به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از استان کردستان، شهرستان بیجار از جمله مناطق استان کردستان است که بخشی از هویت فرهنگی و تاریخی آن در بناها، بازارها، تیمچهها و میراث بومی آن باقی مانده است.
با این حال، استمرار بهرهبرداری از این ظرفیتها نیازمند مرمت، ساماندهی و برنامهریزی برای معرفی آنها به مردم و گردشگران است.
در همین راستا، سفر محمدمهدی نصیری، مدیرکل امور استانها و تشکلهای مردمنهاد وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی به بیجار فرصتی برای بررسی میدانی وضعیت بناهای تاریخی این شهرستان و طرح مطالبات مربوط به مرمت و احیای آنها بود.
در این بازدید که با حضور نماینده مردم بیجار در مجلس، مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی کردستان و جمعی از مسئولان شهرستان انجام شد، بازار تاریخی بیجار، تیمچه حاج شهباز و تیمچه امیرنظام گروس مورد بررسی قرار گرفت و موضوع ثبت قنوات تاریخی شهرستان نیز مطرح شد.
بازار تاریخی بیجار؛ میراثی که هنوز نفس میکشد
محمدمهدی نصیری در جریان بازدید از بازار تاریخی بیجار با اشاره به اهمیت این مجموعه اظهار کرد: بازار بیجار یکی از میراث ارزشمند شهرستان است که علاوه بر برخورداری از اهمیت تاریخی و معماری، همچنان در عرصه اقتصادی و تجاری مورد استفاده مردم قرار دارد.
وی بیان کرد: حفاظت از بازار تاریخی بیجار باید همزمان با انجام اقدامات مرمتی و ساماندهی دنبال شود تا این مجموعه بتواند ضمن حفظ کارکرد اقتصادی خود، به عنوان بخشی از هویت تاریخی شهر نیز برای نسلهای آینده باقی بماند.
مدیرکل امور استانهای وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی افزود: در جریان این بازدید، مسائل و مطالبات کسبه بازار مورد بررسی قرار گرفت و موضوعاتی از جمله وضعیت سقف بخشهایی از بازار و ضرورت ساماندهی این مجموعه مطرح شد.
نصیری تصریح کرد: این مسائل نیازمند پیگیری و همکاری مجموعههای مختلف است و تلاش میشود مطالبات مطرحشده در چارچوب وظایف دستگاههای متولی دنبال شود.
وی ادامه داد: حفاظت از بناهای تاریخی تنها بر عهده یک دستگاه نیست و همکاری کسبه، مسئولان شهرستان، ادارهکل میراثفرهنگی و سایر مجموعههای مرتبط میتواند روند مرمت و ساماندهی بازار تاریخی بیجار را سرعت ببخشد.
مدیرکل امور استانهای وزارت میراثفرهنگی همچنین با اشاره به جایگاه فرش بیجار در فرهنگ منطقه گفت: فرش بیجار حاصل سالها تجربه، مهارت و ذوق هنرمندان این منطقه است و باید از ظرفیتهای فرهنگی و هنری شهرستان برای معرفی هرچه بهتر هویت گروس استفاده کرد.
نماینده بیجار: ساماندهی بازار فقط یک پروژه عمرانی نیست
علیرضا زندیان، نماینده مردم بیجار در مجلس شورای اسلامی نیز در جریان این بازدید اظهار کرد: پیش از این در جلسات و مذاکراتی که با وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی انجام شده بود، موضوع تخصیص اعتبارات برای بهسازی و ساماندهی بناهای تاریخی شهرستان مورد پیگیری قرار گرفت.
وی افزود: در همین راستا دستوراتی برای پیگیری برخی پروژههای حوزه میراث فرهنگی صادر شده و بخشی از این طرحها نیز هماکنون در حال اجراست.
نماینده مردم بیجار در مجلس بیان کرد: حضور مدیرکل امور استانها و تشکلهای مردمنهاد وزارت میراثفرهنگی در شهرستان فرصت مناسبی بود تا مشکلات موجود در حوزه میراث فرهنگی از نزدیک بررسی و مطالبات شهرستان در محل مورد ارزیابی قرار گیرد.
زندیان با اشاره به جایگاه بازار تاریخی بیجار گفت: این بازار یکی از مهمترین عناصر هویت تاریخی و اقتصادی شهر است و میتوان آن را قلب فعالیتهای تجاری و اجتماعی بیجار دانست.
وی تصریح کرد: ساماندهی بازار تاریخی بیجار تنها یک اقدام عمرانی نیست، بلکه اقدامی برای حفظ هویت تاریخی شهر و حمایت از اصناف و کسبهای است که همچنان در این مجموعه فعالیت میکنند.
زندیان ادامه داد: تعیین تکلیف سقف قدیمی بازار یکی از مطالبات مهم است، چراکه این بخش سالها به صورت نیمهتمام باقی مانده و بخشهای دیگری از بازار نیز به مرمت و بهسازی نیاز دارد.
وی افزود: مسائل مربوط به بازار در جریان این بازدید مورد بررسی قرار گرفت و امیدواریم این حضور و گفتوگوها زمینهساز آغاز جدیتر اقدامات برای تکمیل پروژههای باقیمانده باشد.
تیمچه حاج شهباز؛ فرصتی برای معرفی فرش بیجار
نماینده مردم بیجار در مجلس همچنین به بازدید از تیمچه حاج شهباز اشاره کرد و گفت: این بنا یکی از ظرفیتهای مهم تاریخی شهرستان است که میتواند در معرفی فرهنگ و هنر منطقه نقش مؤثری داشته باشد.
وی بیان کرد: تیمچه حاج شهباز اکنون به عنوان نخستین نمایشگاه دائمی فرش دستباف بیجار مطرح است و این ظرفیت میتواند در معرفی هنر اصیل بافندگان منطقه مورد استفاده قرار گیرد.
زندیان تصریح کرد: فرش بیجار یکی از شناسههای مهم فرهنگی و هنری شهرستان است و شایسته است این هنر در زادگاه خود به شکل مناسبی معرفی شود.
وی افزود: ایجاد فضای دائمی برای معرفی فرش بیجار علاوه بر کمک به حفظ این میراث فرهنگی، میتواند زمینه معرفی توانمندی بافندگان و رونق گردشگری فرهنگی شهرستان را فراهم کند.
نماینده مردم بیجار در مجلس ادامه داد: در جریان بازدید از تیمچه حاج شهباز، برخی نیازها و نواقص این مجموعه نیز مورد بررسی قرار گرفت و امیدواریم با همکاری وزارت میراثفرهنگی و ادارهکل استان، اقدامات لازم برای رفع این مشکلات انجام شود.
موزه امیرنظام گروس؛ حلقهای برای روایت تاریخ بیجار
یکی دیگر از موضوعات مطرحشده در جریان این بازدید، ایجاد موزه امیرنظام گروس بود؛ طرحی که مسئولان میراث فرهنگی استان و نماینده مردم بیجار بر ضرورت اجرای آن تأکید کردند.
زندیان در این رابطه اظهار کرد: تیمچه امیرنظام گروس یکی از ظرفیتهای ارزشمند تاریخی بیجار است و استفاده مناسب از این بنا میتواند به معرفی بخشی از تاریخ و هویت شهرستان کمک کند.
وی افزود: پیشنهاد مطرحشده این است که از این مجموعه به صورت تلفیقی برای ایجاد موزه امیرنظام گروس و همچنین معرفی و عرضه صنایع دستی شهرستان استفاده شود.
نماینده مردم بیجار تصریح کرد: امیرنظام گروس یکی از شخصیتهای مهم تاریخی منطقه است و شایسته نیست زادگاه چنین شخصیتی فاقد فضای مناسبی برای معرفی زندگی، آثار و جایگاه تاریخی او باشد.
زندیان ادامه داد: ایجاد موزهای در شأن امیرنظام گروس میتواند بخشی از تاریخ شهرستان را برای نسل جدید و گردشگران روایت کند و در کنار آن، اختصاص فضایی برای صنایع دستی نیز به معرفی ظرفیتهای اقتصادی و هنری بیجار کمک خواهد کرد.
ادارهکل میراث فرهنگی: روند ایجاد موزه امیرنظام در حال پیگیری است
پویا طالبنیا، مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی کردستان نیز با اشاره به بازدیدهای انجامشده در بیجار اظهار کرد: هدف از این سفر، بررسی روند اجرای پروژههای حوزه میراث فرهنگی و مشاهده آخرین وضعیت اقدامات در شهرستان بود.
وی افزود: در این بازدید، به همراه مدیرکل امور استانها و تشکلهای مردمنهاد وزارت میراثفرهنگی، نماینده مردم بیجار در مجلس و جمعی از مسئولان شهرستان، پروژههای مختلف مورد بررسی قرار گرفت.
طالبنیا بیان کرد: در چهار ماه گذشته به دلیل شرایط ایجادشده در کشور، بخشی از پروژهها با وقفه مواجه شد، اما خوشبختانه روند اجرای اقدامات در حال افزایش است و تلاش میکنیم پروژههای شهرستان با سرعت بیشتری دنبال شوند.
مدیرکل میراث فرهنگی کردستان درباره بازار تاریخی بیجار گفت: یکی از موضوعات مورد تأکید، ساماندهی و مرمت بخشهای مختلف بازار بود و مقرر شد با همکاری نماینده مردم بیجار و مدیرکل امور استانهای وزارت میراثفرهنگی، هیئتی برای پیگیری امور مربوط به بازسازی و مرمت بازار تشکیل شود.
وی تصریح کرد: بازار تاریخی بیجار ظرفیت مهمی برای شهرستان است و ادامه روند مرمت آن نیازمند همراهی مجموعههای مختلف خواهد بود.
طالبنیا در ادامه به طرح ایجاد موزه امیرنظام گروس اشاره کرد و گفت: راهاندازی این موزه سالها از موضوعات مغفولمانده در استان بود، اما با پیگیری فرماندار و نماینده مردم بیجار، اکنون روند اجرایی آن در حال دنبال شدن است.
وی افزود: ساختمانی که در حال حاضر اداره میراث فرهنگی در آن مستقر است برای تبدیل شدن به موزه امیرنظام گروس در نظر گرفته شده و اقدامات مرمتی آن در حال انجام است.
مدیرکل میراث فرهنگی کردستان بیان کرد: مطالعات و طرح محتوایی موزه نیز توسط ادارهکل میراث فرهنگی استان انجام خواهد شد تا این مجموعه بتواند روایت مناسبی از شخصیت، تاریخ و جایگاه امیرنظام گروس ارائه کند.
وی ادامه داد: فرماندار بیجار نیز فضایی را برای جابهجایی اداره میراث فرهنگی اختصاص داده است که با انجام این جابهجایی، امکان استفاده از ساختمان فعلی برای ایجاد موزه فراهم خواهد شد.
طالبنیا تأکید کرد: امیرنظام گروس از مفاخر مهم کردستان و منطقه گروس است و ایجاد فضای موزهای در زادگاه این شخصیت تاریخی میتواند در معرفی پیشینه فرهنگی شهرستان نقش مؤثری داشته باشد.
ثبت پنج اثر تاریخی بیجار در فهرست میراث ملی
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی کردستان همچنین از ثبت پنج اثر شهرستان بیجار در فهرست میراث ملی طی یک سال گذشته خبر داد.
طالبنیا اظهار کرد: در یک سال گذشته پنج اثر در شهرستان بیجار به ثبت ملی رسیده که یکی از مهمترین آنها یکی از قنوات تاریخی شهر بیجار بوده است.
وی افزود: پرونده سایر قنوات شهرستان نیز آماده شده و مراحل لازم برای ثبت آنها در فهرست میراث ملی در حال انجام است.
مدیرکل میراث فرهنگی کردستان ادامه داد: در مسیر ثبت قنوات، موضوع مالکیت و احتمال وجود تعارض میان مالکان و ذینفعان باید تعیین تکلیف شود و به همین منظور فراخوان عمومی برای شناسایی وضعیت مالکیت قنوات در روزنامههای عمومی منتشر شده است.
وی تصریح کرد: این فراخوان باید در دو مرحله تمدید شود تا وضعیت مالکان و ذینفعان مشخص شده و تعارضات احتمالی پیش از ثبت نهایی برطرف شود.
طالبنیا ابراز امیدواری کرد: با تکمیل مراحل قانونی و رفع مشکلات مالکیتی، پرونده قنوات بیجار پیش از پایان نیمه نخست سال برای ثبت در فهرست میراث ملی کشور نهایی شود.
قنوات؛ میراثی فراتر از تأمین آب
مدیرکل میراث فرهنگی کردستان با اشاره به اهمیت قنوات تاریخی بیجار گفت: قنوات تنها سازههایی برای انتقال و تأمین آب نیستند، بلکه بخشی از دانش بومی، تاریخ و شیوه زندگی مردم منطقه به شمار میروند.
وی بیان کرد: حفظ و ثبت این آثار میتواند به معرفی ظرفیتهای تاریخی و گردشگری شهرستان کمک کند و نگاه مردم و گردشگران را نسبت به میراث بومی منطقه تغییر دهد.
طالبنیا افزود: حفاظت از چنین آثاری زمانی میتواند نتیجه مطلوب داشته باشد که علاوه بر ثبت ملی، برنامه مشخصی برای نگهداری، معرفی و بهرهگیری فرهنگی و گردشگری از آنها نیز وجود داشته باشد.
ضرورت همکاری برای احیای میراث تاریخی بیجار
بازدید اخیر مسئولان وزارت میراثفرهنگی و مدیران استانی از بناهای تاریخی بیجار نشان داد که بخش قابل توجهی از ظرفیتهای این شهرستان همچنان قابلیت تبدیل شدن به جاذبههای مهم فرهنگی و گردشگری را دارند؛ با این حال، تحقق این ظرفیتها به مرمت، تأمین اعتبار، رفع مشکلات حقوقی و همراهی دستگاههای مختلف نیاز دارد.
از بازار تاریخی که همچنان محل فعالیت کسبه است تا تیمچه حاج شهباز که ظرفیت معرفی فرش بیجار را دارد و همچنین طرح ایجاد موزه امیرنظام گروس، هر کدام بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی این شهرستان را نمایندگی میکنند.
در کنار این بناها، قنوات تاریخی نیز بخشی از میراث کمتر دیدهشده بیجار هستند که ثبت و حفاظت از آنها میتواند تصویری کاملتر از تاریخ، دانش بومی و شیوه زندگی مردم منطقه ارائه دهد.
در پایان میتوان گفت احیای میراث تاریخی بیجار تنها به مرمت چند بنا محدود نمیشود، بلکه مجموعهای از اقدامات برای حفظ هویت شهر، حمایت از فعالیتهای اقتصادی، توسعه گردشگری و معرفی ظرفیتهای فرهنگی منطقه است؛ مسیری که استمرار آن به همکاری وزارت میراثفرهنگی، ادارهکل استان، مسئولان شهرستان، نمایندگان مردم، شهرداری، کسبه و سایر دستگاههای مرتبط نیاز دارد.
نظر شما