حجتالاسلام والمسلمین یاسر مظاهری در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان از همدان با اشاره به برنامههای هفته و روز جهانی مسجد در همدان گفت: این برنامه ها با محوریت «مسجد جامعهپرداز»، محلهمحوری، شناخت زیستبوم مناطق مختلف همدان و ارائه خدمات مسئلهمحور اجرا خواهد شد.
مدیر قرارگاه شهرستانی مساجد شهرستان همدان، با اشاره به اینکه مسجد در فرهنگ اسلامی، افزون بر جایگاه عبادی و معنوی، کانونی برای تربیت، آموزش، همبستگی اجتماعی، هدایت عمومی، خدمترسانی و ساماندهی ظرفیتهای مردمی بوده است. افزود :نامگذاری هفته جهانی مسجد نیز با هدف یادآوری همین جایگاه تمدنی انجام شده است.
وی با اشاره به ۳۰ مردادماه روز جهانی مسجد گفت :همایش ارکان اجرایی مساجد همدان نیز روز پنجشنبه ۲۹ مرداد ماه یک روز پیش از این مناسبت روز جهانی مسجد، برگزار خواهد شد.
حجتالاسلام والمسلمین مظاهری با اشاره به برنامهریزی انجامشده برای گرامیداشت هفته جهانی مسجد اظهار کرد: مجموعه برنامههای این ایام از سوی امور مساجد شهرستان همدان، در چارچوب سیاستهای قرارگاه ملی مسجد و با هماهنگی سطوح استانی و شهرستانی برنامهریزی شده است تا ضمن تبیین جایگاه واقعی مسجد، زمینه نقشآفرینی منسجمتر مساجد در پاسخگویی به نیازهای مردم و محلات فراهم شود.
وی افزود: محور اصلی فعالیتهای هفته جهانی مسجد در همدان، توجه به کارکردهای متنوع مسجد در مناطق مختلف و حرکت از برنامههای عمومی و یکسان به سمت اقدامات متناسب با زیستبوم هر محله است. بر این اساس، مسجد باید علاوه بر اقامه نماز و برنامههای عبادی، شناخت دقیقی از ظرفیتها، نیازها، مسائل و اولویتهای پیرامونی خود داشته باشد و با مشارکت مردم و ارکان مسجد، برای حل مسائل محله برنامهریزی کند.
رئیس قرارگاه شهرستانی مساجد شهرستان همدان با بیان اینکه زیستبوم هر محله مجموعهای از ویژگیهای جمعیتی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و جغرافیایی آن منطقه را در بر میگیرد، گفت: نمیتوان برای همه مساجد و محلات نسخهای واحد در نظر گرفت؛ ممکن است در یک منطقه، تحکیم بنیان خانواده و حل اختلافات اجتماعی در اولویت باشد و در منطقهای دیگر، آموزش، اشتغال، حمایت از نیازمندان، فعالیتهای فرهنگی یا جذب نوجوانان و جوانان اهمیت بیشتری داشته باشد.
مظاهری ادامه داد: خدمات حل مسئله در هفته جهانی مسجد نیز بر همین مبنا دنبال میشود؛ به این معنا که ابتدا مسائل اولویتدار هر محله با همراهی امام جماعت، ارکان اجرایی، معتمدان و گروههای مردمی شناسایی و سپس ظرفیتهای موجود برای رفع یا کاهش آن مسئله به کار گرفته شود. هدف آن است که مسجد به نقطه پیوند مردم، ظرفیتهای محلی و مجموعههای مسئول تبدیل شود و پیگیری مسائل، تا دستیابی به نتیجه ادامه پیدا کند.
برگزاری همایش ارکان اجرایی مساجد در استانداری همدان
رئیس قرارگاه شهرستانی شهرستان همدان، همایش ارکان اجرایی مساجد را یکی از برنامههای محوری این هفته دانست و گفت: این همایش در آستانه روز جهانی مسجد، پنجشنبه ۲۹ مردادماه ۱۴۰۵، از ساعت ۹ تا ۱۲ در سالن اجتماعات استانداری همدان و با حضور سخنرانان ملی برگزار میشود.
وی افزود: تبیین الگوی مسجد جامعهپرداز، تقویت هماهنگی میان ارکان اجرایی، ارتقای توانمندی فعالان مسجدی، توجه به رویکرد محلهمحوری و چگونگی ورود هدفمند مساجد به فرایند شناسایی و حل مسائل محلات، از مهمترین محورهای این همایش خواهد بود.
مظاهری تصریح کرد: این همایش با هدف ایجاد فهم و ادبیات مشترک میان ارکان مساجد برگزار میشود؛ زیرا تحقق مسجد جامعهپرداز زمانی امکانپذیر است که همه ارکان، ضمن شناخت وظایف خود، در یک مسیر هماهنگ حرکت کنند و ظرفیتهای مسجد را در خدمت رشد معنوی، فرهنگی و اجتماعی مردم قرار دهند.
در ادامه حجت الاسلام وحید یونسی نیز در گفتوگو با خبرنگار شبستان در زمینه مبنای محتوایی اجلاسیه مسجد بیان کرد: چارچوب محتوایی برنامههای هفته جهانی مسجد و همایش ارکان اجرایی، بر کارکردهای نهگانه مسجد جامعهپرداز استوار است.
مسئول مرکز رسیدگی به امور مساجد شهرستان همدان افزود :این منظومه در مجموع ۹ کارکرد، ۵۱ حوزه و ۳۸۶ فعالیت را شامل میشود و تصویری جامع از نقش مسجد در فرایند تربیت انسان، تقویت خانواده، انسجام اجتماعی، خدمترسانی و پیشرفت محله ارائه میدهد.
یونسی نخستین و بنیادیترین کارکرد مسجد را کارکرد عبادی و معنوی یا «بیتالعباده» عنوان کرد و گفت: مسجد پیش از هر چیز خانه خدا و محل عبادت، ذکر و بندگی است. این کارکرد در شش حوزه و ۵۶ فعالیت تعریف شده که اقامه نماز جماعت و عبادت، اصلیترین بخش آن به شمار میرود.
وی ادامه داد: احیای ذکر و انس با قرآن کریم، تقویت ارتباط معرفتی و عاطفی با اهلبیت(ع)، تهذیب نفس و تربیت اخلاقی، اجرای برنامههای معنوی متناسب با کودکان و نوجوانان و گسترش معنویت در فضای مجازی، از دیگر محورهای این کارکرد است. در واقع، روح حاکم بر همه فعالیتهای مسجد باید بندگی خداوند و رشد معنوی انسان باشد.
مسئول مرکز رسیدگی به امور مساجد شهرستان همدان، کارکرد آموزشی و پژوهشی یا «بیتالعلم» را گستردهترین عرصه فعالیت مسجد جامعهپرداز دانست و افزود: مسجد از نخستین روزهای شکلگیری جامعه اسلامی، محل تعلیم، تربیت و انتقال دانش بوده و این کارکرد امروز در هشت حوزه و ۶۷ فعالیت پیشبینی شده است.
وی تعلیم معارف دینی، آموزشهای علمی و مهارتی، آشنایی با فناوریهای نوین و ابزارهای دیجیتال، پژوهش و تولید علم، ترویج کتابخوانی و مطالعه، تربیت نیروی انسانی مؤمن و کارآمد، تقویت پیوند مسجد و مدرسه و استعدادیابی و هدایت تحصیلی نسل آینده را از محورهای این بخش برشمرد.
یونسی تأکید کرد: مسجد باید برای پرسشها و نیازهای فکری نسل جدید پاسخ داشته باشد و با استفاده از شیوههای نو، محیطی جذاب، امیدآفرین و رشددهنده برای کودکان، نوجوانان و جوانان فراهم کند.
وی سومین کارکرد مسجد جامعهپرداز را کارکرد اجتماعی و ارتباطی یا «بیتالاخوه» معرفی کرد و گفت: مسجد محل پیوند دلها و شکلگیری روابط برادرانه در جامعه اسلامی است. این کارکرد در شش حوزه و ۴۰ فعالیت تعریف شده و هدف آن، تبدیل محله به خانوادهای بزرگ، منسجم و مسئولیتپذیر است.
دبیر قرارگاه امور مساجد شهرستان همدان افزود: تقویت همبستگی و پیوندهای اجتماعی، تحکیم بنیان خانواده، حل اختلافات و میانجیگری، توسعه ارتباطات و تعاملات فراملی، شبکهسازی اجتماعی و ترویج مسئولیت اجتماعی، مهمترین محورهای این کارکرد را تشکیل میدهد.
وی بیان کرد: هر اندازه ارتباط مسجد با خانوادهها، جوانان، بانوان، نخبگان، معتمدان و گروههای مردمی گستردهتر باشد، ظرفیت آن برای پیشگیری از آسیبها و حل مسائل محله نیز افزایش خواهد یافت.
یونسی کارکرد هدایتی و رهبری یا «بیتالولایه» را چراغ راه مسجد جامعهپرداز توصیف کرد و گفت: این کارکرد با پنج حوزه و ۳۴ فعالیت، مسئولیت هدایت فکری، دینی و اجتماعی جامعه پیرامونی مسجد را مورد توجه قرار میدهد.
وی آگاهیبخشی و بصیرتافزایی، هدایتگری و راهنمایی، احیای فریضه امر به معروف و نهی از منکر، مدیریت و رهبری محله و جهاد تبیین را از محورهای اصلی این بخش دانست و افزود: مسجد باید بتواند مسائل را بهدرستی برای مردم تبیین و در برابر شبهات، تحریفها و آسیبهای فکری، نقش روشنگرانه و اقناعی ایفا کند.
مسئول مرکز رسیدگی به امور مساجد شهرستان همدان در تشریح پنجمین کارکرد اظهار کرد: مسجد خانه رحمت و پناه مردم است و کارکرد خدمتی و حمایتی یا «بیتالرحمه» در هفت حوزه و ۵۰ فعالیت، ظرفیتهای مسجد را برای حمایت از اقشار مختلف و پاسخگویی به نیازهای واقعی مردم فعال میکند.
وی محرومیتزدایی و گسترش عدالت اجتماعی، خدمات جهادی و داوطلبانه، سلامت و بهداشت، ایجاد شبکه امداد و نجات محلهای، ارائه خدمات نوین حمایتی، مشاوره و حل اختلاف و تشکیل بانک اطلاعات تخصصی محله را از بخشهای این کارکرد برشمرد.
یونسی گفت: تشکیل بانک اطلاعاتی دقیق، به مسجد کمک میکند تا خانوادههای نیازمند، ظرفیتهای تخصصی، گروههای جهادی، خیران، مشاوران و نیروهای داوطلب محله را شناسایی و ارتباط مؤثری میان نیازها و توانمندیهای موجود برقرار کند.
وی ششمین کارکرد مسجد جامعهپرداز را کارکرد اقتصادی یا «بیتالمال» دانست و افزود: این کارکرد در سه حوزه و ۲۵ فعالیت تعریف شده و بر تقویت معیشت مردم، توانمندسازی اقتصادی و ایجاد زمینههای پایدار برای اشتغال تأکید دارد.
یونسی ارائه خدمات مالی و اعتباری، حمایت از اشتغال و کارآفرینی و ترویج اقتصاد مقاومتی را سه محور اصلی این کارکرد معرفی کرد و گفت: مسجد میتواند با شناسایی استعدادها، ظرفیتهای بومی، خیران، کارآفرینان و صاحبان مهارت، زمینه اتصال افراد جویای کار به فرصتهای آموزشی و اقتصادی را فراهم سازد.
وی خاطرنشان کرد: رویکرد اقتصادی مسجد نباید صرفاً به کمکهای مقطعی محدود شود، بلکه توانمندسازی خانوادهها و ایجاد فرصت برای کسب درآمد پایدار باید مورد توجه قرار گیرد.
دبیر قرارگاه امور مساجد شهرستان همدان، کارکرد سیاسی و راهبردی یا «بیتالعزه» را هفتمین کارکرد مسجد جامعهپرداز معرفی کرد و گفت: مسجد در تاریخ اسلام همواره پایگاه عزت، استقلال، آگاهی و حضور مسئولانه مردم بوده است.
وی افزود: این کارکرد در پنج حوزه و ۲۹ فعالیت، موضوعاتی همچون عزت ملی و هویت اسلامی، استقلال و مقاومت، زمینهسازی برای تمدن نوین اسلامی، حکمرانی محلی و اجرای برنامههای انقلابی و ملی را در بر میگیرد.
یونسی تأکید کرد: حکمرانی محلی به معنای فعالسازی ظرفیت مردم برای مشارکت در اداره امور محله و حل مسائل پیرامونی است و مسجد میتواند بهعنوان نهادی مردمی، زمینه گفتوگو، هماندیشی، مسئولیتپذیری و مشارکت اجتماعی را فراهم کند.
وی هشتمین کارکرد را کارکرد فرهنگی و هنری یا «بیتالحضاره» عنوان کرد و گفت: هنر و فرهنگ از مهمترین ابزارهای ارتباط با نسل جدید هستند و مسجد باید ضمن حفظ شأن و هویت دینی خود، از قالبهای جذاب، سالم و اثرگذار فرهنگی و هنری استفاده کند.
مسئول مرکز رسیدگی به امور مساجد شهرستان همدان افزود: این کارکرد در پنج حوزه و ۳۸ فعالیت، هنرهای اسلامی و بومی، تولید محتوای فرهنگی، ترویج سبک زندگی اسلامی، برنامههای اردویی و فعالیتهای ورزشی را شامل میشود.
وی اظهار کرد: توجه به علایق کودکان، نوجوانان و جوانان و فراهم کردن زمینه نقشآفرینی آنان در تولید محتوا، هنرهای مسجدی، فعالیتهای گروهی، اردوها و ورزش، میتواند پیوند نسل نو با مسجد را عمیقتر و پایدارتر کند.
یونسی نهمین کارکرد مسجد جامعهپرداز را کارکرد مدیریت و پشتیبانی یا «بیتالنظام» دانست و گفت: این کارکرد ستون فقرات هشت کارکرد دیگر است؛ زیرا تحقق برنامههای عبادی، آموزشی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و خدماتی، بدون برنامهریزی، سازماندهی، هماهنگی و پشتیبانی مناسب امکانپذیر نخواهد بود.
وی افزود: بیتالنظام در شش حوزه و ۴۷ فعالیت، از برنامهریزی و مدیریت تا سازماندهی و هماهنگسازی همه ارکان مسجد را مورد توجه قرار میدهد و زمینه استفاده منظم و هدفمند از منابع انسانی، ظرفیتهای مردمی، امکانات و برنامههای مسجد را فراهم میسازد.
دبیر قرارگاه امور مساجد شهرستان همدان تأکید کرد: کارکردهای نهگانه، بخشهایی جدا از یکدیگر نیستند، بلکه منظومهای بههمپیوستهاند که کارکرد عبادی و معنوی، روح حاکم بر آن و کارکرد مدیریت و پشتیبانی، عامل انسجام و استمرار آن است.
وی گفت: هدف نهایی برنامههای هفته جهانی مسجد و همایش ارکان اجرایی این است که مسجد در هر منطقه، متناسب با شرایط و نیازهای همان محله، به نهادی زنده، منسجم، مردمپایه و مسئلهحلکن تبدیل شود و مباحث مطرحشده در همایش نیز به برنامههای عینی، قابل اجرا و متناسب با مناطق مختلف همدان منتهی شود.
نظر شما