ویدئوی «نمازخوانی اجباری در مدارس انگلیس» جعلی از آب درآمد/ماجرا در یک مرکز اسلامی استرالیا بود

به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از الجزیره، شبکه‌های اجتماعی در روزهای اخیر شاهد موجی از مطالب تحریک‌آمیز علیه حضور مسلمانان و فعالیت‌های آموزشی آنان در انگلیس بوده است؛ موجی که پس از انتشار ویدئویی از یک معلم محجبه و آموزش نمازهای پنج‌گانه به کودکان شکل گرفت.

در این ویدئو، معلم در برابر گروهی از کودکان نشسته است و آنان با شور و هیجان، به شکل پرسش و پاسخ، سرودی را تکرار می‌کنند. معلم می‌پرسد: «چند بار نماز می‌خوانیم؟» و کودکان پاسخ می‌دهند: «پنج بار در روز.» سپس نام نمازهای پنج‌گانه را به ترتیب تکرار می‌کنند و در پایان نیز با بالا بردن دست‌های خود دعا کرده و عبارت «الحمدلله» را بر زبان می‌آورند.

انتشار این تصاویر با ادعاهایی همراه شد مبنی بر اینکه این برنامه در یک «مدرسه انگلیسی» برگزار شده و معلمان مسلمان در حال «تلقین اجباری» و «شست‌وشوی مغزی» کودکان مسیحی هستند. برخی حساب‌ها نیز از والدین و مسئولان خواستند برای «نجات کودکان از افراط‌گرایی» وارد عمل شوند.

ادعاهای تحریک‌آمیز علیه مسلمانان

برخی صفحات فیس‌بوک و تیک‌تاک که خود را رسانه خبری معرفی می‌کنند، مدعی شدند که این تصاویر مربوط به یک مدرسه انگلیسی است که در آن یک معلم مسلمان، نمازهای پنج‌گانه را به «کودکان سفیدپوست غیرمسلمان» آموزش می‌دهد.

یکی از این صفحات با طرح پرسشی تحریک‌آمیز نوشت آیا آموزش آداب نماز اسلامی به کودکان خردسال در مدارس انگلیس قابل قبول است یا از «خط قرمز» عبور می‌کند؟

در برخی مطالب حتی از والدین خواسته شد کودکان خود را از مدرسه خارج کنند پیش از آنکه به جهادی تبدیل شوند و این آموزش‌ها «شست‌وشوی مغزی» عنوان شد.

برخی دیگر نیز با پیوند دادن اوقات نمازهای پنج‌گانه به ادعاهایی درباره وجود یک برنامه سازمان‌یافته، مدعی شدند مسلمانان از موقعیت‌های شغلی در حوزه آموزش برای «عادی‌سازی اسلام» استفاده می‌کنند و حتی از طرحی برای «غرق کردن جهان در مسلمانان» و مسلمان کردن کودکان غیرمسلمان سخن گفتند.

این ویدئو همچنین با همین ادعاها به زبان‌های مختلف اروپایی بازنشر شد و برخی کاربران، آن را نمونه‌ای از «تلقین، شست‌وشوی مغزی و اسلامی‌سازی کودکان مسیحی» دانستند.

ویدئو کجا ضبط شده است؟

بررسی‌های واحد راستی‌آزمایی شبکه الجزیره برای یافتن منشأ اصلی ویدئو نشان داد که قدیمی‌ترین نسخه قابل شناسایی آن، هشتم آوریل ۲۰۲۶ در حساب اینستاگرامی «Clever Little Muslims» منتشر شده است؛ نامی که از همان ابتدا نشان می‌دهد محتوای این صفحه به آموزش اسلامی برای کودکان اختصاص دارد.

در متن همراه با انتشار اولیه نیز خطاب به والدین آمده بود که تصور کنند فرزندشان در حالی بزرگ شود که نماز را بخشی طبیعی از زندگی بداند و آن را امری عادی تلقی کند. این پست همچنین با هشتگ‌هایی مرتبط با «مسلمانان کوچک» و «مهدکودک اسلامی» منتشر شده بود.

پیگیری نام این مجموعه از طریق گوگل‌مپ نشان داد که Clever Little Muslims Educational Centre یک مرکز آموزشی و تقویتی در ایالت نیوساوث‌ولز استرالیاست، نه یک مدرسه در انگلیس.

این مرکز در وب‌سایت رسمی خود اعلام کرده است که برنامه‌ای برای آماده‌سازی کودکان جهت ورود به مدرسه ارائه می‌کند که در کنار آموزش زبان عربی، تلاوت قرآن و دعا، شامل آموزش خواندن بر اساس روش فونیکس، ریاضیات، هنر و تربیت بدنی نیز می‌شود.

این مرکز همچنین فلسفه آموزشی خود را بر رشد همه‌جانبه کودک، تقویت ارزش‌های اسلامی و یادگیری از طریق بازی استوار کرده است.

بنابراین، کودکان حاضر در ویدئو دانش‌آموزان یک مدرسه دولتی انگلیس نیستند که به‌صورت مخفیانه آموزش دینی ببینند؛ بلکه کودکانی مسلمان هستند که با انتخاب خانواده‌هایشان در یک مرکز آموزشی اسلامی خصوصی در استرالیا حضور دارند.

اسناد رسمی چه می‌گویند؟

برای بررسی اینکه این مرکز یک صفحه در شبکه‌های اجتماعی نیست، اطلاعات آن با سوابق رسمی استرالیا نیز تطبیق داده شد.

بررسی سوابق کمیسیون اوراق بهادار و سرمایه‌گذاری استرالیا (ASIC) نشان می‌دهد نام تجاری Clever Little Muslims Educational Centre از ۲۵ مه ۲۰۲۱ به‌صورت رسمی ثبت شده و اعتبار آن تا ۲۵ مه ۲۰۲۷ ادامه دارد.

همچنین تطبیق شماره ثبت این مجموعه در سامانه دولتی ABN Lookup نشان می‌دهد فعالیت ثبت‌شده به نام «سامیه قطّار» از ۸ ژوئیه ۲۰۱۳ فعال بوده است؛ یعنی فعالیت این مجموعه حتی پیش از ثبت نام تجاری فعلی آن آغاز شده است.

این اطلاعات با آنچه مرکز در وب‌سایت خود درباره آغاز فعالیتش از سال ۲۰۱۳ اعلام کرده، مطابقت دارد.

همچنین اعلام رسمی مدیریت مرکز در ۳۰ آوریل ۲۰۲۴ درباره انتقال به محل فعلی در خیابان «والدرون رود» در منطقه «سیفتون» با نشانی ثبت‌شده در نقشه‌های گوگل نیز مطابقت دارد.

در نتیجه، نام تجاری، شماره ثبت، مالک فعالیت و نشانی مرکز از طریق منابع مستقل با یکدیگر همخوانی دارند.

این شواهد همچنین نشان می‌دهد که معلم حاضر در ویدئو، فردی به نام «عایده» و مرتبط با همین مرکز آموزشی بوده و برخلاف تصویری که برخی روایت‌های منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی ارائه کردند، فردی ناشناس یا «نفوذکرده» به نظام آموزشی انگلیس نبوده است.

چه کسانی این روایت را منتشر کردند؟

بررسی‌های الجزیره نشان می‌دهد که یکی از نخستین حساب‌هایی که این ویدئو را همراه با ادعاهای گمراه‌کننده بازنشر کرد، حسابی بود که نام آن ترکیبی از واژه «Albanach» و نام «انجمن دفاع اسکاتلند» است.

این حساب در دوم آگوست ۲۰۲۶ ویدئو را منتشر کرد و بررسی اطلاعات موجود نشان می‌دهد حساب مذکور دقیقاً در همان روز ایجاد شده بود.

مرور محتوای منتشرشده از سوی این حساب نیز نشان می‌دهد که بخش قابل توجهی از مطالب آن حاوی مواضع ضد مهاجران و ضد مسلمانان بوده است؛ از جمله مطالبی که در ارتباط با حوادث ادعایی در گلاسگو، مهاجران را با تعابیر توهین‌آمیز و نژادپرستانه توصیف می‌کردند.

صاحب همین حساب در همان دوره، کانالی در یوتیوب با نام «SDL Scotland» نیز ایجاد کرد. این کانال در ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۶، یعنی تنها دو روز پیش از انتشار ویدئو، راه‌اندازی شد و ده‌ها ویدئو در آن منتشر شده است؛ مسئله‌ای که از تلاش برای انتشار همزمان همین روایت در چندین بستر حکایت دارد.

سابقه انجمن دفاع اسکاتلند

انجمن دفاع اسکاتلند (SDL) از سوی دولت اسکاتلند در زمره گروه‌های راست افراطی قرار گرفته است. این گروه ارتباط نزدیکی با «انجمن دفاع انگلیس» (EDL) دارد؛ جریانی که فعالیت‌هایش عمدتاً بر موضوعاتی همچون اسلام، مهاجرت و هویت بریتانیایی متمرکز بوده است.

فعالیت انجمن دفاع اسکاتلند در قالب تجمع‌ها و راهپیمایی‌هایی دنبال شده که در آنها علیه «اسلامی‌سازی کشور» موضع‌گیری شده و در مواردی نیز میان اعضای آن و گروه‌های مخالف نژادپرستی درگیری‌هایی رخ داده است.

اسناد دولتی و پارلمانی اسکاتلند نیز در مقاطع مختلف به تأثیر چنین راهپیمایی‌هایی بر انسجام جوامع محلی پرداخته‌اند.

تحقیقی که پایگاه اسکاتلندی «The Ferret» در سال ۲۰۲۰ منتشر کرد، ابعاد دیگری از سابقه این گروه را نیز بررسی کرده است. بر اساس این گزارش، یک کارشناس حوزه افراط‌گرایی راست‌گرا نسبت به ارتباطات نگران‌کننده این گروه با برخی جریان‌های نئونازی ممنوع‌شده در انگلیس هشدار داده بود. همچنین یکی از اعضای سابق این گروه به اتهام‌های مرتبط با تروریسم به ۱۲ سال زندان محکوم شده بود.

فیس‌بوک نیز در سال ۲۰۱۹ صفحه این گروه را به دلیل انتشار محتوای نفرت‌پراکنانه مسدود کرده بود.

در مجموع، بررسی مسیر انتشار ویدئو نشان می‌دهد تصویری که ابتدا مربوط به یک مرکز آموزشی اسلامی خصوصی در استرالیا بوده، با حذف زمینه واقعی آن و افزودن ادعاهای نادرست، به‌عنوان تصویری از «مدرسه‌ای دولتی در انگلیس» بازنشر شده است؛ روایتی که سپس با ادبیات ضداسلامی و ضد مهاجران در شبکه‌های اجتماعی گسترش یافته است.