به گزارش خبرگزاری شبستان از استان قم، محمدرضا سوقندی مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قم امروز در بازدید از نمایندگی خبرگزاری شبستان در استان قم که به مناسبت روز خبرنگار انجام شد، ضمن قدردانی از تلاشهای خبرنگاران و فعالان رسانهای، اظهار داشت: خبرنگاران و فعالان رسانهای در شرایط کنونی در خط مقدم جنگ روایتها قرار دارند و نقش رسانه در این عرصه، نقشی تعیینکننده و راهبردی است.
وی با اشاره به تجربههای تاریخی انقلاب اسلامی افزود: اگر به دهه ۶۰ نگاه کنیم، این دهه از جهات مختلفی اهمیت داشت؛ حضور حضرت امام خمینی(ره)، استقرار نظام جمهوری اسلامی، حوادث مهم داخلی و خارجی و هشت سال دفاع مقدس، مجموعهای از آزمونهای بزرگ برای انقلاب اسلامی بود که هر کدام یک گردنه مهم در مسیر تثبیت نظام به شمار میرفت.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قم ادامه داد: اگر بخواهیم حوادث و وقایع از خرداد سال ۱۴۰۴ تاکنون را صورتبندی کنیم، میتوان گفت بسیاری از حوادثی که طی بیش از چهار دهه انقلاب اسلامی تجربه کرده بودیم، در یک بازه زمانی کوتاه و فشرده تکرار شد و حتی با رخدادهایی مواجه شدیم که در گذشته سابقهای برای آن نداشتیم.
تجربه فشرده نسل جدید از تاریخ انقلاب
سوقندی با بیان اینکه نسل جدید بسیاری از وقایع مهم انقلاب، دفاع مقدس و سالهای پیش از آن را بهصورت مستقیم تجربه نکرده است، گفت: نسل جدیدی که امام راحل، انقلاب، دوران دفاع مقدس و بسیاری از حوادث تاریخی را ندیده و صرفاً روایتهایی از آنها شنیده بود، در یک سال و اندی گذشته بهصورت فشرده با بخشی از این واقعیتها مواجه شد.
وی افزود: این تجربه فشرده، یک فرصت مهم برای حوزه فرهنگ و رسانه است؛ چراکه جامعه بهصورت عینی با مفاهیمی مانند مقاومت، ایستادگی، جنگ، تهدید، نفوذ، عملیات روانی و جنگ روایتها مواجه شده است.
جنگ اخیر؛ ترکیبی از سه شیوه نبرد
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی قم با تشریح ابعاد مختلف جنگ ترکیبی اظهار داشت: در طول تاریخ میتوان جنگها را در سه سطح جنگ سخت، نیمهسخت و نرم بررسی کرد. در جنگ سخت، دشمن با استفاده از ابزار نظامی بهدنبال تصرف سرزمین و تغییر مرزهای جغرافیایی است.
وی ادامه داد: در جنگ نیمهسخت، ابزار اصلی دشمن جاسوسی، نفوذ و ورود به ساختارها و سازمانهاست. دشمن تلاش میکند از طریق نفوذ در ساختارهای اجتماعی، سیاسی و مدیریتی، از درون بر کشور اثر بگذارد.
سوقندی افزود: در جنگ نرم نیز ابزار اصلی دشمن رسانه و عملیات روانی است و هدف آن تصرف سرزمین نیست، بلکه تصرف افکار، اندیشهها، محاسبات ذهنی و نظام تصمیمسازی و تصمیمگیری است.
وی با اشاره به توسعه فناوریهای نوین، شبکههای اجتماعی و هوش مصنوعی تصریح کرد: ابزارهای جنگ نرم در سالهای اخیر پیچیدهتر شده و رسانههای نوظهور، شبکههای اجتماعی و فناوریهای جدید، ابعاد تازهای به این جنگ دادهاند.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی قم تأکید کرد: در جنگ اخیر، هر سه شیوه نبرد بهصورت همزمان تجربه شد؛ در حالی که در دوران دفاع مقدس، غلبه با جنگ سخت بود و سایر ابعاد در کنار آن وجود داشت، در این نبرد شاهد همزمانی جنگ سخت، نیمهسخت و نرم بودیم.
رسانه؛ سلاح اصلی در جنگ نرم
سوقندی با تأکید بر نقش رسانه در جنگ نرم گفت: اگر بخواهیم مجموعه ابزارهای جنگ نرم را فهرست کنیم، بخش عمدهای از آنها ماهیت رسانهای دارند؛ چراکه دشمن در این جنگ به دنبال تغییر ذهنیت، محاسبات، نگرشها و ادراک جامعه است.
وی ادامه داد: در جنگ نرم، هدف دشمن تصرف جغرافیا نیست؛ بلکه تلاش میکند در اندیشهها نفوذ کند، افکار عمومی را تحت تأثیر قرار دهد و محاسبات نظام تصمیمسازی و تصمیمگیری را تغییر دهد.
وی افزود: به همین دلیل، رسانه و خبرنگار امروز در خط مقدم این نبرد قرار دارند و اگر روایت درست و بهموقع از حوادث ارائه نشود، دشمن روایت خود را بر افکار عمومی تحمیل خواهد کرد.
جنگ اخیر؛ یک تجربه تاریخی برای آینده کشور
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی قم با بیان اینکه این تجربه باید بهصورت دقیق تحلیل و مستند شود، گفت: ما با یک تجربه فشرده، پرحجم و چندلایه مواجه هستیم که میتواند به یک سرمایه بزرگ تاریخی برای آینده انقلاب اسلامی تبدیل شود.
وی افزود: این تجربه یک نقطه عطف برای آینده کشور، منطقه و حتی عرصه بینالملل است و باید از ابعاد مختلف مورد تحلیل، تفسیر، مستندسازی و مطالعه قرار گیرد تا نسلهای آینده بتوانند از درسها و عبرتهای آن استفاده کنند.
سوقندی با اشاره به حضور گسترده مردم در حوادث اخیر گفت: حضور مردم، کانونهای فرهنگی هنری مساجد، موکبها، بانوان، جوانان و نوجوانان در صحنههای مختلف، پیام بسیار مهمی برای فعالان فرهنگی دارد و نشان میدهد ظرفیتهای اجتماعی جدیدی در جامعه شکل گرفته است.
ظرفیت جدید اجتماعی را نباید از دست داد
وی با تأکید بر ضرورت بازاندیشی در فعالیتهای فرهنگی اظهار داشت: ما نمیتوانیم با همان مدلهای ذهنی، برنامهای و مدیریتی پیش از این حوادث، کار فرهنگی خود را ادامه دهیم؛ چراکه با مخاطبان جدید و ظرفیت اجتماعی جدیدی مواجه شدهایم.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی قم افزود: حضور نوجوانان و جوانانی که تا پیش از این شاید در بسیاری از صحنههای اجتماعی حضور پررنگی نداشتند، در خیابانها، گروههای سرود، فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی و حتی برنامههای مردمی، نشاندهنده یک انرژی و ظرفیت اجتماعی قابل توجه است.
وی ادامه داد: وقتی نوجوانی در نیمههای شب در خیابان حضور پیدا میکند، پرچم به دست میگیرد، در فعالیتهای فرهنگی مشارکت میکند یا در قالب گروههای سرود و هنری فعالیت دارد، اینها نشانه یک نیروی اجتماعی و فرهنگی مهم است که باید آن را دید و برای آن برنامه داشت.
سوقندی تصریح کرد: این ظرفیت جدید اگر بهدرستی جذب و حفظ نشود، ممکن است از دست برود. همانطور که گفته میشود انقلاب کردن دشوار است، انقلابی ماندن دشوارتر است؛ بنابراین اکنون که گروههای جدیدی وارد میدان شدهاند، باید با تغییر در رفتار، اخلاق، سبک مدیریتی و مدل برنامهریزی، زمینه ماندگاری آنها را فراهم کنیم.
ضرورت عبور از مدیریت فردمحور به مدیریت شبکهای
وی یکی از مهمترین نیازهای امروز حوزه فرهنگ را تغییر مدل مدیریتی دانست و گفت: باید از مدیریتهای فردمحور و رابطهمحور به سمت مدیریت شبکهای، مشارکتی و تشکیلاتی حرکت کنیم.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی قم افزود: یکی از آسیبهای جدی این است که بسیاری از امور بر اساس روابط فردی پیش برود، در حالی که باید روابط را به ارتباطات سازمانیافته و نظاممند تبدیل کنیم و از ظرفیت تشکلها، انجمنها، گروههای فرهنگی و هنری و مجموعههای مردمی در قالب یک شبکه استفاده کنیم.
وی با تأکید بر اینکه نمیتوان دیگران را به شبکهسازی دعوت کرد اما خود شبکهای عمل نکرد، گفت: اگر قرار است جریانهای فرهنگی و اجتماعی را در حلقهها و زنجیرههای مختلف به یکدیگر متصل کنیم، خودمان نیز باید نگاه شبکهای داشته باشیم؛ مدل مدیریتی و برنامهریزی ما نیز باید شبکهمحور باشد.
ضرورت مستندسازی تجربههای جنگ اخیر
سوقندی با بیان اینکه زمان در حوزه فرهنگ اهمیت زیادی دارد، اظهار داشت: هرچه جلوتر برویم، دشمن نقاط ضعف و قوت ما را بیشتر شناسایی میکند و گاهی نیز متأسفانه خودمان اطلاعات و نشانههایی را در اختیار دشمن قرار میدهیم.
وی خاطرنشان کرد: تجربههای این یک سال و اندی باید بهسرعت ثبت و مستند شود؛ زیرا با یک سرمایه تاریخی مواجه هستیم که میتواند برای برنامهریزیهای آینده در حوزههای مختلف مورد استفاده قرار گیرد.
رسانه و خبرنگار در خط مقدم جنگ روایتها
وی با گرامیداشت روز خبرنگار و یاد و خاطره شهید محمود صارمی و دیگر شهدای عرصه رسانه گفت: جایگاه رسانه در شرایط کنونی بیش از هر زمان دیگری روشن شده است.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی قم با بیان اینکه عملکرد رسانهای کشور در حوادث اخیر نسبت به گذشته رشد قابل توجهی داشته است، افزود: با وجود این پیشرفت، همچنان خلأها و نقاط ضعفی وجود دارد و باید توان رسانهای خود را تقویت کنیم.
سوقندی تصریح کرد: اگر تمام توان خود را برای دفاع در میدان صرف کنیم اما رسانه و روایت را در اختیار نداشته باشیم، دشمن میتواند روایت خود را خلق و بر افکار عمومی تحمیل کند.
وی ادامه داد: به همین دلیل، در شرایط کنونی کار رسانه، خبر و خبرنگاری باید یکی از اولویتهای اصلی دستگاههای فرهنگی باشد؛ چراکه ممکن است مجموعهای فعالیتهای گستردهای انجام دهد، اما اگر نتواند فعالیت و دستاورد خود را بهدرستی روایت کند، بخش مهمی از اثرگذاری آن از بین میرود.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی قم خاطرنشان کرد: رهبرانقلاب نیز بارها بر اهمیت توجه به رسانه و ضرورت شناخت و مواجهه هوشمندانه با روایتهای رسانهای دشمن تأکید کردهاند و این مسئله نشان میدهد که رسانه در نبرد امروز، یک عنصر فرعی نیست، بلکه یکی از ارکان اصلی میدان محسوب میشود.
نظر شما