت خوب» میداند؛ گفتمانی که تلاش میکند تصویر هیأت را از یک مجموعه صرفاً برگزارکننده مراسم مذهبی، به نهادی اثرگذار در فرهنگ و جامعه تغییر دهد.
نظر شما