به گزارش خبرگزاری شبستان علیرضا کاظمی پیش از ظهر امروز یکشنبه بیستوپنجم مردادماه در اجلاس رؤسای آموزش و پرورش شهرستانها و مناطق کشور، ضمن قدردانی از دستاندرکاران برگزاری این اجلاس، اظهار کرد: از جناب آقای دکتر میرزاده، رئیس ستاد اجرایی، اعضای شورای سیاستگذاری، رؤسای کمیتهها، معینهای استانی، مدیران کل و همه افرادی که برای برگزاری این اجتماع باشکوه تلاش کردند، صمیمانه تشکر میکنم.
وی با قدردانی از حمایتهای مجلس شورای اسلامی افزود: از جناب آقای دکتر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، نمایندگان محترم مجلس و بهویژه اعضای کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری که از آموزش و پرورش حمایت کردهاند، تشکر میکنم. تمام دستاوردهای آموزش و پرورش محصول یک همکاری جمعی است.
وزیر آموزش و پرورش همچنین از همکاری قوه قضائیه، سازمان برنامه و بودجه، دستگاههای اجرایی و خیرین مدرسهساز قدردانی کرد و گفت: جامعه بزرگ خیرین کشور، همواره یار و همراه آموزش و پرورش بودهاند و باید با تمام وجود به محضر این عزیزان ادای احترام کرد.
کاظمی با گرامیداشت یاد شهدا، بیان کرد: امیدواریم به برکت خون امام شهیدمان و لطف و عنایت شهدا، در مدتی که این مسئولیت را برعهده داریم، بتوانیم در راستای سیاستهای دولت، شامل مردمیبودن، جهادیبودن، همدلی، رفاه و ازجانگذشتگی برای نظام، رهاوردهای خوبی رقم بزنیم.
ایمان به خدا، نخستین اصل مدیریت
وی در بخش نخست سخنان خود به بیان ۲۰ نکته مدیریتی پرداخت و گفت: نخستین نکته مدیریتی، ایمان و اتکال به خداوند متعال در همه امور است. باید به یاد داشته باشیم که هیچکس جز خداوند یار و یاور ما نیست و نباید برای کسی جز خدا قدم برداریم.
کاظمی با اشاره به آیه شریفه «صِبْغَةَ اللَّهِ»، تصریح کرود: درههای مدیریتی زودگذر هستند و افراد بسیاری آمدهاند و رفتهاند؛ اما آنچه فردا در پیشگاه خداوند عرضه میشود، عملی است که رنگ و بوی الهی داشته باشد. نباید برای ماندن در پستها و جایگاهها، خدا را فراموش کنیم و به افراد متوسل شویم. باید از خدا بخواهیم تا زمانی که برای نظام مفید هستیم، فرصت خدمت داشته باشیم و هر زمان که حضور ما برای نظام و آرمانهای شهدا مفید نیست، اسباب رفتن ما را فراهم کند.
وزیر آموزش و پرورش ادامه داد: حاضر نیستم حتی لحظهای برای ماندن در این جایگاه، به چیزی جز عزت، استقلال و اقتدار آموزش و پرورش فکر کنم. تلاش من این است که آموزش و پرورش از سیاستزدگی، سلیقهگرایی، حزبگرایی و جناحگرایی دور باشد و در مسیر سیاستهای دولت چهاردهم، نظام جمهوری اسلامی و منویات ولیفقیه حرکت کند.
تصمیمگیری بهموقع و مبتنی بر خرد جمعی، شاخص مدیر تراز است
کاظمی قدرت، عدالت و سرعت در تصمیمگیری را از مهمترین شاخصههای یک مدیر تراز جمهوری اسلامی ایران دانست و گفت: تصمیمگیری باید بهموقع، درست و پیش از تبدیلشدن موضوعات به بحران صورت گیرد. مدیر باید با خرد جمعی تصمیم بگیرد و پس از اتخاذ تصمیم نیز با قاطعیت پای آن بایستد.
وی خاطرنشان کرد: در مقاطعی که با شرایط ویژه روبهرو بودیم، برای موضوعاتی مانند امتحانات، جلسات مستمر برگزار کردیم، تصمیم گرفتیم و محکم پای تصمیم خود ایستادیم. اداره یک مجموعه بزرگ با تصمیمهای متزلزل و ناپایدار ممکن نیست.
وزیر آموزش و پرورش با تأکید بر مشارکتپذیری در تصمیمگیریها اظهار کرد: نگاه «ما» به جای نگاه «من»، نشانه مدیریت صحیح است. استفاده از خرد جمعی، مشارکتجویی و همراهکردن بدنه مدیریتی در سیاستگذاریها باید مورد توجه قرار گیرد.
مدیر باید بر شاخصها و داشبورد مدیریتی مسلط باشدکاظمی هدفگذاری، چشمانداز روشن و تقسیم کار دقیق را ضروری دانست و گفت: باید مشخص باشد در هر حوزه چه هستیم، به کجا میرویم و چه وظیفهای بر عهده هر بخش قرار دارد.
وی افزود: حرکت بر مدار شاخصها، تسلط بر آمارها و برنامهریزی برای ارتقای شاخصها، معیار تحول یک مدیر و سازمان در نظام تعلیم و تربیت است. مدیری که از شاخصهای حرکت خود و داشبورد مدیریتیاش اطلاع نداشته باشد، در حقیقت مدیریت نمیکند.
وزیر آموزش و پرورش با اشاره به ضرورت دسترسی مدیران مناطق به اطلاعات و آمارهای حوزه مأموریتی خود، اظهار کرد: رئیس اداره و رئیس منطقه باید اطلاعات و شاخصهای اصلی حوزه فعالیت خود را بهطور مستمر رصد کنند و این دادهها همواره روی میز مدیران باشد.
وی برنامهریزی و آیندهنگری مبتنی بر اهداف و چشمانداز را ضروری دانست و گفت: بدون برنامه نمیتوان شاخصها را تغییر داد و مسیر تحول را طی کرد.
نظم، تقسیم کار و انسجام فرهنگی؛ سرمایه دستگاه تعلیم و تربیت
کاظمی با تأکید بر نظم و انضباط اداری و اجرایی بیان کرد: مدیر بدون نظم، مدیر نیست. وقت همکاران نباید ضایع شود و هیچ کاری بدون سازماندهی و تقسیم کار روشن پیش نخواهد رفت.
وی افزود: از روز نخست، در اجرای برنامه هفتم، تقسیم کار مشخصی میان بخشها انجام شد و هر شاخص، مالک مشخص دارد. وظیفه مدیر عالی، رصد مستمر روند اجرا، شناسایی موانع و کمک به رفع آنهاست.
وزیر آموزش و پرورش، انسجام فرهنگی را بالاترین سرمایه یک دستگاه دانست و گفت: انسجام فرهنگی به معنای کار تیمی، درک مشترک از اهداف، برنامهها، روشها، ابزارها و مسیر حرکت است.
کاظمی تصریح کرد: کار تیمی به معنای جمعکردن دوستان، همحزبیها یا همگروهیها نیست؛ بلکه یعنی افراد توانمند، فارغ از تعلقات، در کنار هم قرار بگیرند و به اهداف، روشها و فرایندهای مشترک پایبند باشند.
وی افزود: اگر از من بپرسند مهمترین نقطه قوت آموزش و پرورش امروز چیست، میگویم کار تیمی در نظام تعلیم و تربیت است. هر بخشی که فاقد انسجام باشد، در کار مجموعه اخلال ایجاد میکند و باید اصلاح شود.
نظارت، پاسخگویی و تقویت روابط عمومی ضروری استوزیر آموزش و پرورش بر ضرورت نظارت حداکثری بر عملکرد مجموعهها تأکید کرد و گفت: در جلسات با استانها و معینها، عملکردها باید بر پایه آمار و ارقام بررسی شود. همچنین تلاش کردهایم بازوهای نظارتی وزارتخانه را در حوزههای مختلف تقویت کنیم.
وی پاسخگویی و اطلاعرسانی را از دیگر ضرورتهای مدیریتی برشمرد و افزود: روابط عمومی امروز فقط وظیفه اطلاعرسانی ندارد؛ بلکه باید تحلیل درست ارائه دهد، حلقه اتصال دستگاه با ذینفعان باشد، اقناعسازی کند، پاسخگو باشد، مطالبهگری کند و دستاوردها را بهدرستی تبیین کند.
حل تعارضات و پیشگیری از اختلافات درونسازمانی
وزیر آموزش و پرورش کنترل خشم و توانایی حل تعارضات را از مؤلفههای مهم مدیریت دانست و اظهار کرد: تعارضات درونسازمانی و برونسازمانی به سیستمها آسیب میزند و دستگاهی که گرفتار تعارض شود، نمیتواند مسیر تحول را طی کند.
کاظمی افزود: معاونان، مدیران کل و مدیران ادارات باید همافزا باشند. حل تعارضات با حذف افراد، روش صحیحی نیست و مدیران باید بخش مهمی از وقت خود را به پیشگیری و حل اختلافات اختصاص دهند.
تاکید بر مبارزه با فساد و پرهیز از تجملگرایی
وزیر آموزش و پرورش با تأکید بر مبارزه با فساد و سوءاستفادههای مالی گفت: این موضوع از مهمترین وظایف مدیران در نظام جمهوری اسلامی ایران است. مکتب مدیریتی امام و شهدا، مکتب سادهزیستی، مردمیبودن، پرهیز از تشریفات و مقابله با فساد است.
وی افزود: مسائل مالی و فسادهای احتمالی بسیار خطرآفرین هستند و گاهی افراد کمظرفیت ممکن است به سرمایههای نظام تعلیم و تربیت آسیب بزنند. باید مراقبت جدی در این حوزه صورت گیرد.
کاظمی ضمن قدردانی از دستگاههای امنیتی و اطلاعاتی، اظهار کرد: حفظ سلامت سرمایههای نظام جمهوری اسلامی، نیازمند مراقبت مستمر است و مدیران نیز باید مراقب خود و اطرافیانشان باشند.
ارتباط مستمر با معلمان، دانشآموزان و خیرین
وی ارتباط مؤثر با بدنه را یکی از ضرورتهای مدیریت در آموزش و پرورش برشمرد و گفت: باید برای ارتباط با خیرین، معلمان، دانشآموزان، خدمتگزاران، مدیران و همه مخاطبان نظام تعلیم و تربیت، برنامه دقیق و پیوسته داشته باشیم.
وزیر آموزش و پرورش ادامه داد: خیرین از بهترین سرمایههای کشور هستند و لازم است ارتباط دائمی و مؤثری با آنان برقرار شود تا مسائل و مشکلات شناسایی و برای رفع آنها اقدام شود.
کاظمی با اشاره به ضرورت شایستهسالاری در انتصابات، گفت: مسئولیتها باید به افراد توانمند و دارای صلاحیت سپرده شود. نباید آخرت خود را بهخاطر خواستههای افراد و گروهها قربانی کنیم. دوستی، قوموخویشی و همحزبیبودن فقط زمانی ارزش دارد که فرد، صلاحیتهای لازم برای مسئولیت مدیریتی را داشته باشد. در انتصابات باید معیار، شایستگی و توانمندی باشد.
وزیر آموزش و پرورش با تأکید بر اصل امیدآفرینی و پرهیز از سیاهنمایی اظهار کرد: در اوج بحرانها و سختیها باید آینده روشن و افقهای پیش رو را به مردم نشان داد. انتقاد سازنده لازم است، اما نباید تنها نیمه خالی لیوان را دید.
وی گفت: در کنار مسائل و مشکلات، باید دستاوردها و اقدامات صورتگرفته نیز به مردم معرفی شود. در حوزه آموزش و پرورش، اقداماتی مانند اجرای رتبهبندی، صدور ۳۳۰ هزار حکم معلم، بهروزرسانی پرداختها، ساخت مدارس و توجه ویژه دولت به آموزش و پرورش، از جمله اقدامات مهمی است که باید دیده شود. در شرایطی که دشمن تلاش میکند دولت را ناکارآمد جلوه دهد، تبیین خدمات و دستاوردهای نظام تعلیم و تربیت ضروری است.
خلق منابع، هنر مدیران آموزش و پرورش است
کاظمی خلق منابع و استفاده از ظرفیتها را هنر مدیران دانست و بیان کرد: در شرایط محدودیت منابع، با همکاری دولت، سازمان برنامه و بودجه، خیرین و مجموعههای مختلف، اقدامات مؤثری انجام شده است.
وزیر آموزش و پرورش با اشاره به برخی اقدامات صورتگرفته گفت: افزایش اعتبارات سرانه و «شاد»، هوشمندسازی مدارس و کلاسهای درس، ساخت ۲۳ هزار کلاس درس، جذب ۵۰ همت کمک خیرین و توانمندسازی معلمان در قالب اجتماعات یادگیری، از جمله نتایج این همکاریهاست.
کاظمی همچنین بر صرفهجویی در منابع انسانی، مالی و هزینهها تأکید کرد و گفت: باید از ایجاد مدیریتهای غیرضروری، ابلاغهای صوری و کلاسهای صوری پرهیز شود؛ چراکه مدیران در قبال منابع انسانی و مالی مسئول هستند.
وی مسئلهمحوری و شناسایی نظام مسائل را بیستمین و آخرین نکته مدیریتی خود عنوان کرد و گفت: مدیران کل، اعضای شورای معاونان و رؤسای آموزش و پرورش مناطق باید اولویتهای خود را مشخص کنند و بگویند در دوره مدیریت خود، چه مسائل مهمی را میخواهند حل کنند.
کاظمی افزود: ابتدا باید مسئله را شناسایی، اولویتبندی و صورتبندی کرد و سپس راهحل ارائه داد. هیچ مسئلهای در کشور نیست که راهحل نداشته باشد. برای حل شکاف معیشتی معلمان نیز برنامههایی در دست اجراست که بخشی از آنها در این همایش اعلام خواهد شد.
کیفیت، عدالت و هویت؛ سه محور سند تحول بنیادین
وزیر آموزش و پرورش در بخش دیگری از سخنان خود با خطاب قراردادن رؤسای آموزش و پرورش شهرستانها و مناطق کشور گفت: مخاطبان اصلی این اجلاس، رؤسای آموزش و پرورش مناطق هستند و باید بدانند که وزارت آموزش و پرورش هیچ برنامهای جز تحقق سند تحول بنیادین ندارد. سند تحول بنیادین، میثاق ملی ماست و تمام برنامههای وزارت آموزش و پرورش ذیل نقشه راه اجرای این سند تعریف میشود. برنامه هفتم پیشرفت نیز در راستای سند تحول بنیادین تنظیم شده است.
کاظمی ادامه داد: کیفیت، عدالت و هویت، سه سیاست کلیدی و روح حاکم بر سند تحول بنیادین است و این سه محور، مأموریت مشترک معاونتهای آموزشی، پرورشی و تربیت بدنی به شمار میرود.
عدالت آموزشی؛ محور برنامههای وزارت آموزش و پرورش
وی افزایش پوشش تحصیلی، توجه به مناطق محروم و کمبرخوردار، مدارس عشایری، دوره ابتدایی، مدارس شبانهروزی، مدارس استثنایی، توسعه هنرستانها، هدایت تحصیلی، رسیدگی به بازماندگان از تحصیل، کاهش آسیبهای اجتماعی و دسترسی عادلانه دانشآموزان به فناوریها و منابع آموزشی را از مهمترین برنامههای وزارت آموزش و پرورش در حوزه عدالت آموزشی برشمرد.
وزیر آموزش و پرورش افزود: توسعه پیشدبستانی، تقویت دانشگاه فرهنگیان و دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، استخدام از مسیر دانشگاه، توزیع عادلانه منابع و بودجه با رویکرد تبعیض مثبت و کاهش تنوع مدارس نیز در مسیر تحقق عدالت آموزشی دنبال میشود.
کاظمی خاطرنشان کرد: حذف مدارس کانکسی و سنگی، کاهش تراکم دانشآموزی در کلاسها و توسعه پیشدبستانی، نمونههای عینی عدالت آموزشی هستند.
توانمندسازی معلمان و توسعه هوش مصنوعی در مدارس
وی در تشریح سیاست کیفیت در آموزش و پرورش گفت: تحول در فرایند یاددهی ـ یادگیری، اصلاح روشهای تدریس، استفاده از روشهای فعال و توانمندسازی حرفهای معلمان، از مهمترین محورهای کیفیتبخشی است.
کاظمی با اشاره به فعالیت اجتماعات یادگیری گفت: در قالب این طرح، صدها هزار معلم با روشهای جدید آموزشی توانمند شدهاند که اقدامی بزرگ در نظام تعلیم و تربیت است.
وی همچنین آموزش سه میلیون و ۴۰۰ هزار دانشآموز و ۲۵۰ هزار معلم در حوزه هوش مصنوعی را اقدامی مهم دانست و افزود: کسب جایگاه نخست جهان توسط دانشآموزان ایرانی در المپیاد هوش مصنوعی، نتیجه تدوین نقشه راه هوش مصنوعی و سیاستگذاری صحیح در این حوزه است.
الگوی مدرسه تراز؛ برش مدرسهای سند تحول بنیادین
وزیر آموزش و پرورش اجرای الگوی مدرسه تراز را از مهمترین اقدامات دوره جدید آموزش و پرورش برشمرد و گفت: برش مدرسهای سند تحول بنیادین در قالب الگوی مدرسه تراز، در حال اجراست و این برنامه میتواند به اقدامی ماندگار در نظام تعلیم و تربیت تبدیل شود. در آینده نزدیک، از سامانه الگوی مدرسه تراز و سامانه جامع نظام برنامهریزی مبتنی بر سند تحول بنیادین و اجرای نقشه راه رونمایی خواهد شد.
وی ادامه داد: برش ملی و ستادی سند تحول بنیادین و برش مدرسهای آن، در قالب سامانههای مشخص دنبال میشود و این موضوع، میثاق وزارت آموزش و پرورش با مدیران مدارس است.
مدرسه، کانون کیفیتبخشی در آموزش و پرورش
کاظمی استفاده از هوش مصنوعی در کلاس درس، تجهیز مدارس به فناوریهای جدید، تقویت فعالیتهای پرورشی و تربیت بدنی، بهبود فضاهای پرورشی، برگزاری رویدادهای دانشآموزی و نشاطآفرینی در فضای مدرسه را از دیگر برنامههای کیفیتبخش وزارت آموزش و پرورش عنوان کرد.
وی بهبود معیشت معلمان از نظر حقوقی، خدمات رفاهی و پرداختهای بهموقع را یکی از مهمترین مؤلفههای کیفیت دانست و گفت: شایستهسالاری در انتصاب مدیران نیز اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا مدیر در کنار معلم، مهمترین عنصر کیفیتبخشی در مدرسه است.
کاظمی با اشاره به اینکه درجهبندی و سطحبندی مدارس و برقراری نظام دقیق تشویق و تنبیه، بخشی از سیاستهای کیفیت است، تصریح کرد: هرچند واقعیت این است که راه بلندی در پیش داریم؛ اینها در کنار تقویت هویت ایرانی-اسلامی، ارکان اصلی سیاستهای ما هستند.
وی با بیان اینکه امروز و پس از شهادت رهبر عزیزمان و اتفاقات ویژهای که در کشور رخ داد، فصل جدیدی در نظام تعلیم و تربیت رقم خورده است، افزود: ما باید نسبت خود را با این فضای تربیتی کلان و مطالبات جدید نظام و انقلاب مشخص کنیم.
وزیر آموزشوپرورش با تأکید بر اینکه تعلق به هویت ملی و دینی و تقویت نمادهای ملی همچون پرچم، زبان و جغرافیای ایران باید محور برنامههای مدارس باشد، خاطرنشان کرد: فضای مدرسه و کلاس باید تبلور این هویت باشد و مسئولیت اصلی در این حوزه بر عهده دوستان ما در بخش پرورشی است.
کاظمی با اشاره به ظرفیت تشکلهای دانشآموزی اظهار کرد: از جناب آقای ملکی میخواهم ظرفیت تشکلها را به کار بگیرند؛ این مسئولیت اصلی تشکلهای ماست. از جناب آقایان سردار مسلمیپور، جانعلیپور و صبوری نیز بابت تلاشهایشان تشکر میکنم؛ انتظار ما از شما بالاست، چراکه بخش مهمی از برنامههای معاونین در فعالیتهای پرورشی و ورزشی تجلی پیدا میکند.
توسعه ارزشهای دینی و انقلابی
وزیر آموزشوپرورش توسعه ارزشهای دینی و انقلابی را از دیگر اولویتهای این وزارتخانه دانست و گفت: ما میراثدار خون هزاران شهید هستیم و قدرت نظام جمهوری اسلامی در این حوزه خلاصه شده است. توجه به نماز، قرآن، فرهنگ ایثار، شهادت و زنده نگهداشتن یاد شهیدان، ارکان اصلی کیفیت هستند.
وی با بیان اینکه ما کیفیت را بدون این ارزشها نمیخواهیم، افزود: علم عزتمند، علمِ باکرامت و علمی که با فرهنگ و سبک زندگی ایرانی-اسلامی همراه باشد، ارزشمند است.
«هر دانشآموز، حداقل یک نقش»
کاظمی در حوزه مشارکتجویی، شعار «هر دانشآموز، حداقل یک نقش» را مطرح کرد و گفت: تنوع تشکلها در حوزههای علمی، فرهنگی و اجتماعی باید به ایجاد هویت یکپارچه ایرانی-اسلامی منجر شود.
وی توسعه مهارتهای شغلی، اجتماعی و ارتباطی را که با زحمات جناب آقای آذرکیش و در ادامه طرح خانم دکتر حکیمزاده با عنوان «هر دانشآموز، یک مهارت» دنبال میشود، از اولویتهای این وزارتخانه برشمرد.
وزیر آموزشوپرورش با تأکید بر اینکه تقویت روحیه ظلمستیزی، استکبارستیزی و عدالتخواهی مهمترین شاخص کیفیت در نظام جمهوری اسلامی است، تصریح کرد: این سه محور (کیفیت، عدالت و هویت) ذیل سند تحول بنیادین تعریف شدهاند و ما برای رسیدن به آنها، ۸ برنامه تحولی را طراحی کردهایم.
۸ برنامه تحولی وزارت آموزشوپرورش
وزیر آموزشوپرورش با اشاره به ۸ برنامه تحولی این وزارتخانه اظهار کرد: تحول در فضا و استانداردسازی تجهیزات، تحول در برنامه درسی ملی، تحول در محیط یادگیری (در قالب مدرسه الگو و تراز)، تحول در ساختار نظام آموزشی، تحول در ساختار سازمانی، تحول در منابع انسانی (با تغییر رویکردها در کمیت و کیفیت)، تحول در حکمرانی نظام آموزشوپرورش و تحول در حوزه پرورشی و فرهنگی از جمله این برنامههاست.
نظر شما