به گزارش خبرگزاری شبستان، در ابتدای این جلسه حسین میرزایی با اشاره به تأکید وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی مبنی بر تمرکز همه حوزههای مطالعاتی و پژوهشی در پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، تشکیل میزهای مطالعاتی تخصصی در حوزههای مختلف ازجمله میز تخصصی قرآن و عترت در این پژوهشگاه را در راستای این مأموریت دانست و با بیان اینکه از حد مطلوب خود در این زمینه فاصله داریم، ضمن مرتبط دانستن بخشی از مشکلات کشور با دوری از قرآن و عترت، بر ضرورت استفاده از همه ظرفیتهای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در راستای اشاعه فرهنگ قرآنی بهعنوان نهاد متولی تأکید کرد و تشکیل میز تخصصی قرآن و عترت را گامی در این راستا برشمرد.
وی با بیان اینکه قرآن و عترت از ارکان هویت فرهنگی و دینی جامعه اسلامی به شمار میآیند، افزود: جامعه دینی زمانی به وضعیت مطلوب نزدیک خواهد شد که پیوند خود را با معارف قرآن و اهلبیت(ع) تعمیق بخشد. نگاه قرآن به انسان، نگاهی جامع و فراتر از بسیاری از رویکردهای رایج در جهان معاصر است و این ظرفیت میتواند مبنای سیاستگذاری فرهنگی و اجتماعی قرار گیرد.
در ادامه، حجتالاسلام والمسلمین سیدمحمد میرلوحی با اشاره به جایگاه قرآن در سیره اهلبیت(ع)، حرکت امام حسین(ع) از مدینه تا کربلا را نمونهای روشن از پیوند نهضت حسینی با قرآن دانست و گفت: در سراسر این مسیر، قرآن محور هدایت و روشنگری است و حتی در دوران اسارت اهلبیت(ع)، تلاوت و استناد به آیات الهی استمرار دارد.
وی تأکید کرد: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، به عنوان متولی فرهنگ قرآنی کشور، باید برای همه برنامهها و سیاستهای فرهنگی «پیوست قرآنی» تعریف کند. همچنین مسئولان فرهنگی باید با قرآن مأنوس باشند و تدبر در آیات الهی را مبنای تصمیمگیریها قرار دهند. به گفته وی، قرآن بدون تمسک به عترت میتواند زمینهساز برداشتهای نادرست شود و از همین رو، فهم صحیح قرآن در پرتو آموزههای اهلبیت(ع) امکانپذیر است.
در بخش دیگری از نشست، محمود واعظی با اشاره به ظرفیت گسترده نهادهای قرآنی کشور، گفت: هزاران مؤسسه و مرکز قرآنی در ایران فعالیت میکنند و کشور از ظرفیتهای کمنظیری همچون دانشگاههای تخصصی قرآن برخوردار است، اما این امکانات هنوز به نتایج متناسب در عرصه فرهنگ عمومی و زندگی اجتماعی منجر نشده است.
وی تعدد دستگاههای متولی، فقدان هماهنگی میان نهادهای قرآنی و غلبه فعالیتهای اجرایی بر مطالعات راهبردی را از مهمترین چالشهای این حوزه برشمرد و بر ضرورت تدوین نظام مسائل حوزه قرآن و عترت، نقد و بررسی تفاسیر معاصر، گسترش همکاریهای علمی با جهان اسلام و توسعه مطالعات میانرشتهای قرآن و علم تأکید کرد.
واعظی همچنین پیشنهاد داد پژوهشگاه با برگزاری سلسله نشستهای تخصصی بینالمللی، ظرفیتهای قرآن در حوزههایی همچون صلح، همزیستی و گفتوگوی میانفرهنگی را بیش از پیش معرفی کند.
در ادامه، ابوالفضل خوشمنش بر ظرفیتهای فرهنگی و تمدنی قرآن تأکید کرد و گفت: ابعاد ادبی و زیباییشناختی قرآن، موسیقی زبان قرآن و نقش شخصیتهای تمدنساز همچون حضرت ابراهیم(ع) و حضرت رضا(ع)، از جمله موضوعاتی هستند که میتوانند در دستور کار پژوهشهای آینده قرار گیرند.
وی همچنین به تجربه شکلگیری شورای توسعه فرهنگ قرآنی و اقدامات انجامشده در سالهای گذشته اشاره کرد و خواستار بهرهگیری از این تجربهها در سیاستگذاریهای آینده شد.
محمدرضا آرام نیز با تأکید بر ضرورت گسترش ترجمه و معرفی قرآن در جهان، اظهار کرد: در حالی که کتاب مقدس مسیحیان به بخش بزرگی از زبانهای دنیا ترجمه شده است، ترجمه قرآن هنوز با ظرفیت واقعی آن فاصله دارد. از این رو، لازم است ترجمه، تفسیر و معرفی جهانی قرآن به عنوان یکی از اولویتهای مطالعاتی و فرهنگی کشور مورد توجه قرار گیرد تا قرآن از مهجوریت خارج شود.
تعهد به تهیه پیوست قرآنی برای تمامی فعالیتها در تمامی حوزهها بهویژه حوزههای ذیل وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ضرورت اتخاذ سیاستهای روشن و شفاف، پیونددادن مباحث علمی با قرآن توسط مراکز علمی و استادان آن، ایجاد ارتباط نزدیکتر با دانشگاههای مختلف دنیا و استادان برجسته آنها و تمرکز بر موضوعات مشابه برای آغاز همکاری از طریق طراحی سلسلهنشستهای علمی و تخصصی، تفسیر جدی مکتب اهل بیت (ع) با حضور اندیشمندان و موسسات مختلف و ایجاد همافزایی میان آنها، استفاده از ظرفیت «مرکز بینالمللی قرآنی دانشگاهها» دانشگاه تهران در ارتباطگیری با دانشگاههای دنیا، فراهم کردن بستری برای صاحبان سخن در حوزه ترجمه و تفسیر قرآن، لزوم کاربردی کردن مفاهیم قرآنی برای مردم و ایجاد علاقهمندی و انس در آنها باتوجه به سیالیت و تغییرات فرهنگی و ضرورت ذائقهسنجی در این زمینه، توجه به برخی نیازهای پژوهشی در این راستا ازجمله الگوی ملی تبلیغ و ترویج فعالیتهای قرآنی در جمهوری اسلامی ایران، بررسی ظرفیت شبکههای اجتماعی در مردمیسازی فعالیتهای قرآنی، راهکارهای مردمیسازی تبلیغ و ترویج فعالیت قرآنی و کاربرد هوش مصنوعی و فناوریهای نوین در ترویج آموزههای قرآنی از دیگر موارد مورد بحث در این نشست بود.
در بخش پایانی نشست، حاضران بر ضرورت استمرار جلسات میز تخصصی قرآن و عترت، تدوین برنامههای پژوهشی اولویتدار و تبدیل مباحث نظری به پیشنهادهای عملیاتی برای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تأکید کردند.
همچنین بر لزوم بهرهگیری از مفاهیم قرآنی برای پاسخگویی به نیازهای زندگی امروز، شناخت ذائقه فرهنگی جامعه و انتقال مؤثر آموزههای قرآن به اقشار مختلف مردم به عنوان یکی از وظایف مهم نظام فرهنگی کشور تأکید شد.
در پایان این نشست، حسین میرزایی، رئیس پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، بر تداوم فعالیتهای میز تخصصی قرآن و عترت تأکید کرد و تشکیل نخستین جلسه این میز را گامی در جهت شناسایی و تحلیل وضعیت موجود مطالعات و فعالیتهای حوزه قرآن و عترت در کشور دانست. وی اظهار کرد: در جلسات آینده، ضمن ارائه تصویری جامع از وضعیت موجود، برنامههایی از جمله برگزاری سلسلهنشستهای تخصصی با موضوعات «قرآن و علم»، «قرآن و فرهنگ»، «قرآن و هنر» و «قرآن و ارتباطات» و نیز جلب مشارکت مراکز علمی و پژوهشی، از جمله دانشگاه تهران و سایر نهادهای مرتبط، در دستور کار این میز قرار خواهد گرفت.
میرزایی همچنین احصای ظرفیتهای پژوهشی موجود، از جمله پایاننامهها و رسالههای ثبتشده در ایرانداک، و بهرهگیری از توانمندیهای پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات در اجرای پیمایشها، افکارسنجیها و مطالعات ملی را از اقدامات ضروری برای ترسیم تصویری دقیق و مبتنی بر شواهد از وضعیت این حوزه برشمرد. رئیس پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات با تأکید بر اینکه مأموریت اصلی میز تخصصی قرآن و عترت، سیاستپژوهی و ارائه جهتگیریهای علمی برای مطالعات این حوزه است، از برنامهریزی برای حمایت از پایاننامهها و پژوهشهای برتر در مراحل بعدی خبر داد و ابراز امیدواری کرد که با اجرای این برنامهها، زمینه ارتقای مطالعات قرآنی و نزدیکتر شدن به وضعیت مطلوب در عرصه سیاستگذاری فرهنگی فراهم شود.
نظر شما