به گزارش خبرگزاری شبستان، فریبا علاسوند، عضو هیئت علمی پژوهشکده زن و خانواده در نشست هماندیشی اصحاب علوم انسانی و اجتماعی با موضوع «شهادت امام خامنهای(ره) و بازتاب آن در جهان اجتماعی» و آیین رونمایی از کتاب «بعثت خون» که در سالن جلسات مرکز فرهنگی آستان قدس رضوی قم برگزار شد، با اشاره به جایگاه مسئله استعمار در منظومه فکری رهبر شهید، اظهار کرد: موضوع استعمار در بیانات و اندیشههای رهبر شهید یکی از مهمترین پیشرانهای شکلگیری حرکتهای اجتماعی در جهانی است که از ظلم، سلطه و بیعدالتی به ستوه آمده است.
وی افزود: در چنین فضایی، مفهوم مقاومت در عرصه اندیشه و جریانهای اجتماعی جایگاه برجستهای یافته و حرکتهای مختلف به سمت ایجاد ائتلافهایی بر پایه اشتراکات فرهنگی، تمدنی و ارزشی سوق پیدا کردهاند. به اعتقاد من، به برکت اندیشههای رهبر شهید، رویکردی جدید در شرق نسبت به فهم استعمار شکل گرفته که میتواند زمینهساز تحولات مهم فکری و اجتماعی در آینده باشد.
استاد حوزه علمیه خواهران با بیان اینکه رهبر شهید در سخنان خود همواره بر اصالت فرهنگی و تمدنی شرق تأکید داشتند، تصریح کرد: این نگاه، یکی از مهمترین پیشرانهای حرکت تمدنی جهان آینده به شمار میرود و میتواند مبنای شکلگیری مناسبات و همکاریهای جدید میان ملتهای مستقل قرار گیرد.
علاسوند خاطرنشان کرد: گاهی مقاومت تنها به عنوان یک واژه یا شعار مطرح میشود، اما در منظومه فکری رهبر شهید، این مفهوم از سطح یک شعار فراتر رفته و به یک نهاد، ساختار و الگوی اجتماعی تبدیل شده است. شاید این مسئله برای ما که سالها با این ادبیات زندگی کردهایم عادی به نظر برسد، اما در واقع چنین نیست و همین الگوی مقاومت، موجب شگفتی بسیاری از اندیشمندان و عقلای جهان شده است.
امکان تولید گونهای جدید از شرقشناسی بر پایه اندیشه رهبر شهید
وی با اشاره به ظرفیتهای نظری اندیشه رهبر شهید گفت: بر اساس این منظومه فکری میتوان گونهای جدید از شرقشناسی را طراحی و تولید کرد؛ شرقشناسیای که برخلاف قرائتهای رایج، بر مبنای نگاه یک مجتهد و متفکر مسلمان به مسائل جهان معاصر شکل گرفته است.
علاسوند ادامه داد: اندیشه رهبر شهید دارای مختصات و ویژگیهایی است که دیدگاههای ایشان را حتی در مقایسه با امام راحل(ره) و دیگر اندیشمندان اسلامی متمایز میکند و همین نقاط عطف، ظرفیت بالایی برای جلب توجه مخاطبان و پژوهشگران دارد.
همسویی نظر و عمل در نگاه رهبر شهید به جایگاه زن
عضو هیئت علمی پژوهشکده زن و خانواده با اشاره به دیدگاههای رهبر شهید درباره زنان اظهار کرد: زمانی که ایشان دکترین خود را در حوزه زنان تبیین کردند، در مقام عمل نیز به آن پایبند بودند و میان نظر و عمل ایشان فاصلهای وجود نداشت؛ در حالی که در برخی افراد چنین هماهنگی مشاهده نمیشود.
وی افزود: رهبر شهید در سخنان خود به صراحت از ستم به زنان در محیط خانواده سخن میگفتند و در برابر این ظلم موضعگیری میکردند، اما به اعتقاد من، برخی افراد که خود را منتسب به جریان ولایی و نیروهای انقلابی میدانند، در عمل نسبت به این مسئله رویکردی همسو با این دیدگاه نداشتهاند.
علاسوند در ادامه تأکید کرد: یکی از برجستهترین ویژگیهای اندیشه رهبر شهید، پیوند میان مبانی نظری و رفتار عملی است؛ ویژگیای که میتواند الگوی مناسبی برای کنشگران اجتماعی، فرهنگی و علمی در مواجهه با مسائل جهان معاصر باشد.
پیشرفتهای جمهوری اسلامی در حوزه زنان
استاد حوزه علمیه خواهران، با تأکید بر دستاوردهای جمهوری اسلامی در حوزه زنان، گفت: با وجود همه مشکلات و محدودیتها، جمهوری اسلامی ایران در زمینه ارتقای جایگاه زنان پیشرفتهای قابل توجهی داشته و سرعت این پیشرفت به اندازهای بوده است که گاه جامعه از درک ابعاد آن غافل میشود.
وی با اشاره به برخی شاخصهای حضور زنان در عرصههای علمی و اقتصادی اظهار کرد: امروز 34 درصد اعضای هیئت علمی دانشگاههای کشور را بانوان تشکیل میدهند و همچنین حدود دو هزار و 400 شرکت دانشبنیان توسط زنان مدیریت میشود که این آمار، بیانگر نقشآفرینی گسترده بانوان در عرصههای علمی، پژوهشی و فناوری است.
پیشرفت زنان؛ نتیجه پیوند اندیشه دینی و باور فقهی
علاسوند با بیان اینکه این موفقیتها تنها حاصل برنامهریزیهای اجرایی نیست، افزود: تفکر فقهی و باورهای اعتقادی مراجع تقلید و نگاه دینی به مسئله زن، نقش مهمی در شکلگیری این روند داشته است. همین مبانی فکری موجب شده حوزه زنان در جمهوری اسلامی به نقطهای شگفتانگیز از پیشرفت برسد.
وی ادامه داد: امروز در هیچ نقطهای از جهان به اندازه ایران، زنان دارای آگاهی اجتماعی، مسئولیتپذیری و در عین حال پایبند به ارزشهای خانواده، مادری، ازدواج بهنگام و حفظ بنیان خانواده مشاهده نمیشوند و این ویژگی، یکی از امتیازات مهم جامعه زنان ایران است.
الگوی «زن، مادر، رهبر»؛ برگ برنده اندیشه رهبر شهید
استاد حوزه علمیه خواهران با اشاره به دیدگاههای رهبر شهید درباره جایگاه زن تصریح کرد: نگاه ایشان به مسئله زنان، برگ برنده جمهوری اسلامی در این حوزه است. رهبر شهید تأکید داشتند که مهمترین ویژگی زندگی حضرت فاطمه زهرا(س)، مسئولیتپذیری و نقش رهبری ایشان بود و بر همین اساس، مثلث فکری ایشان درباره زن بر سه رکن «زن، مادر و رهبر» استوار شده است.
علاسوند در ادامه خاطرنشان کرد: در این منظومه فکری، زن علاوه بر ایفای نقش مادری و همسری، دارای مسئولیت اجتماعی و تاریخی نیز هست و این مسئولیت تا سطح دفاع از ولایت و رهبری الهی امتداد پیدا میکند.
حضرت زینب(س)، نمونه زن تاریخساز در اندیشه رهبر شهید
وی با اشاره به تبیین رهبر شهید از شخصیت حضرت زینب کبری(س) گفت: ایشان در بیان واقعه عاشورا به حضور حضرت زینب(س) در مجلس یزید اشاره میکردند و این پرسش را مطرح میساختند که آیا بانویی با چنین عظمت، شجاعت و کنشگری را میتوان «ضعیفه» نامید؟
علاسوند افزود: رهبر شهید یادآور میشدند که حضرت زینب(س) با اقتدار در برابر یزید ایستاد و با وجود همه سختیهای کربلا، او را خوار و کوچک شمرد. از نگاه ایشان، حضرت زینب(س) یک زن تاریخساز و الگودهنده برای همه نسلهاست.
وی با ابراز تأسف از اینکه هنوز در برخی فرهنگهای مذهبی از تعبیر «ضعیفه» برای زنان استفاده میشود، گفت: این نوع نگاه با الگوی ارائهشده از سوی رهبر شهید فاصله دارد؛ زیرا ایشان حضرت زینب(س) را نماد عزت، مسئولیتپذیری، بصیرت و اثرگذاری تاریخی معرفی میکردند.
همه زنان میتوانند در مسیر این الگو حرکت کنند
استاد حوزه علمیه خواهران در ادامه تأکید کرد: در چارچوب فکری رهبر شهید، مفهوم «ابرزن» که تنها گروه محدودی بتوانند به آن دست یابند، وجود ندارد؛ بلکه الگوی «زن، مادر، رهبر» یک هرم فراگیر است که همه زنان میتوانند جایگاه خود را در آن تعریف کنند.
وی افزود: بر اساس این نگاه، زن مسلمان نسبت به خانواده، جامعه، فرهنگ، تربیت نسل و در نهایت نسبت به ولایت و رهبری الهی احساس مسئولیت دارد و همین احساس مسئولیت، زمینهساز نقشآفرینی مؤثر زنان در ساخت تمدن اسلامی خواهد بود.
رهبر شهید زن را محور عاطفه، خانواده و کنشگری اجتماعی میدانست
استاد حوزه علمیه خواهران، با تبیین ابعاد مختلف اندیشه رهبر شهید درباره جایگاه زن، خانواده و جامعه، تأکید کرد: در نگاه ایشان، زن دارای مسئولیتی بیبدیل در عرصه عاطفه، خانواده و جامعهسازی است و اگر این اندیشه بهصورت دقیق و بدون سانسور به جهان معرفی شود، میتواند مبنایی برای تبیین دستاوردهای جمهوری اسلامی در حوزه زن و خانواده باشد.
وی با بیان اینکه رهبر شهید تعریف ویژهای از جایگاه زن ارائه کرده بودند، اظهار داشت: از منظر ایشان، «سرانگشت خاص عاطفی» مهمترین ویژگی و مسئولیت ممتاز زن در جامعه است؛ ظرفیتی که نقش اساسی در استحکام خانواده، تربیت نسل و شکلگیری جامعه اسلامی ایفا میکند.
مسئولیت بیبدیل زن در اندیشه رهبر شهید
علاسوند با اشاره به دغدغههای رهبر شهید در حوزه خانواده و جمعیت گفت: اگرچه ایشان نسبت به مسئله جمعیت حساسیت ویژهای داشتند، اما دغدغهای عمیقتر نسبت به اصل ازدواج و تشکیل خانواده داشتند؛ زیرا معتقد بودند تا زمانی که نهاد ازدواج تقویت نشود، دینداری جامعه نیز با تهدید مواجه خواهد شد و بسیاری از آسیبهای فرهنگی و اجتماعی از همین نقطه آغاز میشود.
وی افزود: در اندیشه رهبر شهید، خانواده زیربنای سلامت جامعه است و تقویت آن از مسیر تسهیل ازدواج و تحکیم روابط خانوادگی امکانپذیر خواهد بود.
کنشگری زنان آگاه، لازمه تحقق اهداف جامعه اسلامی
استاد حوزه علمیه خواهران با تأکید بر نقش اجتماعی زنان تصریح کرد: از نگاه رهبر شهید، زن تنها در چارچوب خانواده تعریف نمیشود، بلکه باید جامعهآگاه، مسئولیتپذیر و دارای حساسیت نسبت به مسائل فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و سرنوشت امت اسلامی باشد.
وی ادامه داد: اگر زنان چنین جایگاهی نداشته باشند، دستیابی به اهداف بلند جامعه اسلامی امکانپذیر نخواهد بود. نمونهای از این کنشگری را میتوان در حمایت بانوان ایرانی از جبهه مقاومت مشاهده کرد؛ بهگونهای که با توصیه و اشاره رهبر معظم انقلاب، بانوان مقدار قابل توجهی از طلا و داراییهای خود را برای حمایت از مردم لبنان اهدا کردند؛ اقدامی که به گفته وی، بسیاری از ناظران را شگفتزده کرد.
تجلیل رهبر شهید از الگوهای زن مسلمان
علاسوند با اشاره به نگاه متفاوت رهبر شهید نسبت به الگوهای زن مسلمان اظهار کرد: یکی از سخنان ماندگار ایشان درباره مرحومه مرضیه دباغ بود؛ زمانی که تلویزیون تصاویری از این بانوی مبارز پخش کرد، رهبر شهید یادآور شدند که امام خمینی(ره) مسئولیت فرماندهی سپاه را به خانم دباغ سپرده بودند و او برای انجام مأموریتهای خود از کوهها و درهها
عبور میکرد و نمونهای برجسته از زنان مجاهد و انقلابی بود.
وی افزود: این سخنان، نگاه متفاوت رهبر شهید به توانمندی زنان را نشان میدهد؛ نگاهی که اگر از سوی دیگران مطرح شود، ممکن است با برچسبهایی همچون «فمینیستی» مواجه شود، در حالی که این دیدگاه برخاسته از مبانی اسلامی و انقلابی است.
هشدار نسبت به تبدیل زن به ابزار صنعت مد و زیبایی
این استاد حوزه علمیه خواهران با انتقاد از جریانهای فرهنگی غربگرا اظهار داشت: آنچه باید نسبت به آن احساس خطر کرد، وارد کردن زنان به مسابقه دلربایی، زیبایی و صنعت مد و زیبایی است؛ زیرا این رویکرد، هویت حقیقی زن را تحتالشعاع قرار میدهد.
وی در ادامه تأکید کرد: توسعه حضور زنان آگاه، تحصیلکرده، متخصص و دارای مسئولیت اجتماعی در عرصههای مختلف نهتنها تهدید نیست، بلکه فرصتی ارزشمند برای پیشرفت جامعه اسلامی محسوب میشود و باید از ظرفیت آنان به بهترین شکل بهره گرفت.
علاسوند با اشاره به ضرورت تبیین بینالمللی اندیشه رهبر شهید درباره زن و خانواده گفت: اگر رویکرد جدید شرقشناسی بر پایه اندیشههای ایشان شکل گیرد و دکترین زن و خانواده جمهوری اسلامی بدون سانسور به افکار عمومی جهان معرفی شود، میتوان از ظرفیت این اندیشه برای تبیین هرچه بیشتر آرمانهای انقلاب اسلامی بهره برد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: جمهوری اسلامی در عرصه مسائل زنان همواره هدف اصلی فضاسازیهای رسانهای و سیاسی دشمنان بوده است؛ از این رو ضروری است با تبیین دقیق نظریه زن و خانواده در اندیشه رهبر شهید و معرفی موفقیتهای جمهوری اسلامی، اجازه داده نشود مخالفان با تمرکز بر موضوعاتی مانند پوشش و حجاب، تصویری نادرست از جایگاه زن در ایران به افکار عمومی جهان ارائه کنند.
نظر شما