خبرگزاری شبستان- لرستان، هفدهم مرداد در تقویم رسمی کشور با عنوان «روز خبرنگار» ثبت شده است؛ روزی که نام آن با شهادت محمود صارمی، خبرنگار خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران در مزارشریف، گره خورده است؛ خبرنگاری که در یکی از بحرانیترین مقاطع تاریخ معاصر افغانستان، پای کار خبر ماند و سرانجام در جریان حمله به کنسولگری ایران در مزارشریف به شهادت رسید
روز خبرنگار اما تنها یادآور یک واقعه تلخ تاریخی نیست؛ فرصتی است برای بازخوانی جایگاه حرفهای که بخش مهمی از حافظه اجتماعی و تاریخی جامعه به واسطه آن شکل میگیرد؛ حرفهای که گاه در آرامش جامعه با قلم و دوربین به دنبال مطالبات مردم است و گاه در دل بحران و جنگ، برای ثبت واقعیت، خطر را به جان میخرد.
روایتی که از مزار شریف آغاز شد
مرداد سال ۱۳۷۷، افغانستان روزهای ناآرامی را پشت سر میگذاشت. نیروهای طالبان در هفدهم مرداد وارد شهر مزارشریف شدند؛ شهری که در آن زمان محل فعالیت سرکنسولگری جمهوری اسلامی ایران و دفتر خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران بود.
محمود صارمی، خبرنگار و مسئول دفتر ایرنا در مزارشریف، در همان شرایط به فعالیت خبری خود ادامه میداد و تحولات شهر را برای مخاطبان ایرانی مخابره میکرد.
با ورود نیروهای طالبان به شهر، شرایط به سرعت تغییر کرد. افراد مسلح طالبان وارد ساختمان سرکنسولگری ایران شدند و در جریان این حمله، محمود صارمی و هشت دیپلمات ایرانی به شهادت رسیدند.
برای مدتی، خبر دقیقی از سرنوشت آنان در دست نبود و خانوادهها و همکاران شهدا در انتظار روشن شدن وضعیت بودند. پیگیریها برای مشخص شدن سرنوشت این افراد ادامه یافت تا اینکه با کشف پیکر شهدا، ابعاد حادثه روشن شد و پیکر آنان به ایران منتقل شد.
شهید صارمی در حالی جان خود را از دست داد که برای انجام مأموریت خبری در مزارشریف حضور داشت؛ همین موضوع موجب شد نام او در حافظه رسانهای کشور به نمادی از تعهد خبرنگار به وظیفه حرفهای تبدیل شود.
۱۷ مرداد و نامگذاری «روز خبرنگار»
شهادت محمود صارمی یک سال بعد از این حادثه، به نامگذاری هفدهم مرداد به عنوان روز خبرنگار انجامید؛ مناسبتی که در سالهای پس از آن به فرصتی برای تجلیل از خبرنگاران و یادآوری نقش آنان در جامعه تبدیل شد.
با این حال، اهمیت این روز تنها به نام یک خبرنگار شهید محدود نمیشود. هفدهم مرداد فرصتی است برای توجه به حرفهای که در تمام طول سال، روایتگر مسائل و دغدغههای جامعه است.
خبرنگاران از مشکلات معیشتی مردم مینویسند، مطالبات شهروندان را پیگیری میکنند، عملکرد مسئولان و دستگاهها را به افکار عمومی گزارش میدهند و در حوزههای مختلف اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی به دنبال پاسخ پرسشهایی هستند که برای جامعه اهمیت دارد.
در واقع، بخشی از وظیفه خبرنگار، ایجاد ارتباط میان مردم، مسئولان و رویدادهایی است که بر زندگی جامعه اثر میگذارند.
رسالت خبرنگاری تنها در زمان وقوع حوادث بزرگ معنا پیدا نمیکند. بخش قابل توجهی از کار خبرنگار در روزهایی انجام میشود که شاید یک رویداد، تیتر اول رسانهها نباشد، اما برای بخشی از جامعه اهمیت زیادی داشته باشد.
یک مشکل در محلهای دور از مرکز شهر، مطالبه یک گروه اجتماعی، دغدغه یک خانواده، مسئلهای در حوزه اقتصاد یا معیشت و حتی یک تصمیم اداری میتواند موضوع گزارشی باشد که خبرنگار با پیگیری آن، صدای مردم را به گوش مسئولان برساند.
اما هنگامی که بحران، جنگ یا حادثهای گسترده رخ میدهد، مسئولیت خبرنگار ابعاد دیگری پیدا میکند. در چنین شرایطی، سرعت، دقت و صحت خبر اهمیت بیشتری مییابد و خبرنگار باید میان ضرورت اطلاعرسانی سریع و لزوم اطمینان از صحت اطلاعات تعادل برقرار کند.
قلم؛ سلاح خبرنگار در میدان جنگ
تجربه جنگهای مختلف نشان داده است که میدان نبرد تنها محل حضور نیروهای نظامی نیست. خبرنگاران نیز در این میدان، وظیفهای متفاوت اما مهم بر عهده دارند؛ ثبت آنچه رخ میدهد و انتقال تصویری واقعی از حادثه به جامعه.
در دوران دفاع مقدس، خبرنگاران و عکاسان خبری در کنار رزمندگان حضور داشتند و بخش مهمی از تصاویر و روایتهای آن دوران را ثبت کردند. گزارشهای آنان از عملیاتها، مقاومت مردم، زندگی رزمندگان و خانوادههای شهدا، امروز بخشی از اسناد و حافظه تاریخی کشور محسوب میشود.
در سالهای اخیر نیز وقوع بحرانها و درگیریهای مختلف، بار دیگر اهمیت حضور خبرنگاران در میدان را نشان داده است. خبرنگار در چنین شرایطی باید روایتگر واقعیت باشد؛ روایتی که هم برای مخاطب امروز اهمیت دارد و هم میتواند در آینده به عنوان سندی از یک دوره تاریخی مورد استفاده قرار گیرد.
نام خبرنگاری همچون محمود صارمی در همین چارچوب، یادآور خبرنگارانی است که حرفه خود را تا مرز جانفشانی دنبال کردند.
در نگاه دینی، آگاهی و شناخت حقیقت جایگاه مهمی دارد. اطلاعرسانی مسئولانه نیز زمانی ارزش پیدا میکند که بر پایه صداقت، امانتداری و پرهیز از تحریف باشد.
خبرنگار متعهد پیش از آنکه به دنبال انتشار سریع یک خبر باشد، باید به درستی آن بیندیشد. اعتماد مخاطب سرمایه اصلی رسانه است و حفظ این اعتماد نیازمند دقت، انصاف و مسئولیتپذیری است.
تأکید امام خمینی(ره) بر جایگاه رسانه و تعبیر ایشان از رسانه به عنوان «دانشگاه عمومی» نیز نشاندهنده اهمیت نقش رسانه در آگاهی جامعه است. رسانه میتواند به مردم در فهم بهتر رویدادها کمک کند و زمینه گفتوگو و مطالبهگری آگاهانه را فراهم آورد.
از این منظر، خبرنگار تنها ناقل خبر نیست؛ او در شکلگیری فهم عمومی از رویدادها نیز نقش دارد.
روز خبرنگار؛ فرصتی برای دیدن کسانی که همیشه مینویسند
خبرنگاران در طول سال از دیگران مینویسند؛ از مردم، مسئولان، مشکلات جامعه، موفقیتها، آسیبها و اتفاقاتی که شاید بسیاری از آنها از نگاه عموم پنهان بماند.
هفدهم مرداد فرصتی است تا این بار جامعه از خبرنگار بگوید؛ از شغلی که ساعت کاری مشخصی نمیشناسد و در بسیاری از مواقع، خبرنگار را در محل حادثه، در ساعات غیرمتعارف و در شرایط دشوار قرار میدهد.
پشت یک گزارش چند دقیقهای، گاهی ساعتها پیگیری، گفتوگو، حضور میدانی، بررسی اسناد و راستیآزمایی قرار دارد. آنچه مخاطب در نهایت در قالب یک خبر یا گزارش میخواند، نتیجه بخشی از این تلاشهاست.
رسالتی که همچنان ادامه دارد
هفدهم مرداد اگرچه با نام شهید محمود صارمی در تاریخ رسانه ایران ثبت شده است، اما یادآور همه خبرنگارانی است که برای روایت حقیقت تلاش کردهاند؛ از خبرنگارانی که در میدان جنگ جان باختند تا خبرنگارانی که هر روز در میان مردم حضور دارند و مسائل جامعه را پیگیری میکنند.
شهید محمود صارمی امروز بخشی از تاریخ خبرنگاری ایران است؛ اما آنچه نام او را ماندگار کرده، صرفاً یک واقعه تاریخی نیست، بلکه تصویری است که از یک خبرنگار متعهد در ذهن جامعه باقی مانده است؛ خبرنگاری که در شرایط دشوار، وظیفه خود را فراموش نکرد.
روز خبرنگار، در حقیقت روز پاسداشت روایتگری مسئولانه است؛ روزی برای یادآوری اینکه جامعه برای شناخت واقعیتها، به خبرنگارانی دقیق، شجاع، امانتدار و مطالبهگر نیاز دارد.
در روزگاری که سرعت انتشار اطلاعات از همیشه بیشتر شده است، شاید مهمترین رسالت خبرنگار همچنان همان باشد که از گذشته بوده است: دیدن آنچه باید دیده شود، پرسیدن آنچه باید پرسیده شود و روایت کردن آنچه جامعه حق دارد بداند.
خبرنگاران در مسیر روشنگری و حقیقتگویی تا پای جان ایستادهاند
حجت الاسلام السملمین سیداحمدرضا شاهرخی، با بیان اینکه هفدهم مردادماه، سالروز پاسداشت مقام رفیع خبرنگار، سالروز شهادت شهید سرافراز محمود صارمی، نخستین شهید خبرنگار لرستانی است، که در راه رسالتِ روشنگری، حق طلبی و حقیقت گویی جان پاک خویش را فدا نمود، اطهارداشت: خبرنگاران، این چشمان بینای حقیقت، پاسداران آگاهی و پرچمداران صداقت، پیشگامان روشنگری، جان سپردگان راه آگاهی، دیده بانان بیدار، رسالت مقدس خویش را با شرافتمندانهترین شیوهها به دوش کشیده اند، و با دلسوزی و تعهد و خستگی ناپذیری، هنر، اخلاص و ایمان را در هم آمیختند، و گاه تا پای جان در صحنههای دشوار حضور یافتهاند.
وی افزود: از شبهای پرالتهاب بحران تا روزهای پرنشاط و آرامش، از اوج شادیهای جمعی تا عمق غمهای مشترک، در همهی لحظاتِ سخت و آسان، در همهی مراحلِ چالشبرانگیزِ این دیار، شما ثابت قدم و استوار، به رسالت خطیر خود وفادار ماندهاید، و با پوشش اخبار امیدبخش آینهای از واقعیتهای زیبای این سرزمین که نقشی اساسی در انسجام اجتماعی، تقویت روحیهی جمعی و ترسیم افقهای روشنِ پیشِ رو داشته است را به تصویر کشیدهاید.
نماینده ولی فقیه در لرستان عنوانکرد: قطعاً فعالیتهای تمامی اصحاب رسانه، نگارش حقایق و انتقال اخبار و ارزشهای جامعه، با درایت و هوشمندی، بیان نقصها و مشکلات بر اساس عدالت، انعکاس خدمات ارزشمند نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران، مشارکت حداکثری مردم بصیر در عرصههای اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، علمی و فرهنگی را در پی خواهد داشت.
سید سعید شاهرخی، استاندار لرستان، با گرامیداشت روز خبرنگار، اظهارداشت: خبرنگاری؛ تنها یک شغل و حرفه نیست، خبرنگاری و برای مردم نوشتن؛ فراتر از تحلیل و بیان رویدادهاست و در جهان اطلاعاتی معاصر، خبرنگاری مترادف با پذیرش مسئولیت اجتماعی و هوشمندی در برابر اتفاقات و رویدادهای ترکیبی جهان رسانهای است.
وی افزود: امروزه؛ خبرنگاران ایران و لرستان عزیز بیش از هر زمان دیگری در میدان روایتهای مشوش و خبرهای هدفمند ایادی استکبار که وحدت ملی و تمامیت ارضی ایران بزرگ را هدف قرار دادهاند، به پای میهن خویش ایستادهاند و چون تابان خورشید به درخشش انوار حقیقت، یاری میرسانند.
استاندار لرستان بیانکرد: خبرنگاران پرچمدار و طلایهدار عزت، اقتدار و همدلی در روزگار پرآشوب جنگها و کودتای یکسال اخیر بودهاند و روایتی دیگر از مبارزه با ظلم و دروغ را به جهان، صادر کردهاند.
حجتالاسلام احد عبداللهی، مدیر حوزههای علمیه لرستان با تبریک روز خبرنگار اظهارداشت: هفدهم مرداد، سالروز شهادت خبرنگار شهید محمود صارمی، فرصتی برای پاسداشت مجاهدتهای صادقانه اصحاب رسانه و خبرنگارانی است که با تعهد، بصیرت و امانتداری، رسالت خطیر آگاهیبخشی، تبیین حقیقت و دفاع از ارزشهای الهی و انقلاب اسلامی را بر عهده دارند.
وی افزود: امروز که دشمنان با جنگ شناختی و تحریف واقعیتها، افکار عمومی را هدف قرار دادهاند، خبرنگاران متعهد با تبیین حقیقت، روشنگری بصیرتافزا و مقابله با تحریف، در خط مقدم جهاد تبیین و تحقق «بلاغ مبین» قرار دارند و نقشی مؤثر در تقویت ایمان، امید و بصیرت جامعه ایفا میکنند.
نظر شما