به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان مازندران، حجتالاسلام والمسلمین محمود دیانی، استادیار دانشکده الهیات و معارف اسلامی علامه حسن زاده آملی (ره) در مراسم عزاداری سالروز شهادت حضرت رقیه سلام الله علیها که در حسینیه قلیچ ساری برگزارشد، با تحلیل دقیق نقش تاریخی و اعتقادی امام رضا (ع)، از حضرت ثامن الحجج (ع) به عنوان نقطه عطف و محور وحدت در تاریخ شیعه یاد کرد.
وی با بررسی فضای سیاسی دوران پس از بنیامیه، اظهار داشت: اگرچه دوران بنیامیه با خشونت و خونریزی شناخته میشد، اما در دوران بنیعباس، شرایط برای نشر احادیث و تربیت شاگردان توسط امامان معصوم (ع)، بهویژه امام باقر (ع) و امام صادق (ع)، فراهم شد. با وجود سختگیریهای دوران هارونالرشید، دوران امام موسی بنجعفر (ع) و سپس ورود به عصر امام رضا (ع)، فضای متفاوتی برای تبیین معارف شکل گرفت.
این واعظ برجسته تأکید کرد که در این دوران، امامان با بهرهگیری از ظرفیتهای موجود، توانستند اسلام خالص را تبیین کنند.
حجت الاسلام دیانی افزود: با اینکه مأمون عباسی شرایط سختی را برای امام رضا (ع) رقم زد، اما ایشان با زیرکی و از طریق مناظرات علمی، شیعه را به عنوان یک جریان فکری زنده و استدلالمحور در جهان اسلام تثبیت کردند.
ولایتعهدی؛ یک انتخاب عقلانی برای حفظ مکتب
وی در بخش مهمی از سخنان خود به چرایی پذیرش ولایتعهدی توسط امام رضا (ع) پرداخت و آن را برخلاف تصور عمومی، یک اقدام عقلانی و راهبردی دانست.
این واعظ برجسته گفت: اگر امام رضا (ع) فردی متعصب بود که تنها به دنبال مسیرهای سنتی میرفت، هرگز تن به ولایتعهدی نمیداد. پذیرش این مسئولیت توسط ایشان، با شرطِ عدم دخالت در امور مدیریتی و عزل و نصب، نشاندهنده هدف بزرگتر ایشان یعنی صیانت از جریان امامت در برابر توطئههای مأمون بود.
حجتالاسلام دیانی با اشاره به سفر جانسوز امام از مدینه به سوی مرو و وداع ایشان با مرقد پیامبر اکرم حضرت محمد مصطفی(ص) و خاندان خود، افزود: امام رضا (ع) با این تصمیم، در واقع در حال انجام یک فداییگری بزرگ برای حفظ میراث وحیانی بودند تا معارف شیعه از پراکندگی و تشتت نجات یابد.
این واعظ برجسته خاطرنشان کرد: این رویکرد امام رضا (ع) در سازماندهی شیعه، نه تنها در عصر ایشان بلکه به عنوان الگویی برای حفظ انسجام جامعه اسلامی در تمام دورانها، حائز اهمیت و مطالعه است.
لزوم پرهیز از غلو در محبت به اهلبیت (ع) و رعایت مرزهای توحیدی
وی در ادامه با هشدار نسبت به آسیبهای اعتقادی، بر لزوم پرهیز از غلو در محبت به اهلبیت (ع) تأکید کرد.
این واعظ برجسته با استناد به کلام امیرالمؤمنین (ع) مبنی بر هلاکت گروههای محب افراطی و دشمن غالی، تصریح کرد: محبت باید با معرفت همراه باشد. اگر کسی تصور کند که شفا به صورت مستقل در دست امام است، دچار غلو شده؛ چراکه امام واسطه فیض است و شفا دهنده حقیقی خداوند متعال میباشد.
حجت الاسلام دیانی همچنین یادآور شد که قرآن کریم با رعایت دقیق مرزهای توحیدی، برای بزرگداشت مقام حضرت مریم (س) از صفات الهی استفاده کرده و نباید در بیان فضایل اهلبیت (ع) با اغراقهای بیاساس، به ورطه افراط افتاد.
امام رضا (ع)؛ معیار وحدت و انسجام شیعیان
وی با معرفی قاعده طلایی در شناخت فرقههای شیعی، امام رضا (ع) را معیار ترازوی اعتقادات دانست و افزود: در طول تاریخ، فرقههای مختلفی از شیعه پدید آمدند، اما امام رضا (ع) نقشی تجمیعکننده داشتند. پذیرش امامت ایشان، بهطور ناگزیر به معنای پذیرش زنجیره کامل امامت پیشین است. ایشان توانستند تشتتهای موجود میان فرقههای مختلف را در قالب جریان واحدِ امامیه (اثنیعشری) منسجم کرده و میراث اصیل وحیانی را برای نسلهای آینده تثبیت کنند.
نظر شما